II SA/Lu 270/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Sidor po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego - w zakresie sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 lipca 2012r., sygn. akt II SA/Lu 270/12 w przedmiocie prawa pomocy p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu D. Ś. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący D. Ś. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wskazując, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest niepełnosprawny i wymaga stałego leczenia i rehabilitacji, osiąga bardzo niewielkie dochody (z gospodarstwa rolnego o pow. 1, 33 ha – 2050 zł rocznie, z dopłat obszarowych – 1547, 86 zł rocznie, z umowy zlecenia – 800 zł miesięcznie). Postanowieniem z dnia 10 lipca 2012r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz ze względu na to, że przedmiotem postępowania jest sprawa z zakresu pomocy społecznej i skarżący nie ma obowiązku ponoszenia tych kosztów - odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Od postanowienia tego skarżący złożył sprzeciw wnosząc o zwolnienie go od kosztów sądowych. Skarżący podkreślił swoją trudną sytuację życiową i wyjaśnił, że miesięczny dochód, jako pozostaje mu po niezbędnych potrąceniach wynosi 159 zł. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. w razie wniesienia sprzeciwu (...) postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Wniosek skarżącego D. Ś. o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Przepis art. 246 ppsa przewiduje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na jej wniosek, w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Przedstawione przez skarżącego oświadczenie na okoliczność jego sytuacji majątkowej daje podstawę do przyjęcia, że nie jest on w stanie ponieść - bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie - kosztów ustanowienia adwokata. Z formularza wniosku PPF oraz ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jego miesięczny dochód jest bardzo niski – w maju 2012r., tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wyniósł 753,02 zł (suma dochodu netto z umowy zlecenia w maju /582,19 zł/ oraz 1/12 rocznego dochodu z uprawy gospodarstwa rolnego), z czego skarżący musi się utrzymać, w szczególności pokryć koszty leczenia i rehabilitacji. Roczne dopłaty obszarowe (ponad 1550 zł) związane są natomiast z gospodarstwem rolnym, które – jak wskazuje skarżący – wymaga dużych nakładów (opryskiwanie, sprężynowanie, bronowanie, oranie sianie, koszenie, podatek, ok. 1500 zł). Biorąc powyższe pod uwagę, uzasadnione jest więc przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata – koszt takiej pomocy wynosi bowiem co najmniej 240 zł, co stanowi znaczną część miesięcznego dochodu skarżącego, dlatego wyłożenie przez niego tej kwoty stanowiłoby istotny uszczerbek jego utrzymania. Podkreślić przy tym należy, że wprawdzie instytucja prawa pomocy jest wydatkowana ze środków Skarbu Państwa i powinna być stosowana rozważnie, to jednak z uwagi na to, że stanowi ona procesową gwarancję ochrony praw strony, nie może być iluzoryczna. Odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wyjaśnić należy skarżącemu, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "a" ppsa nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Niniejsza sprawa dotyczy należności z funduszu alimentacyjnego, a więc w świetle powołanego przepisu skarżący jest ustawowo zwolniony z obowiązku ponoszenia wszystkich kosztów sądowych na każdym etapie postępowania sądowego. Jego żądanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zatem bezprzedmiotowe, dlatego postępowanie w tej części podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 3 ppsa. Z tych względów należało orzec, jak w sentencji postanowienia.