II SA/Lu 27/11
PostanowienieWSA w Lublinie2011-07-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Dudek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, przy dochodzie 4672,85 zł i wydatkach 1804,50 zł, uzasadnia przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 375 zł)?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna skarżących nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych. Miesięczny dochód rodziny w wysokości 4672,85 zł, przy niezbędnych wydatkach 1804,50 zł, pozostawia kwotę 2868,35 zł, z której skarżący mogą uiścić wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 375 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Instytucja prawa pomocy powinna być stosowana z ostrożnością, obejmując jedynie wyjątkowe sytuacje.Stan faktyczny
Skarżący B. S. i S. S. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych od wpisu od skargi kasacyjnej, po tym jak ich skarga na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie opłaty legalizacyjnej została oddalona. Skarżący wskazali swoje dochody (4672,85 zł) oraz miesięczne wydatki (1804,50 zł), a także posiadany majątek (dom, nieruchomość rolna). Wniosek dotyczył wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 375 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania B. S. i S. S. prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Dudek po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. i S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej - w zakresie wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania B. S. i S. S. prawa pomocy.
Skarżący B. S. i S. S., po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 lutego 2011r., sygn. akt II SA/Lu 27/11 oddalającego ich skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej, złożyli wniosek o przyznanie im prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, tj. od "opłaty kasacyjnej w całości, ewentualnie w części".
W formularzu wniosku PPF oraz w pismach uzupełniających /k. 65 – 66/ wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z H. S. i mają na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci – M. (11 lat) i D. (6 lat). Na miesięczny dochód rodziny składa się: wynagrodzenie S.S. – 2080 zł, renta H. S. (1299,85 zł – zaświadczenie ZUS, k. 67, 68), wynagrodzenie B. S. (1293 zł), co łącznie daje kwotę 4672,85 zł.
Skarżący są właścicielami domu jednorodzinnego o pow. 152 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 0, 28 ha /zaświadczenie Urzędu Gminy , k. 69/.
Miesięczne konieczne wydatki rodziny obejmują natomiast opłaty za: energię elektryczną – 200 zł, internet – 50 zł, telefony - 150 zł, wodę – 30 zł, środki czystości – 100 zł, obiady szkolne dla dzieci – 120 zł, wyżywienie - 500zł, dojazdy do pracy – 400 zł, leki – 50 zł, przybory szkolne - 45 zł, "energię cieplną" – 100 zł, telewizję – 50 zł, a także podatek od nieruchomości i rolny – 9,50 zł /decyzja Urzędu Gminy – 114 zł : 12 miesięcy/, co daje kwotę 1804, 50 zł. Dodatkowo skarżący wskazują, że spłacają "pożyczkę mieszkaniową" – 110 zł /k. 56/ oraz "raty za motorower" – 200 zł /k.58/.
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek nie może być uwzględniony.
W świetle bowiem art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest możliwe tylko wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym, art. 246 § 1 pkt 1) albo, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym, art. 246 § 1 pkt 2).
Należy jednocześnie wskazać, że instytucja prawa pomocy, przewidziana w powołanym przepisie, wprawdzie stanowi konstytucyjną gwarancję ochrony praw strony, to jednak ze względu na to, że jest wydatkowana ze środków Skarbu Państwa powinna być stosowana z dużą ostrożnością. Stanowi ona bowiem odstępstwo od konstytucyjnej zasady równego ponoszenia danin publicznych, dlatego powinna obejmować wyłącznie wyjątkowe sytuacje tj. takie, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005r., FZ 478/04 niepubl.)
W ocenie Sądu sytuacja materialna skarżących nie uzasadnia przyznania im prawa pomocy poprzez zwolnienie ich od wpisu od skargi kasacyjnej, który wynosi w niniejszej sprawie 375 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.)
Z przedstawionych przez skarżących dokumentów wynika, że ich miesięczny dochód wynosi 4672, 85 zł, zaś niezbędne wydatki, obejmujące wszelkie opłaty, w tym także koszt wyżywienia – 1804, 50 zł, a zatem rodzinie skarżących pozostaje kwota 2868, 35 zł, z której mogą oni – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - uiścić wymagany wpis od skargi kasacyjnej. Nawet uiszczenie dodatkowych opłat – "raty za motorower" oraz "pożyczki mieszkaniowej" (które nie stanowią wydatków niezbędnych), a więc kwoty 310 zł, zdaniem Sądu, nie narazi obecnie rodziny skarżących na uszczerbek koniecznego utrzymania.
Z tych przyczyn wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może być uwzględniony, dlatego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i § 3 ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło