II SA/Lu 271/22

WyrokWSA w Lublinie2022-06-28

Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Joanna Cylc-Malec, Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do rozpatrzenia zarzutów dotyczących podwyższenia terenu i zmiany stosunków wodnych na gruncie w kontekście realizacji inwestycji budowlanej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a jeśli tak, to czy stwierdzone różnice w poziomie terenu stanowią istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do rozpatrzenia zarzutów dotyczących zmiany stosunków wodnych na gruncie, jeśli nie wynikają one z istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Stwierdzona niewielka różnica w poziomie posadowienia budynku (0,015%) nie stanowi istotnego odstąpienia od projektu, a zarzuty dotyczące podwyższenia terenu i zmiany spływu wód opadowych powinny być rozpatrywane przez organy właściwe w sprawach z zakresu prawa wodnego. W związku z tym, umorzenie postępowania przez organy nadzoru budowlanego było zasadne.
Stan faktyczny
Skarżący zarzucili inwestorowi podwyższenie terenu pod budowanym budynkiem mieszkalnym i zmianę kierunku spływu wód opadowych w stronę ich działki, co miało być istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organy nadzoru budowlanego obu instancji umorzyły postępowanie, uznając, że roboty budowlane są prowadzone zgodnie z pozwoleniem na budowę, a stwierdzona niewielka różnica w poziomie terenu nie stanowi istotnego odstępstwa. Skarżący domagali się uchylenia decyzji organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Specjalista Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi [...] i Z. M. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 2 lutego 2022 r. nr ZOA-II.7721.19.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 2 lutego 2022r., znak: ZOA-II.7721.19.2021 Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania K. M. i Z. M., reprezentowanych przez J. K. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351), dalej jako "pr. bud." utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju z dnia 24 września 2021r., znak: PINB.7355-IX/5/21 umarzającą postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego z lokalizacją na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości C.. Organ wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu w związku z prośbą Z. M. o przeprowadzenie kontroli na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości C. z uwagi podwyższenie terenu oraz zmianę punktu "zero" realizowanego tam budynku. W toku postępowania organ I instancji potwierdził, że na wskazanych działkach realizowane są roboty budowlane polegające na budowie parterowego budynku mieszkalnego z poddaszem użytkowym, posiadającego tradycyjną konstrukcję murowaną oraz dach dwuspadowy o konstrukcji drewnianej, kryty dachówką cementową. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną i wod. - kan. Budowa nie została zakończona, gdyż do wykonania pozostały jeszcze roboty wykończeniowe wewnątrz budynku oraz elewacja. Wzdłuż granicy z działką nr ewid. [...], będącą własnością skarżących K. M. i Z. M., znajduje się wgłębienie w terenie w postaci rowu. Teren wokół spornego budynku nie został zagospodarowany. Podczas oględzin w dniu 25 sierpnia 2021r. ustalono, że inwestorem jest M. B., roboty są realizowane na podstawie decyzji Starosty Biłgorajskiego o pozwoleniu na budowę z dnia 22 lutego 2018 r., znak: [...]. Z przeprowadzonych pomiarów wynika, że poziom "zero'" budynku znajduje się na wysokości 202,33m n.p.m. Organ I instancji uznał, że roboty budowlane związane z realizacją przedmiotowego obiektu są prowadzone zgodnie z warunkami udzielonego pozwolenia na budowę, a inwestor nie dokonał istotnych odstępstw od tego pozwolenia. Nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 50 ust. 1 pr. bud., dlatego postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W odwołaniu od decyzji organu I instancji K. M. i Z. M., reprezentowani przez J. K. zarzucali organowi naruszenie przepisu § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065), dalej jako "rozporządzenie ws. w/t". Podnosili, że inwestor znacznie podwyższył teren oraz wykonał spadek w stronę ich działki. Gromadząca się woda w wytworzonej sztucznie w wyniku różnicy poziomu w stosunku do działki [...] niecce, powoduje wychylanie się płotu usytuowanego na granicy działek. Samowolne dodatkowe podwyższanie terenu w stosunku do poziomu przewidzianego "w dokumentacji budowy" jest istotnym odstąpieniem od projektu w rozumieniu art. 36a pr. bud. Organ powinien nakazać inwestorowi przywrócenie stanu poprzedniego lub zalegalizowanie zmian. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił odwołania, podzielając ustalenia i stanowisko organu I instancji. W pierwszej kolejności wyjaśnił, że w sprawie zastosowanie miały przepisy Prawa budowlanego obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), ponieważ sporna inwestycja realizowana jest w oparciu o projekt budowlany zatwierdzony decyzją organu administracji architektoniczno - budowlanej z dnia 22 lutego 2018 r. Stosownie bowiem do art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej - "Do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych: (...) dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia - przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym." Natomiast przepis art. 36a ust. 5 pr. bud. należało zastosować w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, gdyż zgodnie z art. 25 i art. 28 pkt 1a tej ustawy: "Do spraw uregulowanych ustawą zmienioną w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienionej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym" (art.25). "Do spraw, o których mowa w art. 25-27 stosuje się przepisy art. 36a ust. 5 i art. 40 ustawy zmienionej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą". (art. 28 pkt 1a). Następnie organ odwoławczy odniósł się do zarzutu wadliwie przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 25 sierpnia 2021r. oględzin. Wskazał, że o terminie oględzin skarżący zostali prawidłowo, pisemnie zawiadomieni (pismo odebrali w dniu 2 sierpnia 2021 r.) (o czym świadczą zwrotne potwierdzenia odbioru - karty nr 8 i 9 akt sprawy organu I instancji). Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że oględziny zostały przeprowadzone z wykorzystaniem niwelatora optycznego Stanley AL24, którym zostały wykonane pomiary poziomów terenu. Następnie wyjaśnił, że organ nadzoru budowlanego jest właściwy do podejmowania czynności w sprawie zmiany stosunków wodnych na nieruchomości tylko wtedy, gdy zmiana powstała na skutek wykonywania robót budowlanych w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Natomiast zmiana stanu wody na gruncie, która jest bez żadnego związku z robotami budowlanymi nie stanowi podstawy do prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, lecz o ustawę z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 624 ze zm.). W niniejszej sprawie, na obecnym etapie realizacji spornego budynku mieszkalnego, z uwagi na niewykonanie jeszcze docelowego ukształtowania terenu, nie ma podstaw do podejmowania działań przez organy nadzoru budowlanego w oparciu o przepisy § 28 ust. 2 oraz § 29 rozporządzenia ws. w/t. Zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę z 22 lutego 2018r., projekt budowlany obejmuje budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego wraz z przyłączami: elektroenergetycznym, wodociągowym ze studni wierconej oraz kanalizacyjnym do szczelnego zbiornika na nieczystości zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości C. wg projektu budowlanego "[...])". Organ wyjaśnił, że w związku z prośbą skarżących o sprawdzenie, czy w wyniku realizacji tej inwestycji nie podwyższono terenu i czy nie zmieniono punktu "zero" oraz mając na uwadze, że inwestycja jest prowadzona na podstawie pozwolenia na budowę, w postępowaniu badano, czy zachodzą przesłanki z art. 51 pr. bud. w zw. z art. 50 ust. 1pkt 1-4 pr. bud., przede wszystkim, czy inwestycja jest realizowana w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (pkt 4). Wskazał, że zgodnie z obecnie obowiązującym przepisem art. 36a ust. 5 pkt 1 pr. bud., istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno - budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany. Projekt zagospodarowania działki budowlanej spornego domu jednorodzinnego określa granice działki lub terenu budowy oraz jej usytuowanie, obrys domu, układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, drogi wewnętrzne, podjazdy, chodniki i miejsca postojowe, układ zieleni istniejącej i planowanej, ukształtowanie terenu, miejsce składowania odpadów, planowane ogrodzenie wraz z oznaczeniami furtki i bram wjazdowych. To właśnie "projekt zagospodarowania działki lub terenu - z uwagi na swoją zawartość - stanowi tę część projektu budowlanego, która przede wszystkim pozwala na ocenę oddziaływania projektowanej inwestycji na uzasadnione interesy osób trzecich, czyli przede wszystkim właścicieli nieruchomości sąsiednich (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1488/19). W niniejszej sprawie nie można uznać, że inwestor wykonał już docelowe zagospodarowanie terenu, w tym ukształtowanie terenu. Z dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas oględzin w dniu 25 sierpnia 2021r. oraz z projektu budowlanego wynika, że inwestor nie wykonał m.in. opaski żwirowej przy budynku szerokości 50 cm wraz z jej zabezpieczeniem krawężnikiem betonowym (m.in. przekrój "A-A" - rysunek A-7 nr 44 projektu budowlanego), trzech schodków prowadzących do budynku oraz tarasu na gruncie z kostki betonowej grubości 6 cm na posypce (przekrój "B-B"' - rysunek A-8 nr 45 projektu budowlanego), podjazdu do garażu z kostki betonowej grubości 8 cm na odpowiednich warstwach podsypki żwirowo - piaskowej i piaskowej (przekrój "D-D" - rysunek A-10 nr 47 projektu budowlanego). Nie wykonał również innych drobnych robót budowlanych, które z uwagi na ich mały zakres nie zostały wyszczególnione przez organ I instancji w protokole oględzin. Poza tym organ odwoławczy zauważył, że plan zagospodarowania przewiduje wykonanie skarpy przy granicy z działką skarżącego nr ewid. [...] (rysunek nr 19 projektu). Zdaniem organu odwoławczego, po wykonaniu wyżej wymienionych elementów w postaci opaski żwirowej przy budynku, schodków, tarasu, podjazdu do garażu, utwardzenia terenu wynikającego z planu zagospodarowania działki - w tym dojazdu do budynku (rys. nr 19 projektu budowlanego) oraz innych elementów, zostanie wykonane docelowe ukształtowanie terenu, w nawiązaniu do poziomu tych elementów. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w projekcie zagospodarowania działki określono, że poziom "zero" budynku jest na wysokości 202,30 m n.p.m., natomiast z pomiarów dokonanych przez pracowników PINB w Biłgoraju wynika, że poziom ten znajduje się na wysokości 202,33 m n.p.m. (różnica wysokości stanowi zatem 0,015 %). Z dziennika budowy wynika, że budynek został wytyczony w dniu 17 maja 2018 r. przez geodetę M. K. (posiadającego stosowne uprawnienia geodezyjne [...] Nr [...]), o czym świadczy wpis do dziennika budowy w dniu 17 marca 2018 r. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że z opisu technicznego dostarczonego w dniu 7 września 2021r. przez pełnomocnika inwestora D. Z. - B., sporządzonego przez projektanta J. B. wynika, że wody opadowe ze spornego budynku mieszkalnego będą odprowadzane na własny teren nieutwardzony, co jest rozwiązaniem dopuszczalnym stosownie do § 28 ust. 2 rozporządzenia ws. w/t. Dodatkowo wskazano, że wzdłuż drogi gminnej, przez działkę inwestora nr ewid. [...] oraz wzdłuż granicy z działką skarżącego nr ewid. [...] znajduje się rów odwadniający. Zmiana poziomu "zero" (z 202,30 m na 202,33 m) została zakwalifikowana przez projektanta jako nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. W związku z tym, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że postępowanie prowadzone w trybie art. 50-51 pr. bud. jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Nawet gdyby uznać, że właściwszą formą zakończenia postępowania w niniejszej sprawie powinna być decyzja merytoryczna odmawiająca wydania określonego rozstrzygnięcia z powodu braku podstaw prawnych, to i tak nie można przyjąć, że decyzja organu I instancji jest obarczona wadą stanowiącą naruszenie przepisów postępowania mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 czerwca 2015r., II SA/Lu 828/14). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. M. – M. i Z. M. domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem § 28 ust. 2 i § 29 rozporządzenia ws. w/t, które zabraniają dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Zgodnie z opisem technicznym dołączonym do akt podpisanym przez kierownika budowy teren pod sporny budynek został podwyższony o 125 cm, gdyż pierwotnie był bardzo zaniżony, natomiast kwestia braku opaski żwirowej przy budynku, schodków, tarasu, podjazdu do garażu nie ma znaczenia, gdyż inwestor zawiadomił organ o zakończeniu budowy budynku. Poza tym w świetle § 28 ust. 1 rozporządzenia - działka budowlana powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzania wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, natomiast wody opadowe z działki inwestora spływają do wykopanego rowu i tam zalegają. Zdaniem skarżących, samowolne dodatkowe podwyższanie terenu ponad to, co przewidziano w dokumentacji budowy, jest istotnym odstąpieniem od projektu i wymaga zmiany pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu zamiennego. Stwierdzenie podniesienia terenu powinno skutkować nakazaniem przywrócenia stanu poprzedniego lub zalegalizowania zmian, a nie umorzeniem postępowania. Dodatkowo skarżący podnieśli, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę odbiega od projektu budowlanego znajdującego się w aktach sprawy organu I instancji tj. PINB w Biłgoraju. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz.329), dalej jako "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji w takim zakresie należy stwierdzić, że skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza obwiązujących przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem postępowania była ocena zgodności, realizowanej na podstawie ostatecznej decyzji z dnia 22 lutego 2018r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. B. pozwolenia na budowę, inwestycji polegającej na "budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego wraz z przyłączami elektroenergetycznym, wodociągowym ze studni wierconej oraz kanalizacyjnym do szczelnego zbiornika na nieczystości zlokalizowanego na działkach nr [...]/ 1i [...] w miejscowości C.", z zatwierdzonym projektem. Skarżący zarzucali w toku postępowania, że inwestor niezgodnie z tym projektem podwyższył teren pod budynkiem mieszkalnym, co spowodowało, że wody opadowe z działki inwestora spływają w kierunku ich działki Organ w pierwszej kolejności prawidłowo wyjaśnił skarżącym, że w zakresie zmiany stosunków wodnych na gruncie co do zasady właściwy jest inny organ tj. wójt, burmistrz, prezydent, który prowadzi takie postępowanie w trybie art. 234 ustawy z dnia z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 624 ze zm). Organ nadzoru budowlanego w sprawie zmiany stosunków wodnych jest właściwym wyłącznie wtedy, gdy do takiej zmiany doszło na skutek realizowanych robót budowlanych, w szczególności gdy zmiana wynika z dokonania istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organy nadzoru budowlanego w związku z zarzutami skarżących przeprowadziły postępowanie w trybie art. 50-51 pr. bud. w celu dokonania oceny, czy w związku z budową prowadzoną na podstawie pozwolenia na budowę inwestorzy dokonali istotnego odstępstwa od tego pozwolenia, i czy ewentualnie w wyniku tego odstępstwa spowodowali zmianę stosunków wodnych na gruncie. Dokonując tej oceny organ prawidłowo wyjaśnił, że w związku z tym, że inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 22 lutego 2018r., to w świetle art. 27 ustawy zmieniającej, kontroli tej inwestycji należy dokonywać na podstawie art. 50-51 pr. bud. w dotychczasowym brzmieniu, z tym, że oceny istotnego odstępstwa od tego projektu należy dokonywać mając na względzie definicję takiego odstępstwa określoną w art. 36 a ust. 5 pr. bud.w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, a więc w aktualnym brzmieniu (art. 28 pkt 1 ustawy zmieniającej). Tak więc stosownie do art. 50 - w przypadkach innych, niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Następnie na podstawie art. 51 – organ wydaje jedną z wymienionych w tym przepisie decyzji: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakładającą, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (...). Z przytoczonego art. 50 pr. bud. wynika, że organ nadzoru budowlanego może podejmować odpowiednie czynności w odniesieniu do obiektów zrealizowanych na podstawie pozwolenia na budowę m.in. w sytuacji, gdy roboty zostały wykonane z istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia lub warunków projektu budowlanego, a także wtedy, gdy roboty są prowadzone w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, w tym w szczególności w techniczno - budowlanych. Do takich przepisów należy m.in. § 28 i 29 rozporządzenia ws. w/t. Zgodnie z tymi przepisami - działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych (§ 28). Dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione (§ 29). Z kolei - "Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi" - zgodnie z art. 36 ust. 5 pkt 1 pr. bud. w aktualnym brzmieniu – "odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany". Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy, organ prowadząc niniejsze postępowanie w trybie art. 50 i 51 pr. bud. uwzględniał przytoczone przepisy. Stanowisko, że sporna inwestycja nie została zrealizowana z istotnym odstępstwem od warunków udzielonego pozwolenia na budowę oraz wynikających z przepisów techniczno - budowlanych jest prawidłowe. Odnosząc się do podstawowego zarzutu skarżących, że inwestor realizując budowę na sąsiedniej działce podwyższył teren w stosunku do przewidzianego w projekcie budowlanym poziomu "zero", organ nadzoru ustalił, że w projekcie punkt "zero" przewidziano na wysokości 202,30 cm n.p.m., natomiast faktycznie budynek został usytuowany na poziomie 202,33 cm n.p.m. W pełni zasadne jest więc stanowisko organu, że tak niewielkie przekroczenie wskazanego parametru nie może być potraktowane jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Ze skargi wynika, że skarżący w istocie tego nie kwestionują – podnoszą oni bowiem, że punkt zero został w projekcie przewidziany w istniejącym zagłębieniu, co wymagało podwyższenia terenu (o "125 cm, gdyż był bardzo zaniżony stosunku do drogi" – opis techniczny kierownika budowy, k.40 akt admin.) w celu osiągnięcia wyznaczonego w projekcie punktu "zero" (poziomu posadowienia posadzki mierzonego względem powszechnie przyjętego układu odniesienia - poziomu morza). Osiągnięcie określonego stanu zerowego przewidzianego w projekcie wymagało podjęcia przez inwestora podniesienia terenu. W związku z tym w rozpatrywanej sprawie nie można mówić o istotnym odstępstwie od zatwierdzonego projektu budowlanego, skoro sporny budynek został wykonany zgodnie z tym projektem, natomiast zarzuty dotyczą w rzeczywistości rozwiązań technicznych przyjętych w zatwierdzonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę projekcie budowlanym (zaprojektowania punktu zero na wysokości 202,30 cm n.p.m.), a te nie podlegają kontroli przez organy nadzoru budowlanego. W sytuacji występującej w sprawie kwestia ewentualnej zmiany stosunków wodnych na gruncie może być obecnie rozpatrywana przez organy właściwe w sprawach z zakresu stosunków wodnych, tym bardziej, że – jak wynika z akt administracyjnych – teren inwestycji i tereny sąsiednie mają różne ukształtowania, co może mieć wpływ na kierunki spływu wód opadowych; rozstrzygnięcie może wymagać specjalistycznej wiedzy i to nie tylko przy ustalaniu ewentualnych przyczyn zmiany, ale przede wszystkim przy określaniu rodzaju i zakresu ewentualnych prac, które zapobiegną szkodom wywołanym zmianami. Organ nadzoru budowlanego jest właściwy w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie, ale tylko wtedy, gdy realizacja inwestycji jest niezgodna z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, a taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju pismem z dnia 2 września 2021r. (k.30 akt admin.) przekazał wniosek skarżącego Z. M. Wójtowi Gminy Ł. w części dotyczącej podwyższenia gruntu na działce nr ewid. [...] do rozpoznania według właściwości. Należy też stwierdzić, że organy obu instancji zasadnie oceniły, że inwestycja nie narusza przepisów § 28 i § 29 rozporządzenia ws. w/t, gdyż - jak wyjaśnił uprawniony projektant (pismo z 7 września 2021r.) – w projekcie przewidziano odprowadzanie wód opadowych na nieutwardzony teren działki wokół budynku i w taki sposób wody są faktycznie odprowadzane. Poza tym teren działki otoczony jest rowem melioracyjnym, do którego woda spływa, zaś kwestia ewentualnego tworzenia się zastoin w rowie, czy – jak podnoszą skarżący - w "niecce powstałej w wyniku różnicy poziomów działek", co – jak wskazują - powoduje uszkodzenie ich ogrodzenia, może być przedmiotem oceny przez organ właściwy w sprawie stosunków wodnych. Zarzuty skargi co do wadliwego przyjęcia przez organy nadzoru budowlanego, że nie nastąpiło "samowolne dodatkowe podniesienie terenu" okazały się zatem nieuzasadnione w niniejszym postępowaniu. Skarżący nie wykazali też, na czym - ich zdaniem - polegają różnice między "projektem budowlanym złożonym w Starostowie Powiatowym w Biłgoraju a projektem znajdującym się w aktach sprawy PINB w Biłgoraju" – Sąd nie może się do tego zarzutu odnieść. Skarżący w toku postępowania domagali się wyjaśnienia (pismo, k. 29 akt admin.), w jaki sposób zostały dokonane pomiary wysokościowe terenu. Organ odwoławczy odniósł się do żądania skarżących, wyjaśniając, że pomiarów dokonano z wykorzystaniem niwelatora optycznego Stanley AL24 (k.10-14 akt II instancji). Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło