II SA/Lu 281/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie usług opiekuńczych [...] I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] po rozpoznaniu wniosku T. W. z dnia 30 grudnia 2012 r. - na podstawie art. 150 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1, art. 148 § 1 i art. 149 § 3 K.p.a. - odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 27 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania T. W. pomocy w formie usług opiekuńczych. Organ wyjaśnił, że T. W. nie bacząc na okoliczność, iż wnioskiem z dnia 10 grudnia 2012 r. zwróciła się już do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (wpływ: 19 grudzień 2012) o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Nr [...], wystąpiła do Wójta Gminy N. ze skargą (wnioskiem) z dnia 30 grudnia 2012 r. (wpływ w OPS N.: 3 styczeń "13) o wzruszenie ostatecznej decyzji Nr [...] w sprawie odmowy przyznania usług opiekuńczych, to jest decyzji, której prawidłowość została potwierdzona ww. decyzją Kolegium, jak i wyrokiem sądowym o sygn. akt II SA/Lu 706/12. Z uwagi na to, że treść tego wniosku (skargi) nie pozwalała na jednoznaczne odczytanie zamiaru jego autora były podejmowane przez organ pomocy społecznej działania mające na celu jego ustalenie. Wniosek, o którym wcześniej, z uwagi na brak po stronie wnioskodawczyni chęci współpracy z organami pomocy społecznej w ustaleniu powyższej kwestii, jak i rozstrzygnięcia WSA w Lublinie z dnia 4 listopada 2014 r. sygn. akt II SAB/Lu 37/14, został ostatecznie załatwiony – jak już wyżej wskazano - postanowieniem Kolegium z dnia [...] r. Nr [...]. W uzasadnieniu powyższego postanowienia stwierdzono, iż okoliczność, którą podała wnioskodawczyni, mającą być powodem wzruszenia kontrolowanej decyzji, to jest fakt niewydawania żadnych zaświadczeń przez ZOZ N., była jej znana już w dacie wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji - w dniu 27 kwietnia 2012 r. Dlatego też T. W., składając w dniu 3 stycznia 2013 r. wniosek z dnia 30 grudnia 2012 r. w sprawie wznowienia postępowania uchybiła miesięcznemu terminowi do jego wniesienia. Nadto wskazano na bezpodstawność twierdzenia wniosku, że powyższa okoliczność zaistniała (wyszła na jaw) w dniu uprawomocnienia się wyroku WSA w Lublinie z dnia 30 października 2012 r. sygn. akt II SA/Lu 706/12. Z postanowieniem Kolegium z dnia [...] r. T. W. nie zgodziła się złożyła wniosek datowany na 9 lutego 2015 r. (wpływ w SKO: 12 luty 2015) o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej tym postanowieniem. Wnioskodawczym w swoim wystąpieniu do Kolegium zwróciła uwagę na, to że: -Prezes SKO w L. nie wyłączył z urzędu od udziału w jej sprawie członków etatowych SKO w L. - K. A. i Z. C.; -w/w członkowie SKO w L. powinni z własnej inicjatywy złożyć wnioski o wyłączenie ich z udziału w postępowaniu w jej sprawie; -między pracownikami OPS w [...], a członkami Kolegium istnieją rodzinne powiązania skutkujące pozytywnym orzekaniem; -w odniesieniu do jej osoby miało miejsce pomówienie o alkoholizm, najście z policją, jak również fałszowanie przez członków Kolegium, jak pracowników OPS w [...] jej stanu zdrowia i sytuacji życiowej; -kwestia zaświadczenia lekarskiego - druk z 27 lipca 2012 r. nie została wyjaśniona jako przesłanka na wznowienie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu powyższego wniosku T. W. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Kolegium z dnia [...] r. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że T. W. w swoim wniosku z dnia 30 grudnia 2012 r. w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] jak podstawę swojego żądana wskazała na fałsz po stronie organów pomocy społecznej obu instancji polegający na zatajeniu faktu nie wydania przez ZOZ N. żadnych zaświadczeń medycznych, zaś zaświadczenie lekarskie - druk z dnia 27 lipiec 2012 r. miało swój byt w trakcie rozprawy przed WSA w Lublinie w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 706/12, to jest w dniu 30 października 2012 r. Kolegium wyjaśniło, że jeśli chodzi o zarzut T. W. (pomijając jego zasadność), jakoby podstawą wznowienia postępowania mogłaby stanowić okoliczność zatajenia przez Kolegium (również OPS w [...]) faktu nie wydania przez ZOZ N. żadnych zaświadczeń medycznych, to nie zasługuje on na uwzględnienie. Elementem niezbędnym przy wznowieniu postępowania jest ustalenie daty, w której strona dowiedziała się o zaistnieniu zdarzenia przewidzianego prawem, w niniejszym przypadku zaistnienia fałszu, skutkującego wznowieniem postępowania. Nie wymaga dowodzenia, że o fakcie braku stosownych zaświadczeń (do dnia 27 lipca 2012 r.) wiedziała T. W., zarówno w dacie wydania decyzji przez Kierownika OPS w [...] w dniu 27 kwietnia 2012 r., jak i w dacie wydania decyzji przez Kolegium, to jest w dniu [...] r. Dlatego też T. W. składając w dniu 3 stycznia 2013 r. wniosek w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kolegium Nr [...] uchybiła miesięcznemu terminowi do jego wniesienia, bowiem termin ten minął jej w dniu 16 sierpnia 2012 r. (termin ten jest liczony od daty doręczenia decyzji). W takim stanie rzeczy prawidłowym jest postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na wniesienie przez T. W. stosownego wniosku z uchybieniem ustawowego terminu. Jeśli chodzi o zarzuty wniesionego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, to nie mogły spowodować one eliminacji z obrotu prawnego postanowienia Kolegium z dnia [...] r. Nr [...], bowiem nie uprawdopodobniają okoliczności, aby badane postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Błędne jest przekonanie T. W., że na Prezesie SKO w L. ciąży z urzędu powinność wyłączenia od udziału w jej sprawie członków etatowych Samorządowe Kolegium Odwoławcze - K. A. i Z. C.. Podobnie rzecz ma się z jej przekonaniem, że ww. członkowie Kolegium powinni z własnej inicjatywy złożyć wnioski o wyłączenie się z udziału w postępowaniu w jej sprawie. Organ przypomniał, że wyłączenie członka Kolegium od udziału konkretnej sprawie administracyjnej przez jego przełożonego następuje w ściśle określonych przez prawo sytuacjach. Skoro Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie wyłączył K. A. i Z. C. od udziału w sprawie zainicjowanej wnioskiem T. W. z dnia 30 grudnia 2012 r., to oznacza, że w sprawie tej taki przypadek nie miał miejsca, zaś zainteresowana w ramach niniejszego postępowania nie zgłaszała takiego wniosku o wyłączenie. Podobnie rzecz ma się z wyłączeniem członka Kolegium na jego wniosek. Skoro w sprawie nie zachodzi przypadek wyłączenia członka Kolegium, to nie wystąpiła po jego stronie powinność podjęcia postępowania, celem wyłączenia się ze sprawy. Zarzut T. W. o powiązaniach rodzinnych między członkami SKO w L., a pracownikami OPS w [...] jest niczym nie uprawdopodobniony, a więc należy go traktować w kategorii "braku odpowiedzialności za prawdziwość stawianych zarzutów". Poza tym sytuacja, o której wyżej mowa, nie miała miejsca. Zagadnienie pomówienia T. W. o alkoholizm, jak i kwestia najścia jej w miejscu jej zamieszkania przez pracowników socjalnych w asyście policji, oczywiście pomijając ocenę ich zasadności (zarzutów), nie miała miejsca w ramach niniejszego postępowania, a więc nie są to zarzuty w sprawie rozstrzyganej. Stawianie zarzutu, jakoby kwestia zaświadczenia lekarskiego - druk z 27 lipca 2012 r. nie została wyjaśniona w realiach przesłanki na wznowienie postępowania jest niezasadne. T. W., z racji licznie prowadzonych z jej inicjatywy postępowań w sprawach o wznowienie postępowania, posiada wiedzę, że przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 Kpa., aby mogły zaskutkować wszczęciem postępowania muszą istnieć w dacie wydania decyzji. Tymczasem w/w zaświadczenie z dnia 27 lipca 2012 r. zostało wydane po wydaniu przez SKO w L. decyzji z dnia [...] r. Nr [...], której wzruszenia w trybie wznowienia postępowania domaga się T. W. i kwestia ta nie wymaga dalszego omawiania. Skargę na powyższe postanowienie wniosła T. W., kwestionując jego zgodność z prawem. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powstrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych oznacza, że uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie. Postępowanie wznowieniowe (rozdział 12 działu I k.p.a.) jest dwufazowe. W odróżnieniu od postępowania "zwyczajnego", w którym data doręczenia żądania strony organowi administracji publicznej, jest równoznaczna z datą wszczęcia postępowania (art. 61 § 3 k.p.a.), zdecydowanie o wznowieniu postępowania albo o odmowie wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 i § 3 k.p.a.). Zatem datą wszczęcia postępowania w tego rodzaju sprawach, jest data wydania postanowienia o wznowieniu. W pierwszej fazie tego nadzwyczajnego postępowania bada się jedynie kwestie formalne, a mianowicie, czy podanie o wznowienie opiera się na jednej z ustawowych podstaw (przesłanek) wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a albo w art. 145b k.p.a. oraz, czy zostało wniesione w terminie ustawowym. Ustawodawca zdecydował, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca o dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Zatem, 1) strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania; 2) zachowanie terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. Jeżeli wynik badania powyższych kwestii jest pozytywny, organ obowiązany jest wydać postanowienie o wszczęciu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 30 grudnia 2012 r., które wpłynęło do organu w dniu 3 stycznia 2013 r. T. W. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. We wniosku wskazała, że organ "zataił fakt nie wydania żadnych zaświadczeń przez ZOZ N. i zaśw. Lekarskie – DRUK z 27 lipca 2012 r.". Z powyższego wynika, że o fakcie braku stosownych zaświadczeń, które zdaniem T. W. stanowią przesłankę wznowienia postępowania, wiedziała już w dniu 27 lipca 2012 r. W tym stanie uznać należy, że skarżąca składając wniosek z dnia 30 grudnia 2012 r. w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kolegium Nr [...] – (data wpływu 3 stycznia 2013 r.) uchybiła miesięcznemu terminowi do jego wniesienia. Skarżąca w uzasadnieniu skargi nie wskazała żadnej istotnej przyczyny, z powodu której nie była w stanie złożyć podania w ustawowym terminie. Ponadto należy wskazać, że wznowienie postepowania z urzędu przez organ jest jego prawem, co oznacza, że organ nie ma obowiązku wszczynać postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia. To organ ocenia, czy zachodzą podstawy do wznowienia postępowania i tylko w przypadku stwierdzenia ich istnienia, organ ma obowiązek wznowić postępowanie. Strona postępowania nie może zatem skutecznie domagać się wznowienia postepowania z urzędu, w przypadku, gdy w ocenie organu, brak jest podstaw do wszczęcia tego rodzaju postępowania. Wbrew zarzutom skargi, trafnie w świetle tych okoliczności sprawy, które zostały ustalone zgodnie z wymogami art. 7 i at. 77 § 1 k.p.a. i ocenione zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a., organ uznał, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia 30 grudnia 2012 r. został złożony z uchybieniem ustawowego terminu, co stanowiło postawę do wydania przez organ na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Skoro zatem wydane w sprawie postanowienia w niczym nie naruszają prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarte w pkt II sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 250 powyższej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).