II SA/Lu 276/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi T.P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary grzywny z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., znak:[...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T.P. 100 (sto) złotych kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wymierzył T.P. i J.P. karę w wysokości [...] złotych z tytułu nielegalnego użytkowania stacji dystrybucji gazu płynnego propan – butan, położonej na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła T.P., wskazując, iż z uwagi na brak pełnomocnictwa od współwłaścicielki przedmiotowej stacji paliw – J.P. , nie mogła wystąpić z ponownym wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Ponadto wskazała, iż orzeczonej kary nie jest w stanie ponieść, gdyż postanowienie o jej nałożeniu nie dotarło do J.P. i skarżąca nie ma możliwości wyegzekwowania jej udziału. Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest użytkowanie stacji dystrybucji gazu płynnego propan – butan, położonej na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...]przez jej współwłaścicielki – T.P. i J.P. bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na użytkowanie tego obiektu, konsekwencją czego było nałożenie kary z tego tytułu na zasadzie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. Podniesione w zażaleniu okoliczności dotyczące braku pełnomocnictwa do reprezentowania J.P. przez T.P. oraz braku doręczenia J.P. postanowienia organu pierwszej instancji o nałożeniu kary organ odwoławczy uznał za pozbawione merytorycznego znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Organ podkreślił, iż, stosownie do art. 41 k.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie tego adresu, a w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Skargę na powyższe postanowienie wniosła T.P., wnosząc o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji w części dotyczącej wysokości kary wymierzonej skarżącej z tytułu nielegalnego użytkowania stacji dystrybucji gazu płynnego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm. Skarżąca, zarzucając organom administracji nałożenie rażącej co do wysokości i niewspółmiernej do winy kary, wskazała, że organ odwoławczy nie uwzględnił okoliczności, iż przedmiotowy obiekt, uruchomiony czasowo i z konieczności, bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nie stwarzał żadnego niebezpieczeństwa jego eksploatacji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podnosząc, iż w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego, organ ma bezwzględny obowiązek nałożenia kary w ściśle określonym wymiarze, gdyż przepisy Prawa budowlanego nie dają w tej sytuacji podstaw do działania w ramach uznania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż wskazane w jej treści. Zgodnie z art. 61 § 4 kpa o wszczęciu postępowania należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Poza sporem jest, że J.P. będąca współwłaścicielką przedmiotowej stacji paliw, posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowane zostało na adres "[...]" s.c. J.P., T.P., [...]. Odbiór tego zawiadomienia pokwitowała T.P.. Zwrotne potwierdzenie odbioru nie zawiera adnotacji, że T.P. uprawniona była do odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania skierowanego również do J.P.. Akta sprawy nie zawierają także żadnego innego dowodu, z którego wynikałoby uprawnienie T.P. do odbioru korespondencji kierowanej do J.P.. Wskazać przy tym należy, że organ administracji przed wszczęciem postępowania powziął wiadomość, że J.P. nie przebywa pod adresem, na który skierowano do niej zawiadomienie o wszczęciu postępowania (k. 1 akta adm.). W tej sytuacji nie można uznać, by zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone J.P. zgodnie z wymogami określonymi w art. 42 § 1 i art. 43 kpa, a więc skutecznie. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania stanowi jeden z aspektów realizacji zasady czynności udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 kpa). Przez nie zawiadomienie J.P. o wszczęciu postępowania, naruszone zostały jej uprawnienia jako strony postępowania. Zasada czynnego udziału w odniesieniu do J.P. została również naruszona w kolejnych fazach postępowania. Organ pierwszej instancji po wniesieniu przez T.P. zażalenia na postanowieni tego organu z dnia 12 grudnia 2006r., wbrew wymogom określonym w art. 131 w zw. z art. 144 kpa, nie zawiadomił J.P. o wniesieniu zażalenia. Zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] r. nie zostały doręczone J.P., gdyż jak wynika z relacji poczty "adresat wyprowadził się". Wbrew stanowisku wyrażonemu przez organ drugiej instancji stwierdzić należy, że w okolicznościach występujących w sprawie nie można uznać, iż J. P. zobowiązana była zawiadomić organ administracji o zmianie adresu (art. 41 § 1 kpa). Obowiązek strony wynikający z art. 41 § 1 kpa, ze skutkiem – w razie zaniedbania tego obowiązku – określonym w art. 41 § 2 kpa, aktualny jest tylko wtedy, gdy strona zmieniła adres w toku postępowania po uprzednim doręczeniu jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 1996 r., sygn. SA/Ł 381/95 Lex Polonica nr 328914, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lipca 2004 r. sygn. I SA 2341/05 – ONSA i WSA 2006/2/41). W rozpatrywanej sprawie J.P. nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania. Nie doręczono jej też żadnego innego pisma, którym zostałaby pouczona o obowiązku wynikającym z art. 41 § 1 kpa. Tym samym nie można uznać, że kierowane do niej postanowienia organów obu instancji zostały doręczone ze skutkiem prawnym (art. 41 § 2 kpa). W świetle powyżej przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych niewątpliwe jest, że J.P. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, a to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz przyznania skarżącej kosztów postępowania w myśl art. 200 cyt. ustawy. Rozpatrując sprawę ponownie organ pierwszej instancji, uwzględniając powyższe wskazania, ustali adres J.P., co umożliwi zawiadomienie jej o podejmowanych czynnościach procesowych oraz doręczenie wydanych w sprawie orzeczeń. Jeżeli ustalenia adresu J.P. byłoby niemożliwe, zajdzie konieczność zastosowania art. 34 kpa chyba, że strona ustanowi pełnomocnika. Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.