II SA/Lu 283/17

WyrokWSA w Lublinie2017-09-07

Skład orzekający: Witold Falczyński, Maria Wieczorek-Zalewska, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek mieszkalny, który został posadowiony z odstępstwem od projektu zagospodarowania działki, ale w sposób zgodny z przepisami technicznobudowlanymi obowiązującymi w dacie jego budowy, może być uznany za legalnie usytuowany, a otwory okienne w ścianie zwróconej w stronę działki sąsiedniej nie stanowią podstawy do nakazania ich zamurowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły legalność usytuowania budynku mieszkalnego i otworów okiennych. Budynek, mimo odstępstwa od projektu zagospodarowania działki, został posadowiony zgodnie z przepisami technicznobudowlanymi obowiązującymi w dacie jego budowy (§ 12 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r.), co oznacza, że nie naruszał obowiązujących norm prawnych. Zachowanie minimalnej odległości od istniejącego budynku na działce sąsiedniej było wystarczające do uznania jego usytuowania za zgodne z prawem, niezależnie od zgody sąsiada.
Stan faktyczny
Skarżący R. K. domagał się nakazania zamurowania otworów okiennych w budynku mieszkalnym sąsiadów, argumentując, że budynek został posadowiony niezgodnie z prawem i narusza jego prawo do zabudowy. Organy administracji, po wielokrotnym postępowaniu, odmówiły nakazania zamurowania, uznając, że budynek, mimo usytuowania blisko granicy działki i z odstępstwem od projektu, był zgodny z przepisami technicznobudowlanymi obowiązującymi w dacie jego budowy (1989 r.). Kluczowe było ustalenie, że odległość od istniejącego budynku na działce sąsiedniej spełniała wymogi § 12 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r., a istniejące fundamenty na działce sąsiedniej nie mogły być traktowane jako budynek, gdyż pozwolenie na budowę na nie straciło ważność.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie NSA Maria Wieczorek-Zalewska, WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu zamurowania otworów okiennych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – po rozpatrzeniu odwołania R. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...], odmawiającej nakazania M. i P. małż. K. (w zaskarżonej decyzji błędnie wskazano nazwisko uczestników jako "K.") zamurowania okien w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid.[...] w miejscowości U. – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powyższa decyzja ostateczna została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu [...] maja 2014 r. (data wpływu) R. K. (dalej także jako "skarżący") złożył do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego we W. pismo zatytułowane jako "Zgłoszenie", w którym zwrócił się z prośbą o (cyt.) "przeprowadzenie kontroli i doprowadzenie do zlikwidowania niezgodności prawno-budowlanych dla zamieszkałego budynku jednorodzinnego w miejscowości U. 35, [...]". Skarżący wskazał, że przedmiotowy budynek posadowiony jest w odległości 60-70 cm od granicy z jego działką i zwrócony otworami okiennymi w stronę tej działki. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w ramach którego pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego we W. dwukrotnie (w dniu [...] czerwca 2014 r. oraz w dniu [...] listopada 2014 r.) dokonali kontroli przedmiotowego budynku stanowiącego własność M. i P. małż. K., organ pierwszej instancji decyzją z dna [...] listopada 2014 r. odmówił nakazania zamurowania otworów okiennych w tym budynku. Na skutek odwołania złożonego przez B. i R. małż. K. powyższa decyzja została w całości uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wytknął decyzji pierwszoinstancyjnej brak uzasadnienia prawnego oraz faktycznego spełniającego wymogi określone w art. 107 k.p.a. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nakazał M. i P. małż. K. zamurowanie luksferami otworów okiennych w budynku mieszkalnym na działce nr ewid.[...], usytuowanych od strony działki nr ewid.[...] – w terminie do dnia [...] października 2015 r. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniósł zarówno R. K. (który domagał się nakazania inwestorom zamurowania spornych otworów okiennych pustakiem gazobetonowym o grubości min. 24 cm w trybie natychmiastowym) jak i zobowiązani M. i P. małż. K. (którzy kwestionowali nałożenie na nich jakiegokolwiek obowiązku, stojąc na stanowisku, że posadowiony na ich działce budynek mieszkalny został zrealizowany w sposób zgodny z prawem). Po rozpatrzeniu ww. odwołań [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ odwoławczy uznał za konieczne dokonanie dodatkowych ustaleń odnośnie czasu i okoliczności powstania spornych otworów okiennych. Stwierdził bowiem, że jeżeli otwory te zostały wykonane w trakcie budowy budynku, to oceny zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi należałoby dokonywać pod kątem rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 13 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Rozpatrując sprawę po raz kolejny organ pierwszej instancji w dniu [...] grudnia 2015 r. ponownie dokonał kontroli spornego budynku na działce nr ewid.[...] Ponadto uzupełnił materiał dowodowy, załączając do akt sprawy dokumentację dotycząca budowy przedmiotowego obiektu, w tym decyzję Naczelnika Gminy w W. U. z dnia [...] kwietnia 1984 r. nr GT:8381/11/84 udzielającą H. G. (ówczesnemu właścicielowi nieruchomości) pozwolenia na jego budowę. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. odmówił nakazania M. i P. małż. K. zamurowania okien w przedmiotowym budynku mieszkalnym. Organ pierwszej instancji stwierdził, że sporne otwory okienne w ścianie przedmiotowego budynku usytuowanej od strony granicy z działką nr [...], zostały zrealizowane podczas budowy tego budynku. Jego lokalizacja – pomimo, że została zmieniona względem przyjętej w projekcie zagospodarowania działki zatwierdzonym decyzją Naczelnika Gminy w W. U. z dnia [...] kwietnia 1984 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę – była zgodna z dyspozycją § 12 ust. 2 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Na skutek odwołania R. K. decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2016 r. została uchylona w całości decyzją kasacyjną L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r., w uzasadnieniu której organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie wybudowanego w 1986 r. budynku mieszkalnego zasadnym jest zastosowanie § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., jednak organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę znajdujących się w owym czasie na działce o nr ewid.[...] fundamentów budynku mieszkalnego zlokalizowanego od strony granicy z działką o nr ewid.[...] uznając, że fundamenty nie są budynkiem. Organ odwoławczy uznał zatem, że sprawa wspomnianych fundamentów wymaga dodatkowego wyjaśnienia. W dniu [...] września 2016 r. organ pierwszej instancji przeprowadził kolejne oględziny budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr ewid.[...], podczas których potwierdził, że budynek ten został zlokalizowany sprzecznie z pozwoleniem na budowę, a jego odległość od granicy z działką nr ewid.[...], w stronę której jest on zwrócony ścianą z otworami okiennymi, wynosi 0,43 m. Decyzją z dnia [...] października 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. ponownie odmówił nakazania M. i P. małż. K. zamurowania okien w przedmiotowym budynku mieszkalnym. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że na zmianę lokalizacji przedmiotowego budynku (przesunięcie go w kierunku działki nr [...]) inwestor miał zgodę sąsiadki S. B., która aktualnie nie żyje. Zgoda nie była udzielona na piśmie, lecz ustnie. Na nową lokalizację nie była wydana druga decyzja przez Urząd Gminy. Fakt zgody ówczesnej właścicielki działki nr [...] potwierdza wybudowanie i użytkowanie budynku przez H. G. za jej życia i brak skarg z jej strony. Organ ustalił również, że w dacie projektowania spornego budynku na sąsiedniej działce nr [...] istniał budynek mieszkalny S. B. w odległości około 14 m od spornego budynku przesuniętego w kierunku granicy między działkami nr [...] Istniały również fundamenty budynku mieszkalnego wykonane około 1979 r. przez męża S. B., który zmarł ok. 1980 r, a od śmierci którego na ww. fundamentach nic nie wybudowano. Nie stwierdzono, czy inwestor wykonał te fundamenty legalnie - na podstawie pozwolenia na budowę. Skoro jednak niezaprzeczalny jest fakt, że do 1984 r. nic na nich nie budowano, a tym samym, że budowa została przerwana na okres pięciu lat, organ uznał, że ewentualne pozwolenie udzielone mężowi S. B. i tak straciło ważność stosownie do art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Mając na względzie, że sporne otwory okienne w budynku mieszkalnym posadowionym na działce nr [...] zostały wykonane w okresie jego budowy, a istniejące wówczas na działce nr ewid.[...] budynki (mieszkalny i inwentarski) były zlokalizowane w odległości przekraczającej 13 m od nowopowstałego obiektu na działce nr [...], organ pierwszej instancji podtrzymał swoją wcześniejszą ocenę, iż inwestor spełnił warunek określony w § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 13 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, który to przepis stanowił, że przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 (tj. minimalna odległość pomiędzy projektowanym budynkiem a granicą działki wynosząca co do zasady 4 m oraz - ewentualnie - 3 m w sytuacji, gdy ściana budynku od strony działki sąsiedniej nie ma otworów okiennych lub drzwiowych) mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Po rozpatrzeniu odwołania R. K. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. (zaskarżoną w niniejszej sprawie) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2016 r. Organ odwoławczy zaaprobował ustalenie, że fundamenty znajdujące się na działce nr ewid.[...] istniały już w okresie budowy budynku mieszkalnego na działce nr ewid.[...] Podkreślił, że fundamenty te były zaznaczone (jako fundamenty budynku mieszkalnego) na mapie będącej załącznikiem do decyzji z dnia [...] kwietnia 1984 r. w przedmiocie pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na działce nr ewid.[...] Z oświadczenia H. G. wynika, że fundamenty te mogły być wykonane około [...] r. Obecny właściciel działki o nr ewid.[...] - R. K., wybudował budynek mieszkalny w późniejszym czasie, w zupełnie innym miejscu. Wspomniane fundamenty, znajdujące się w odległości 5,80 m od granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], zostały zasypane ziemią, a na części tego terenu położone zostały płytki ażurowe. Organ odwoławczy podzielił pogląd, że ewentualne pozwolenie na budowę na tych fundamentach dawno straciło ważność, gdyż od 1980 r. nic na nich nie budowano. W konsekwencji przychylił się również do oceny, iż zasypanych od lat fundamentów na działce nr ewid.[...] nie można brać pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy budynku mieszkalnego wybudowanego na działce nr ewid.[...] Przyjmując zatem, że w czasie budowy budynku na działce nr ewid.[...], odległość tego budynku od istniejących budynków na działce o nr ewid.[...] wynosiła ponad 13 m, a więc więcej niż 8 m wymagane w § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., organ odwoławczy stwierdził, że inwestor - przybliżając przedmiotowy budynek od strony ściany z otworami okiennymi do granicy z działką sąsiednią – nie naruszył obowiązujących przepisów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję ostateczną L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł R. K. (reprezentowany przez adwokata M. G.). Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie: - § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, poprzez błędną interpretację pojęcia budynku istniejącego, prowadzącą w konsekwencji do przyjęcia, że istniejące fundamenty budynku nie powodują konieczności zastosowania odległości co najmniej 8 m od nich, podczas gdy w przedmiotowej sprawie należałoby przyjąć odmienną wykładnię tego pojęcia, - art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej; - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez swobodne ustalenie stanu faktycznego, bez przeprowadzenia niezbędnego postępowania dowodowego bądź poprzez dokonanie w sposób błędny oceny dowodów, w tym dowolne ustalenie, iż otwory okienne na przedmiotowej działce zostały wykonane w trakcie budowy oraz, że na zmianę lokalizacji budynku inwestor miał zgodę S. B., a także, że R. K. wybudował budynek nie na istniejących fundamentach; - § 12 ust. 1 w związku z § 232 ust. 6 oraz 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez nieuwzględnienie tego, iż przy posadowieniu budynku przy granicy działki niedozwolone jest wykonanie otworów okiennych od granicy działki, przy odległości posadowienia budynku mniejszej niż 4 m od granicy; - art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia, w tym w zakresie oceny dowodów zebranych w postępowaniu, podstaw dowodowych, które doprowadziły organ do ustalenia konkretnego stanu faktycznego oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a w uzasadnieniu prawnym brak wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i nakazanie M. i P. małż. K. zamurowania okien w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce o nr ewid.[...] w miejscowości U., ewentualnie o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w całości, a także uchylenie w całości decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że na działce nr [...] istniały fundamenty dwóch budynków, gdy budynek mieszkalny na działce nr [...] był w budowie, więc w momencie chęci budowy okien w budynku na działce o nr ewid.[...], powinny zostać one uwzględnione. Odmienne zapatrywanie prowadziłoby do sprzeczności oraz utrudnień budowanych budynków. Możliwa bowiem byłaby sytuacja, iż w budowanych na działce o nr ewid.[...] budynkach, planowane było wybudowanie okien od działki [...], natomiast wskutek samowolnego wybudowania okien w budynku na działce [...], konieczna byłaby zmiana wszelkiej dokumentacji niezbędnej do budowy, planu, a także dokonywanie budowy w sposób odmienny od określonego w pozwoleniu na budowę oraz w zamierzeniach budowlanych. Tym samym, powodowałoby to uniemożliwienie lub znaczące utrudnienie zabudowy działki o nr ewid.[...] i to nie tylko zabudowy hipotetycznej bądź planowanej w bliżej nieokreślonej przyszłości, ale zabudowy realizowanej w momencie dowolnej realizacji okien w budynku na działce nr [...]. Skarżący podkreślił, że R. K. usytuował budynek dokładnie w centralnej części fundamentów zbudowanych przez poprzedniego inwestora. Twierdzenie, że od 1980 r. nic nie budowano na fundamentach jest nieprawdziwe, ponieważ według informacji uzyskanych od S. B. fundamenty powstały w roku 1981 - 1982. Ponadto budowa do połowy lat osiemdziesiątych była prowadzona przez synów S. B.. Świadczy o tym między innymi fakt niezgłoszenia rezygnacji z budowy. Niesłusznie zatem – w ocenie R. K. – Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wziął pod uwagę jedynie budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr ewid.[...], bowiem powinien był uwzględnić odległość miedzy fundamentami a budynkiem mieszkalnym znajdującym się na działce o nr ewid.[...] Skarżący podniósł, że nie do pogodzenia z zasadą praworządności jest akceptacja inwestycji zrealizowanej nielegalnie właśnie w sytuacji, gdy legalizacja ograniczałaby swobodę inwestycyjną właściciela nieruchomości sąsiedniej. Tego aspektu w ogóle zdaje się nie dostrzegać organ, pomimo, że w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż na działce nr [...] budynek został usytuowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę, inwestor nie posiadał zgody właściwego organu, a jedynie rzekomą ustną zgodę (niepotwierdzoną żadnym dowodem, co już samo w sobie stanowi błąd organu w ocenie materiału dowodowego) byłej właścicielki działki. Autor skargi zwrócił ponadto uwagę, że zgodnie z treścią art. 103 ust. 1 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy dotychczasowe – jak wyjaśnił – to przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, w świetle których obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce. Zdaniem skarżącego, zbudowany nielegalnie budynek na działce nr [...] powinien zatem zostać rozebrany, natomiast jeżeli organy dokonały zaniechania w tym zakresie i nie podejmują żadnych czynności, to co najmniej prawidłowym jest nakazanie zamurowania okien w budynku wybudowanym nielegalnie, aby nie tworzyć kolejnych, wtórnych naruszeń prawa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Organy orzekające w niniejszej sprawie, po kilkukrotnym przeprowadzeniu postępowania, kompleksowo bowiem ustaliły stan faktyczny i dokonały jego właściwej subsumpcji do norm prawa materialnego, co skutkowało podjęciem prawidłowego rozstrzygnięcia. Przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji był budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr ewid.[...] w miejscowości U., stanowiącej obecnie własność M. i P. małż. K.. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że przedmiotowy budynek został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego H. G. decyzją Naczelnika Gminy w W. U. z dnia [...] kwietnia 1984 r. nr GT:8381/11/84, a zatem już z tego względu – wbrew twierdzeniom przedstawionym w uzasadnieniu skargi – nie może być traktowany jako samowola budowlana, do której (jako wybudowanej przed wejściem w życie ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., dalej jako "Pr.bud.") winien znaleźć zastosowanie przepis art. 103 ust. 2 Pr bud. w związku z odpowiednimi przepisami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.). Przeprowadzone w toku postępowania czynności wyjaśniające wykazały jednak przy tym ponad wszelką wątpliwość, że przedmiotowy budynek został posadowiony na gruncie z odstępstwem od projektu zagospodarowania działki zatwierdzonego ww. decyzją. Dokonane odstępstwo polegało na przesunięciu obiektu w kierunku granicy z działką nr ewid.[...] W konsekwencji budynek ten – co potwierdziły kilkukrotnie przeprowadzane oględziny – znajduje się w odległości 0,43 m od wspomnianej granicy, przy czym jest on zwrócony w stronę tej granicy ścianą z otworami okiennymi. Ten stan jest zaś przedmiotem zarzutów skarżącego R. K. (obecnego współwłaściciela działki nr [...]), który konsekwentnie domaga się nałożenia na właścicieli działki nr [...] obowiązku (co najmniej) zamurowania spornych otworów okiennych w ścianie ich budynku skierowanej w stronę działki nr [...], w celu doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Rozważając potrzebę nałożenia powyższego obowiązku w ramach postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50 i art. 51 Pr.bud., organy słusznie stwierdziły, że ocena legalności usytuowania przedmiotowego budynku w obrębie działki nr [...], przekładająca się na ocenę legalności usytuowania spornych otworów okiennych w ścianie zwróconej w stronę działki nr [...], winna odnosić się do przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w okresie budowy, tj. do przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarski Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62 ze zm. – dalej jako "rozporządzenie z 1980 r."). Brak jest bowiem podstaw by podważyć ustalenie poparte oświadczeniem byłego właściciela działki nr [...] H. G., a zarazem inwestora przedmiotowego budynku mieszkalnego, że obiekt ten w kształcie, w jakim istnieje obecnie, został w całości zrealizowany w 1989 r. i wówczas (podczas jego budowy realizowanej podstawie udzielonego uprzednio pozwolenia na budowę) zostały też wykonane sporne otwory okienne w ścianie zewnętrznej zwróconej w stronę działki nr [...]. Do przedmiotowej inwestycji nie mają więc zastosowania przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.) – co wynika z dyspozycji przepisu przejściowego § 330 pkt 1 tego aktu. Podkreślić przy tym należy, że skarżący, kwestionując ustalenia dotyczące czasu i okoliczności realizacji spornych otworów okiennych, nie przedstawił żadnych dowodów, które świadczyłyby o tym, że otwory te wykonano w późniejszym czasie. Jak trafnie zauważyły organy administracji, § 12 ust. 1 rozporządzenia z 1980 r. formułował zasadę, iż budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta mogła być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie miała otworów okiennych lub drzwiowych. Ustęp 2 cytowanego przepisu przywidywał jednak wyjątek od tej zasady stanowiąc, że przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy realizacja w 1989 r. budynku mieszkalnego na działce nr [...] w odległości wynoszącej jedynie 0,43 m od granicy z działką nr [...], była dopuszczalna w ramach wyjątku przewidzianego w przywołanym wyżej § 12 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r. Pozytywna ocena tej kwestii uzależniona była od ustalenia, czy istniejąca wówczas na działce nr [...] zabudowa była zlokalizowana w odległości większej niż 4 m od granicy z działką nr [...] oraz, czy jej odległość od nowopowstałego budynku mieszkalnego na działce nr [...] nie była mniejsza niż 8 m. W ocenie Sądu organy administracji zasadnie uznały, że powyższe warunki były przez inwestora spełnione, a tym samym, że przedmiotowy budynek – pomimo jego przybliżenia w stronę granicy z działką nr [...] – nie naruszył obowiązujących w czasie jego budowy przepisów techniczno-budowlanych. Bezspornym bowiem pozostaje, że w owym czasie na działce nr [...] (należącej wówczas do S. B.) jedynym budynkiem był istniejący do dzisiaj budynek mieszkalny, znajdujący w odległości 11,73 m od nowopowstałego budynku mieszkalnego na działce nr [...] (a zatem w odległości 11,30 m od granicy pomiędzy ww. działkami). Minimalna odległość 8 m pomiędzy budynkami na działkach sąsiednich, a także minimalna odległość 4m pomiędzy granicą, a zabudową na działce sąsiedniej, określone w § 12 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r., zostały zatem zachowane. Wbrew argumentom strony skarżącej, ustalenie odnośnie zachowania odległości pomiędzy budynkiem powstałym na działce nr [...], a zabudową na działce nr [...], nie mogło odnosić się do istniejących na tej ostatniej działce fundamentów zlokalizowanych w odległości 5,80 m od granicy pomiędzy ww. działkami. Gdyby bowiem nawet przyjąć za słuszne twierdzenie strony skarżącej, iż fundamenty te zostały zrealizowane w późniejszym okresie niż przyjęły to organy administracji, tj. nie w 1979 r., lecz w okresie od 1981-1982 r., stanowiąc pierwszy etap budowy w tym miejscu budynku, to i tak w sytuacji, w której przedmiotowa budowa po wykonaniu fundamentów została przerwana, ewentualne pozwolenie na budowę udzielone inwestorowi najpóźniej w 1981 r. (przy założeniu, że takie pozwolenie zostało w ogóle wydane) do czasu budowy budynku na działce nr [...], tj. do 1989 r. straciło ważność w związku z przerwaniem budowy na czas dłuższy niż 2 lata – stosownie do art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] października 1974 r. Prawo budowlane. Innymi słowy, nawet gdyby uznać, że sporne fundamenty stanowiły pierwotnie element inwestycji, na którą udzielono pozwolenia na budowę, to i tak w czasie budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] pozwolenie to nie mogło już obowiązywać, a zatem wspomniane fundamenty nie mogły mieć znaczenia dla określenia, w jakiej odległości od granicy może zostać usytuowany budynek na działce nr [...]. Same fundamenty, pozostawione w wyniku nieukończenia inwestycji - jako obiekt niewydzielony z przestrzeni i nienadający się do użytkowania jako budynek – nie mogły być przy tym uznane za budynek w rozumieniu przepisów ustawy z dnia [...] października 1974 r. Prawo budowlane oraz rozporządzenia z 1980 r. W ocenie Sądu organy administracji zasadnie zatem stwierdziły, że brak jest podstaw do nałożenia na obecnych właścicieli budynku mieszkalnego na działce nr ewid.[...] jakichkolwiek obowiązków mających na celu doprowadzenie tego budynku do stanu zgodnego z prawem, w tym w szczególności obowiązku zamurowania otworów okiennych w ścianie zwróconej w stronę granicy z działką nr [...]. Pomimo bowiem dokonanego przez inwestora odstępstwa od projektu zagospodarowania działki, będącego załącznikiem do decyzji Naczelnika Gminy w W. U. z dnia [...] kwietnia 1984 r. nr [...], w zakresie usytuowania budynku w obrębie działki nr [...], obiekt ten nie naruszał obowiązujących w czasie jego budowy norm prawnych, w tym przepisów techniczno-budowlanych, spełniając warunki przewidziane w § 12 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r. Podkreślić przy tym należy, że zachowanie przez inwestora określonej w powołanym przepisie minimalnej odległości od budynku istniejącego na działce sąsiedniej, jest wystarczające dla uznania jego usytuowania w obrębie działki nr [...] za zgodne z prawem, niezależnie od tego, czy inwestor posiadał zgodę na przybliżenie przedmiotowego budynku w kierunku działki nr [...], udzieloną przez ówczesną właścicielkę tej nieruchomości. Możliwość posadowienia budynku na działce na warunkach określonych w § 12 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r., tj. w mniejszych odległościach od granicy działki, niż przewidywał to ust. 1 tego przepisu, nie była bowiem uzależniona od zgody właściciela działki sąsiedniej. Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło