II SA/Lu 274/10
PostanowienieWSA w Lublinie2011-03-09
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy strona już korzysta z prawa pomocy w postaci zwolnienia od tych kosztów?Ratio decidendi
Jeżeli strona została już zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, to ponowne zwolnienie od tych kosztów nie jest zasadne i wniosek należy oddalić. Zwolnienie od kosztów sądowych pozostaje aktualne tylko wtedy, gdy istnieje obowiązek ich uiszczenia.Stan faktyczny
Skarżący J. I. złożył wniosek o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskazując, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wcześniej, postanowieniem z 31 sierpnia 2010 r., przyznano mu prawo pomocy w postaci zwolnienia od opłat sądowych w całości.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. I. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - w zakresie wniosku J. I. o zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Pismem z dnia 21 lutego 2011 r. pełnomocnik skarżącego J. I. zwrócił się o przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie go od opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, której - jak wskazał - nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 239 pkt 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2010 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od opłat sądowych w całości (k. 39 akt sprawy).
W tych okolicznościach skoro bezspornym jest, iż skarżący korzysta w sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 4 p.p.s.a. i udzielone w ten sposób prawo pomocy nie zostało stronie cofnięte, to w stosunku do obecnego wniosku o prawo pomocy należało orzec jak w postanowieniu.
Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Brak takiego obowiązku powoduje, że żądanie ponownego zwolnienia od kosztów sądowych jest nieuzasadnione, a wydanie orzeczenia uwzględniającego taki wniosek zmierzałoby do uchylenia obowiązku, który został już zniesiony. W takiej sytuacji zwolnienie od kosztów sądowych w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Podkreślić także należy, że ocena żądania skarżącego w zakresie przyznania prawa pomocy jest dopuszczalna pomimo tego, że wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu PPF, o którym mowa w treści przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a. Jeżeli żądanie zwolnienia od kosztów sądowych zostaje zgłoszone pomimo tego, że strona nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1-4 p.p.s.a.), to przyjąć należy, że warunkiem dopuszczalności rozpoznania wniosku nie jest jego przedstawienie na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. W takiej sytuacji, podstawą rozstrzygnięcia o żądaniu strony nie są bowiem dane o stanie majątkowym i rodzinnym oraz dochodach wnioskodawcy (art. 252 §1 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 pkt 4 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło