II SA/Lu 280/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ponownego ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. Decyzją z dnia 20 [...] 2007 r., znak: [...], wydaną z upoważnienia Wojewody, utrzymano w mocy decyzję z dnia 21 [...] 2007 r., znak: [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta na podstawie art. 105 par. 1 k.p.a., o umorzeniu postępowanie w sprawie o ponowne ustalenie i wypłatę odszkodowania na rzecz L. W. za nieruchomość wywłaszczoną decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia 31 sierpnia 1987 r., znak: [...] oraz decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia 12 września 1988 r. znak: [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia 31 sierpnia 1987 r. wywłaszczona została nieruchomość o łącznej powierzchni 4989 m², będąca własnością L. W., oznaczona w decyzji jako działki nr: 79/16, 79/7, 79/9, 38/7, 79/8, 38/3, 38/6, 79/11 i 79/10, za którą ustalono odszkodowanie w wysokości 2.262.489 zł. Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie została wydana jeszcze jednak decyzja z dnia 12 września 1988 r., mocą której wywłaszczono od L. W. te same działki, które zostały wcześniej wywłaszczone decyzją z dnia 31 sierpnia 1987 r. oraz dodatkowo działkę nr 38/5 o powierzchni 44 m² i ustalono łączne odszkodowanie za wywłaszczone działki w wysokości 4.015.943 zł. Obydwu decyzjom została nadana klauzula wykonalności. Dalej organ wskazał, iż Sąd Rejonowy w L., postanowieniem z dnia 23 listopada 1989 r. sygn. akt II Ns [...]/89, zezwolił na złożenie kwoty 4.604.994 zł, stanowiącej odszkodowanie za wywłaszczoną L. W. nieruchomość, do depozytu sądowego. Następnie, jak podniósł organ II instancji, decyzją z dnia 19 sierpnia 2002 r., znak: [...], Wojewoda L. stwierdził nieważność decyzji z dnia 12 września 1988 r. w części dotyczącej działek nr 79/7, 79/9, 79/8/ 79/11, 79/16/ 79/10, 38/3 i 38/7 z uwagi na to, iż działki te zostały wcześniej wywłaszczone decyzja z dnia 31 sierpnia 1987 r., zaś w stosunku do działki nr 38/5 oraz w części dotyczącej ustalenia odszkodowania orzeczenie zostało pozostawione bez zmian. W wyniku postępowania prowadzonego przed Wojewodą wydana została również druga decyzja – z dnia 19 sierpnia 2002 r., zmieniająca decyzję z dnia 31 sierpnia 1987 r. w ten sposób, że w miejsce działek o numerach i powierzchniach: 79/16 o pow. 379 m², 79/7 o pow. 70 m² , 79/9 o pow. 2472 m², 79/8 o pow. 142 m², 79/11 o pow. 327 m², 79/10 o pow. 522 m² i R IIIa o pow. 200 m² wpisano następujące numery działek i ich powierzchnie: 79/13 o pow. 423 m², 79/14 o pow. 2333 m², 79/12 o pow. 1227 m², 79/15 o pow. 129 m². Powodem zmiany decyzji, jak wskazał organ II instancji, było błędne oznaczenie wywłaszczonej nieruchomości numerami działek odnoszącymi się do sąsiedniej nieruchomości. W pozostałej części, obejmującej ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, decyzja z dnia 31 sierpnia 1987 r. została utrzymana w mocy. W związku z tak ustalonym stanem faktycznym i prawnym, organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż skoro w przedmiotowej sprawie została już wydana decyzja ostateczna ustalająca odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość na rzecz L. W., żądanie dotyczące ponownego ustalenia odszkodowania uznać należy za bezprzedmiotowe i umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 par. 1 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję wniosła L. W., kwestionując ją w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym art. 105 par. 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym wydanie decyzji merytorycznej w sprawie stało się bezprzedmiotowe oraz naruszenie norm prawa procesowego poprzez uchybienie art. 107 par. 3 k.p.a., polegające na sprzeczności rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, które rozszerza owe rozstrzygnięcie. Wskazała, iż decyzja z dnia 31 sierpnia 1987 r. dotyczyła S. W. i jemu przyznała odszkodowanie. Zdaniem skarżącej, nie można rozpatrywać błędnej decyzji częściowo, należy usunąć także negatywne skutki błędnej decyzji. Ponadto, jak podniosła skarżąca, nieprawdą jest, że kiedykolwiek wydano decyzję przyznającą jej odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości. Wskazała również, że umorzenie postępowania zamyka jej drogę do konkretyzacji jej praw, co leży prawdopodobnie w interesie organu I instancji, gdyż ta konkretyzacja przybrałaby formę odszkodowania na rzecz skarżącej za wywłaszczoną nieruchomość. Skarżąca zakwestionowała zawarte w zaskarżonej decyzji stanowisko, iż odmówiła przyjęcia wynagrodzenia za wywłaszczoną działkę. Wskazała, że nie chciała po prostu przyjąć pieniędzy za działkę, która nie należała do niej. Zdaniem skarżącej, skoro Wojewoda uznał jej stanowisko, że faktycznie wydane decyzje wywłaszczeniowe były błędne, a za dokonane wywłaszczenie nie otrzymała żadnego wynagrodzenia i nigdy jej takiego wynagrodzenia nie oferowano, to organ powinien wydać jej decyzje rozstrzygającą sprawę co do istoty. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga L. W. nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontrola dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny, stosownie do unormowania art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwana p.p.s.a.) oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad uznawania określonych faktów za udowodnione. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia 20 [...] 2007 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o ponowne ustalenie i wypłatę odszkodowania na rzecz L. W. za nieruchomość wywłaszczoną decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia 31 sierpnia 1987 r. oraz decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w L. z dnia 12 września 1988 r. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 105 par. 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie w obrocie prawnym pozostają dwie decyzje ustalające odszkodowanie na rzecz L. W.: decyzja z dnia 31 sierpnia 1987 r. oraz decyzja z dnia 12 września 1988 r. Wbrew stanowisku skarżącej, wyrażonemu w skardze, decyzja z dnia 31 sierpnia 1987 r. skierowana została do niej, nie zaś do S. W. Świadczy o tym zapis w rubryce: "właściciel nieruchomości – L. W.". Wprawdzie wymienione w decyzji działki były w rzeczywistości własnością S. W.i zostały wpisane w decyzji na skutek omyłki, nie zmienia to jednak faktu, iż adresatką decyzji była skarżąca. Z kolei stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 12 września 1988 r. w części dotyczącej działek już wcześniej wywłaszczonych decyzją z dnia 31 sierpnia 1987 r. nie obejmowało rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. Należy zważyć, iż zarówno decyzja z dnia 31 sierpnia 1987 r., jak też decyzja z dnia 12 września 1988 r. zawierały pouczenia odnośnie możliwości, trybu i terminu odwołania się od nich, jednakże w związku z tym, iż L. W. nie zakwestionowała żadnej z nich w drodze postępowania administracyjnego, stały się one ostateczne. Skarżąca, która nie zgodził się z treścią rozstrzygnięć zawartych w powyższych decyzjach, odmówiła jedynie przyjęcia odszkodowania ustalonego decyzją z dnia 12 września 1988 r., które zostało następnie złożone do depozytu sądowego. L. W., mimo prawidłowego pouczenia, nie zaskarżyła również decyzji z dnia 19 sierpnia 2002 r., zmieniającej decyzję z dnia 31 sierpnia 1987 r. jedynie w zakresie oznaczenia wywłaszczonych działek, a także decyzji z dnia 19 sierpnia 2002 r. stwierdzającej nieważność decyzji z dnia 12 września 1988 r. w części dotyczącej działek już wcześniej wywłaszczonych decyzją z dnia 31 sierpnia 2002 r. Wskazać należy, iż Sąd dopatrzył się szeregu nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym obejmującym wywłaszczenie nieruchomości należącej do skarżącej L. W., jednakże wskutek tego, iż podejmowane w tym postępowaniu decyzje nie zostały skutecznie wzruszone, pozostają one w obrocie prawnym i wywierają skutki prawne. Wobec powyższego, organy administracji obu instancji słusznie przyjęły, iż kolejne żądanie skarżącej o wypłatę odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone decyzją z dnia 31 sierpnia 1987 r. i decyzją z dnia 12 września 1988 r., podczas, gdy w obrocie prawnym istnieją dwa rozstrzygnięcia ustalające odszkodowanie za te nieruchomości, było bezprzedmiotowe. Wydanie kolejnej decyzji merytorycznej, tj. rozstrzygającej o żądaniu skarżącej, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 par. 1 pkt 3 k.p.a. Z tych względów, Sąd, działający na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.