II SA/Lu 276/05

WyrokWSA w Lublinie2005-09-14

Skład orzekający: Witold Falczyński, Wiesława Achrymowicz, Jerzy Drwal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowoli budowlanej, polegającej na odstępstwie od warunków pozwolenia na budowę w zakresie wymiarów budynku, ale niepowodującej zagrożenia dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, organ może odmówić wydania nakazu rozbiórki?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wydania nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, który został wzniesiony na podstawie pozwolenia budowlanego, mimo odstępstw od jego warunków w zakresie wymiarów. Sąd uznał, że stwierdzone odstępstwa nie naruszają przepisów prawa budowlanego ani przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a budynek nie stanowi zagrożenia dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ponadto, budynek został wzniesiony przed 1 stycznia 1995 r., co wyklucza zastosowanie rygoru rozbiórki na podstawie przepisów o planowaniu przestrzennym.
Stan faktyczny
Skarżąca E. U. domagała się nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego przez A. S. na działce sąsiedniej, twierdząc, że został on wzniesiony bez wymaganej dokumentacji, w warunkach samowoli budowlanej, z naruszeniem odległości od jej nieruchomości, powodując zacienienie i wyciek nieczystości. Organ administracji odmówił wydania nakazu, uznając, że budynek został wzniesiony na podstawie pozwolenia budowlanego, a odstępstwa od jego warunków w zakresie wymiarów nie naruszają prawa ani nie powodują negatywnych skutków dla otoczenia. Skarżąca podtrzymała swoje zarzuty w skardze do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę E. U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz ( sprawozdawca ), Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. sprawy ze skargi E. U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. oddala skargę; II. przyznaje [...] D. P. wynagrodzenie w kwocie 240 ( dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego skarżącej wykonywanego z urzędu, którą wypłacić z sum budżetowych( Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie). II SA/Lu 276/05 UZASADNIENIE Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] . utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. o odmowie wydania A. S. nakazu rozbiórki budynku gospodarczego oznaczonego w protokole oględzin numerem porządkowym 3, wybudowanego na działce o numerze geodezyjnym [...], położonej przy ul R. we W. a w granicy z działką o numerze ewidencyjnym [...].. W uzasadnieniu powziętego rozstrzygnięcia administracyjnego organ wskazał na ustalenie, iż sporny budynek gospodarczy został wzniesiony na podstawie pozwolenia budowlanego, udzielonego mocą decyzji z dnia [...]. Inwestor odstąpił od warunków udzielonego pozwolenia budowlanego , które wskazywało wymiary budynku na 5,3 m x 3,1m, gdy jego rzeczywiste wymiary to 2,5 m x 9,6 m przy wysokości 6 m. Budynek wykorzystywany jest zgodnie z określonym w decyzji przeznaczeniem. Zdaniem organu, wbrew stanowisku odwołującej się, jego lokalizacja nie powoduje niedopuszczalnego zacienienia pomieszczenia kuchennego jej budynku mieszkalnego, skoro jest ono usytuowane oknem od strony północnej. Nadto po dokonaniu pomiarów, ściana budynku mieszkalnego odwołującej się z usytuowanym oknem kuchennym na wysokości 1 m od powierzchni gruntu, znajduje się w odległości 5,4 m od ściany zabudowy usytuowanej w linii granicy z nieruchomością sąsiednią, A. S., przy zamierzeniu linią prostopadłą do ściany z oknem. W konsekwencji została zachowana minimalna odległość dla zapewnienia należytego dostępu światła dziennego do tegoż pomieszczenia, ustalona według mechanizmu stanowionego mocą § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W konkluzji organ administracji stanął na stanowisku, iż stwierdzone odstępstwo od warunków udzielonego pozwolenia budowlanego nie narusza prawa ani stanowionego mocą przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, ani określającego warunki techniczne. Na wskazane rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożyła E. U.., wywodząc status właściciela nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...], konsekwentnie podtrzymując żądanie nakazania A. S.. rozbiórki spornego budynku gospodarczego, usytuowanego w granicy, jako wzniesionego bez wymaganej dokumentacji, w warunkach samowoli budowlanej, przy niezachowaniu wymaganych prawem odległości od jej nieruchomości. Akcentowała bardzo zły stan techniczny kwestionowanego obiektu, w którym trzymany jest inwentarz, wyciek z niego nieczystości na jej nieruchomość a niosący zagrożenie zdrowia jako stanowiący źródło lęgu gryzoni, powstawania drobnoustrojów chorobotwórczych. Te okoliczności uniemożliwiają w przekonaniu skarżącej prawidłowe, niczym nieutrudnione korzystanie z jej nieruchomości bezpośrednio sąsiedniej, naruszając przynależne uprawnienia właścicielskie. Konsekwentnie stawiała zarzut niedopuszczalnego ograniczenia dostępu światła dziennego w oknie kuchennym jej domu przy wskazaniu, że wysokość ściany kwestionowanego budynku, posadowionej w granicy, to wymiar 7,5 m. Nadto położenie działek w samym centrum miasta wymaga uzgodnienia organów właściwych dla sprawowania ochrony konserwatorskiej, co zostało pominięte. Odwoływała się też w swej argumentacji do nowych, aktualnie obowiązujących unormowań planistycznych w zakresie zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z argumentacja faktyczną i prawną, jaka legła u jego podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontroli sądowoadministracyjnej została poddana działalność organów administracji publicznej w aspekcie legalności. Zaskarżona decyzja ten rozstrzygający wymóg realizuje. Natomiast zarzuty formułowane ze strony skarżącej podlegają ocenie jako pozbawione prawnej podstawy dla żądanego nakazu rozbiórki. Prawidłowo organ rozstrzygający czyni ustalenie, że sporny budynek gospodarczy został wzniesiony na podstawie pozwolenia budowlanego, udzielonego decyzją z dnia [...]. Nr [...], gdy zważyć opisaną tam jego lokalizację. Decyzja ta wprost w swej treści przesądziła lokalizację spornego budynku gospodarczego w granicy z nieruchomościami sąsiednimi, zgodnie z opisanymi kierunkami świata. Nienaruszony został też warunek zawarty w jej treści, by wysokość projektowanego budynku nawiązywała do już istniejącego, gdy z materiału dowodowego wyczerpująco zgromadzonego i wszechstronnie rozważonego, wynika wcześniejsze usytuowanie na działce inwestora, na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją z dnia [...]., także budynku gospodarczego o wysokości ściany szczytowej w wymiarze właśnie 6 m, tożsamej jak dla tego badanego w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Odmienne, nieudowodnione twierdzenia skarżącej, wbrew zapisom zawartym w protokole oględzin, podpisanym przezeń, prawidłowo organ rozstrzygający odrzucił, jako podstawę ustaleń w sprawie. Powyższe w pełni czyni zasadnym stwierdzenie, wbrew stanowisku skarżącej, iż kwestionowany przezeń obiekt budowlany nie został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. W dalszej kolejności, gdy rozważać prawną rację zgłoszonego żądania rozbiórki, to zgodnie z unormowaniem przechodnim zawartym w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane, skoro realizacja obiektu bezsprzecznie zakończona została przed 01 stycznia 1995r., organ prawidłowo rozważył i w konsekwencji stwierdził niezrealizowanie przesłanek zawartych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, stanowionych dla rygoru rozbiórki, skoro po pierwsze nie zostały naruszone przepisy o planowaniu przestrzennym wyznaczające przeznaczenie działki objętej inwestycją w dacie jej realizacji, jako rozstrzygającej. Skarżąca natomiast w zaistniałych okolicznościach prawnych nie może zasadnie opierać swej argumentacji na aktualnych unormowaniach planistycznych, obowiązujących po dacie udzielenia pozwolenia na budowę, na podstawie którego inwestor zrealizował inwestycję. Także zarzut tyczący się nierespektowania wymogów dyktowanych względami ochrony konserwatorskiej nie uzasadnia żądania rozbiórki spornego budynku gospodarczego. Ten aspekt prawny dopuszczalności realizacji inwestycji mógł podlegać badaniu i ocenie wyłącznie na etapie procedowania administracyjnego dla wydania pozwolenia na budowę, które aktualnie funkcjonuje w obrocie prawnym, jako niewzruszone w żadnym z nadzwyczajnych trybów stanowionych dla postępowania w administracji. W konsekwencji zarzut naruszenia wymogów ochrony konserwatorskiej w żadnym razie nie daje prawnej podstawy dla orzeczenia o rygorze rozbiórki, którego jako jedynego żąda skarżąca. W dalszej kolejności, także w sposób zasadny, a poparty zgromadzonym materiałem dowodowym, organ rozstrzygający jednoznacznie stwierdził, że zrealizowany budynek gospodarczy, użytkowany zgodnie z wyznaczonym decyzją przeznaczeniem, nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Kluczowy zarzut skarżącej formułowany w tym kontekście dotyczył wycieku nieczystości z budynku gospodarczego na jej nieruchomość, przy czym w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie następuje on z rozpatrywanego niniejszym obiektu budowlanego, lecz ślady takiego stanu rzeczy zostały stwierdzone w toku pierwszych w sprawie oględzin na ścianie jedynie budynku gospodarczego oznaczonego na szkicu z oględzin porządkowym numerem 1. Natomiast czynienie użytku z budynku gospodarczego, mieszczącego się w granicach jego społeczno-gospodarczego przeznaczenia w żadnym razie nie stanowi o niedopuszczalnym pogorszeniu warunków zdrowotnych czy użytkowych dla otoczenia. W kontekście rozważanej przesłanki należy zwrócić uwagę na istniejącą zabudowę gospodarczą nie tylko na nieruchomości inwestora czy skarżącej, ale też na pozostałych sąsiednich działkach. Także stwierdzone odstąpienie przez inwestora od warunków udzielonego pozwolenia na budowę w zakresie wymiarów określających długość i szerokość zrealizowanego obiektu budowlanego samo nie uzasadnia zastosowania rygoru rozbiórki, skoro nie realizuje rozważanej przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 poprzednio obowiązującej ustawy Prawo budowlane, jako niepowodujące czy to niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, czy to pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, co rozstrzygające. Natomiast stwierdzone odstąpienie od warunków udzielonego pozwolenia budowlanego organ zasadnie poddał ocenie w kontekście unormowań art. 51 a w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane i unormowaniami wykonawczymi, stanowionymi mocą rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a na tej podstawie prawidłowo przesądził o niezaistnieniu naruszeń obowiązujących warunków technicznych, eliminując podstawę dla rygoru rozbiórki także w tym trybie. Jakkolwiek inwestycja zrealizowana została z odstąpieniem od warunków udzielonego pozwolenia na budowę w zakresie rozmiaru jej długości i szerokości, to jednak treść stwierdzonego odstąpienia nie narusza przepisów prawa w kontekście warunków technicznych. Należy w tym miejscu podkreślić rację ustaleń organu rozstrzygającego, w świetle obrazu graficznego przedstawionego na kserokopii fragmentu mapy wskazującego, że ściana rozpatrywanego budynku gospodarczego nie stanowi przeszkody zacieniającej dla okna kuchennego skarżącej, co dodatkowo i prawidłowo poparł organ ustaleniem zachowania odległości z § 13 ust 1 pkt 1 przy zachowaniu mechanizmu z ust. 2 powoływanego w sprawie rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazane prawidłowe ustalenia faktyczne i ich prawna ocena ze strony organu nadzoru budowlanego rozstrzygającego w sprawie, gdy odnieść je do stanu substancji budowlanej istniejącego obecnie, wobec zgodnego z przeznaczeniem użytkowania spornego obiektu budowlanego, stanowią w następstwie o braku jurydycznej racji dla zastosowania rygoru rozbiórki także, gdy rozważać przepis art. 67 ust. 1 a w związku z art. 66 ust. 1 i 2 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Z tych względów, wobec prawnej niezasadności skargi, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o kosztach sprawowanego z urzędu zastępstwa adwokackiego uzasadnia art. 250 ostatnio wskazanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło