II SA/Lu 280/11

PostanowienieWSA w Lublinie2011-09-09

Skład orzekający: Sędzia NSA Witold Falczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał swojej sytuacji materialnej, w tym źródeł i wysokości dochodów?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał swojej rzeczywistej sytuacji materialnej, w tym wysokości dochodów i wydatków, co uniemożliwiło ocenę jego zdolności do ponoszenia kosztów sądowych. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu braku wskazania źródeł i wysokości dochodów. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Sąd rozpoznał wniosek ponownie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 9 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności dotyczących zaliczek alimentacyjnych w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu skarżący M. M. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie z uwagi na brak wskazania źródeł i wysokości dochodów. Od powyższego postanowienia skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy bazując na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym między innymi ustanowienia adwokata następuje, gdy wykaże ona, że nie ma środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy czym to na wnioskodawcy spoczywa cały ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Podejmując bowiem decyzję o przyznaniu prawa pomocy Sąd obowiązany jest opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków na utrzymanie) z wielkością obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu. Oceniając informacje podane w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja materialna. Ponadto nienadesłanie dodatkowych oświadczeń spowodowało, że nie można ustalić dokładnie stanu majątkowego, jak też wysokości dochodów skarżącego. Powyższe skutkuje tym, że nie jest możliwa ocena realnych zdolności płatniczych skarżącego ponoszenia w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło