II SA/Lu 286/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. R. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego; w zakresie sprzeciwu skarżącego od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 286/16 p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na oddalił skargę W. R. (reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika) na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku wniósł pełnomocnik skarżącego. W dniu 6 czerwca 2016 r. wniesiono opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł od powyższego wniosku. Następnie pełnomocnik skarżącego – w związku ze złożeniem niepodpisanego wniosku z dnia 12 września 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata- - został wezwany do podpisania tego wniosku przez skarżącego. W dniu 11 października 2016 r. skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie złożył podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wraz z wypowiedzeniem pełnomocnictwa [...] A. P. – S. oraz [...] K. . Postanowieniem z dnia 12 października 2016 r. starszy referendarz sądowy tut. Sądu odmówił przyznania prawa pomocy. Referendarz ustalił, na podstawie wniosku PPF, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwojgiem studiujących dzieci, utrzymuje się z diety radnego w kwocie [...] zł netto oraz dochodów z działalności gospodarczej wynoszących miesięcznie [...] zł netto. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2 o wartości [...] zł, o powierzchni [...] m2 o wartości [...] zł, o powierzchni [...] m2 o wartości [...] zł oraz garażu o powierzchni [...] o wartości [...] zł. Skarżący jest również właścicielem samochodu osobowego marki [...], rok produkcji [...] oraz łodzi motorowej, rok produkcji [...]. Skarżący wykazał też, że posiada oszczędności w kwocie [...] złotych oraz kredyt w kwocie [...] zł. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącego składają się wydatki na spłatę kredytu (nie sprecyzowane co do wysokości), czynsz najmu lokalu – [...] zł, koszty ponoszone na mieszkanie – [...] zł, opłaty za media – [...] zł oraz koszt nauki dzieci – [...] zł. Referendarz sądowy powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że mając na uwadze fakt, że skarżący posiada stałe dochody, jest właścicielem trzech mieszkań o łącznej wartości [...] zł i posiada oszczędności w kwocie [...] zł, nie można go zaliczyć do osób pozbawionych środków do życia bądź takich, których dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Nie można również – w ocenie referendarza - przyjąć, aby poniesienie przez skarżącego pełnych kosztów postępowania mogło spowodować uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Bieżące dochody skarżącego w pełni pokrywają wykazane przez niego wydatki ([...] zł netto dochód – [...] zł stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego), a zgromadzone oszczędności w pełni pokryją, zarówno koszty sądowe wymagane na obecnym etapie niniejszego postępowania ([...] złotych wpisu sądowego od skargi kasacyjnej), jak i koszt ustanowienia adwokata z wyboru ([...] złotych – stawka minimalna - § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz.U. z 2015 r., Nr 1800). Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw wskazując, że jakkolwiek wnioskodawca posiada określony majątek oraz dochody, to wysokość comiesięcznych usprawiedliwionych wydatków, uzasadnia uwzględnienie złożonego przez niego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., w tym postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe. Jeżeli natomiast strona ma środki majątkowe, w szczególności zaś posiada dochód, a także nieruchomości, to niewątpliwie powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego i ponieść koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Nie budzi wątpliwości Sądu, że mając na uwadze wysokość miesięcznych dochodów strony skarżącej, przy uwzględnieniu wykazanych wydatków, nie można przyjąć, aby skarżący wraz z dziećmi byli osobami ubogimi, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź osobami, których dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem nie przekroczą bowiem kwoty [...] złotych, a koszt ustanowienia adwokata z wyboru [...] zł (stawka minimalna - § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz.U. z 2015 r., Nr 1800). Poza tym okoliczności, które miałyby zdaniem skarżącego wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy, a które powołał w sprzeciwie od postanowienia wniosku referendarza są ogólne, niepoparte żadnymi dowodami. W ocenie Sądu, strona skarżąca nie wykazała przesłanek powołanych w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., pomimo, że w świetle powołanego przepisu to na niej, jako wnioskodawcy, spoczywał ten obowiązek. Należy bowiem podkreślić, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne, leży po jego stronie, zaś rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przez niego udowodnione (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2012, s. 618-619). Dodatkowo wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest bowiem pogląd, że obciążenia finansowe w postaci spłacania zaciągniętych kredytów czy pożyczek pozostają w sferze indywidualnej osoby i nie mogą skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego (zob. postanowienia NSA z dnia 16 września 2014 r., II FZ 1309/14 oraz z dnia 18 listopada 2015 r., II OZ 1146/15). Niewątpliwie zatem opisane wyżej należności nie mogą – co do zasady – wyprzedzać należności sądowych. Konkludując przyjąć należało, że strona nie wykazała w sposób wiarygodny i rzetelny, że spełniła przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w postanowieniu.