II SA/Lu 279/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia 19 lutego 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania B. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. L. z dnia 23 grudnia 2009 r., nr [...], nakazującej B. K. rozbiórkę budynku gospodarczo-warsztatowego o wymiarach zewnętrznych: długości (7,50+3,0 m) i zmiennej szerokości (5,0, 5,50 i 3,75 m), o powierzchni zabudowy 49,25 m2, usytuowanego w północno-wschodniej części działki nr ewid. [...]9, położonej przy ul. G. w T. L. – utrzymał w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że w dniu 26 listopada 2009 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie obiektu budowlanego samowolnie zrealizowanego przez B. K. W trakcie kontroli dokonanej przy udziale B. K. i M. K., współwłaścicieli działki nr ewid. [...]9, położonej przy ul. G. w T. L., ustalono, że na działce tej znajduje się opisany na wstępie obiekt, o konstrukcji metalowej, ścianach z blachy ocynkowanej trapezowej i o dachu jednospadowym pokrytym blachą ocynkowaną trapezową ze spadkiem w kierunku wschodnim, to jest w kierunku działki nr [...]3, stanowiącej grunty orne. Obiekt ten usytuowany jest w odległości 0,95 ÷ 2,30 m od północnej granicy działki, w odległości 0,20 ÷ 0,25 m od wschodniej granicy działki oraz w odległości 3,40 m od budynku mieszkalnego usytuowanego na tej samej działce. B. K. oświadczył, że przedmiotowy obiekt zrealizował w czerwcu 2009 r. Wskazał, iż nie zgłaszał organowi administracji zamiaru budowy wskazanego obiektu budowlanego ani nie posiada też pozwolenia na jego budowę. Organ pierwszej instancji ustalił, iż dla terenu obejmującego działkę nr ewid. [...]9, przy ul. G. w T. L. nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organu obiekt wybudowany przez skarżącego narusza § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Brak jest więc podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego, co uzasadnia nakaz rozbiórki opisanego obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż usytuowanie wskazanego obiektu budowlanego w odległości 0,95 ÷ 2,30 m i 0,20 ÷ 0,25 m od granic sąsiednich działek narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym jego legalizację. Ponadto, zdaniem organu, wykonanie na tym obiekcie dachu jednospadowego ze spadkiem połaci w kierunku działki sąsiedniej, której granica przebiega w odległości 0,20 ÷ 0,25 m od tego obiektu, jest niezgodne z § 28 i § 126 powołanego wyżej rozporządzenia. Skargę do sądu administracyjnego złożył B. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił organom administracji błędne ustalenie, iż zrealizowany przez niego obiekt jest trwale z gruntem związany. Organy pominęły również fakt, iż decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem 120-dniowego okresu użytkowania tymczasowego obiektu budowlanego, o jakim mowa w art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zarzucił również, iż wykonanie na obiekcie dachu jednospadowego ze spadkiem połaci w kierunku działki sąsiedniej nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, gdyż na takie ukształtowanie dachu posiada zgodę sąsiadów. Na rozprawie przed Sądem w dniu 21 września 2010 r. skarżący stwierdził, iż opisany wyżej obiekt budowlany stanowi w istocie dwa obiekty, z których jeden zrealizował on, a drugi jego brat M. K. Wyjaśnił, że argument ten podnosił już po wydaniu zaskarżonej decyzji, w trakcie postępowania karnego. Podkreślił, iż nie kwestionuje ustalonych przez organy obu instancji odległości tych obiektów od granicy działki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa", roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z przepisu tego wynika zatem, że każdorazowo przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor obowiązany jest uzyskać ostateczną decyzję właściwego organu o pozwoleniu na budowę, chyba, że ustawodawca w art. 29-31 ustawy wyłączył ten wymóg w stosunku do wyraźnie wskazanych robót budowlanych. Z ustaleń organów obu instancji, niekwestionowanych w trakcie postępowania administracyjnego przez skarżącego, wynika, że w czerwcu 2009 r. B. K. zrealizował obiekt budowlany o wymiarach zewnętrznych: długości (7,50+3,0 m) i zmiennej szerokości (5,0, 5,50 i 3,75 m), o powierzchni zabudowy 49,25 m2, usytuowanego w północno-wschodniej części działki nr ewid. [...]9, położonej przy ul. G. 4, w T. L. Obiekt ten znajduje się w odległości 0,95 ÷ 2,30 m od północnej granicy działki, w odległości 0,20 ÷ 0,25 m od wschodniej granicy działki oraz w odległości 3,40 m od budynku mieszkalnego usytuowanego na tej samej działce. Przepisy art. 29-31 ustawy nie wyłączają robót budowlanych polegających na budowie takiego obiektu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Oznacza to, iż prawidłowo organy administracji uznały, że przystąpienie do robót budowlanych, polegających na budowie przedmiotowego obiektu budowlanego wymagało uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl ustępu 2 tego artykułu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem – właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3). Przed podjęciem decyzji o nakazie rozbiórki organ nadzoru budowlanego winien rozważyć, czy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 48 ust. 2. Jeżeli bowiem okoliczności te zachodzą, nie nakazuje rozbiórki obiektu budowlanego, lecz wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, w którym nakłada na inwestora określone obowiązki. W przypadku zakończonych robót budowlanych zbędne jest wstrzymywanie, konieczne natomiast pozostaje określenie obowiązków, które inwestor będzie zobowiązany spełnić w zakreślonym terminie (Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Wyd. ODiDK, Gdańsk 2007, s. 155). Z powołanych przepisów ustawy wynika, iż w przypadku gdy obiekt budowlany, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem, a więc nie spełnia warunku, o jakim mowa w art. 48 ust. 1 ustawy, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję o nakazie rozbiórki tego obiektu. Zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), powoływanego w dalszej części uzasadnienia jako: "rozporządzenie", budynek zwrócony ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy winien być usytuowany: w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3 m (ust. 1 pkt 2) albo w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2). Przepisy rozporządzenia określające wymogi dotyczące usytuowania obiektów budowlanych odnoszą się zarówno do budynków, jak i tymczasowych obiektów budowlanych. Usytuowanie obiektu budowlanego zrealizowanego przez skarżącego w odległości 0,95 ÷ 2,30 m i 0,20 ÷ 0,25 m od granic sąsiednich działek narusza powołany przepis rozporządzenia w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Spełnienie wymogów wynikających z § 12 rozporządzenia byłoby bowiem możliwe wyłącznie po dokonaniu rozbiórki tego obiektu i zrealizowaniu go na nowo w odległościach od granicy działki przewidzianych prawem. Organy nadzoru budowlanego orzekające w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zatem stwierdziły, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego dotyczącego przedmiotowego obiektu i nakazały jego rozbiórkę. Prawidłowe jest również wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko organu odwoławczego, iż wykonanie na omawianym obiekcie budowlanym dachu jednospadowego ze spadkiem połaci w kierunku działki sąsiedniej, której granica przebiega w odległości 0,20 ÷ 0,25 m od budynku, narusza przepisy § 28 i § 126 rozporządzenia. W myśl § 28 rozporządzenia działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej (ust. 1). W razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych (ust. 2). W świetle zaś § 126 ust. 1 rozporządzenia dachy i tarasy, a także zagłębienia przy ścianach zewnętrznych budynku powinny mieć odprowadzenie wody opadowej do wyodrębnionej kanalizacji deszczowej lub kanalizacji ogólnospławnej, a w przypadku braku takiej możliwości - zgodnie z § 28 ust. 2. Skarżący zrealizował obiekt budowlany, którego dach nie spełnia wymogów wynikających z powołanych przepisów rozporządzenia. Bez znaczenia jest podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż na takie ukształtowanie dachu posiada zgodę sąsiadów, albowiem wskazane wyżej wymogi mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Niezasadne są także pozostałe zarzuty skarżącego. Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Obiektu zrealizowanego przez skarżącego nie można zaliczyć do tymczasowych obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy. Obiekty te muszą bowiem spełniać dwa warunki jednocześnie, a mianowicie muszą być niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust 1 ustawy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2009 r., VII SA/Wa 1321/09, niepubl.). Podnoszony przez skarżącego na rozprawie przed Sądem w dniu 21 września 2010 r. zarzut, iż opisany wyżej obiekt budowlany stanowi w istocie dwa obiekty, z których jeden zrealizował on, a drugi jego brat M. K., jest niezasadny. Należy zauważyć, iż w ocenie Sądu niezrozumiałe jest powoływanie się przez skarżącego na tę okoliczność dopiero na obecnym etapie postępowania, skoro w toku postępowania administracyjnego skarżący w żaden sposób nie kwestionował ustaleń organów obu instancji w tym zakresie. Ustalenia te, jak wynika z akt administracyjnych, zostały podjęte przez organy nadzoru budowlanego w oparciu o wyjaśnienia skarżącego. Podkreślenia również wymaga, iż nawet w skardze skarżący wskazał: "w miesiącu wrześniu 2009 r. usytuowałem na swojej działce nr [...]9, która jest moją i mojego brata współwłasnością, [...] budynek gospodarczy (blaszak)". Ponadto w oględzinach przedmiotowego obiektu przeprowadzonych w dniu 26 listopada 2009 r. brał udział drugi współwłaściciel działki nr ewid. [...]9 – M. K., który własnoręcznym podpisem potwierdził prawidłowość wyjaśnień składanych wówczas przez skarżącego, wskazującego, iż to skarżący jest inwestorem omawianego obiektu (k. 14 akt adm. I inst.). W ocenie Sądu przyjęcie, zgodnie z twierdzeniami skarżącego, iż zrealizowanie przez niego przedmiotowego obiektu budowlanego podlegało obowiązkowi wcześniejszego zgłoszenia zamiaru jego realizacji na podstawie przepisów ustawy, stanowiłoby nadużycie instytucji zgłoszenia do próby "ucieczki" przed uznaniem tych działań za samowolę budowlaną, o jakiej mowa w art. 48 ustawy (por. Z. Niewiadomski [w:] Prawo budowlane. Komentarz, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2006, s. 502 i nast.). Mając powyższe na względzie, wobec braku podstaw do uwzględniania skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) skargę oddalił.