II SA/Lu 286/25

WyrokWSA w Lublinie2025-10-07

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Jerzy Parchomiuk, Bartłomiej Pastucha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samowolnie postawiony kontener, niebędący trwale związany z gruntem i nieposiadający fundamentów, może być zakwalifikowany jako budynek gospodarczy związany z produkcją rolną, zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia?
Ratio decidendi
Kontener, który nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentów, nie może być uznany za budynek w rozumieniu Prawa budowlanego, a tym samym nie może być zakwalifikowany jako budynek gospodarczy związany z produkcją rolną. Taki obiekt, jeśli nie jest przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w ciągu 180 dni od rozpoczęcia budowy, wymaga pozwolenia na budowę. Samowolnie postawiony kontener, który istnieje dłużej niż 180 dni, stanowi samowolę budowlaną.
Stan faktyczny
Inwestor P. A. postawił na działce kontener gospodarczy, nie uzyskując pozwolenia na budowę ani nie dokonując zgłoszenia. Współwłaściciele działki zgłosili sprawę organom nadzoru budowlanego, twierdząc, że obiekt został postawiony bez ich zgody i niezgodnie z prawem. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie wstrzymały budowę, uznając kontener za tymczasowy obiekt budowlany, który wymagał pozwolenia na budowę ze względu na przekroczenie 180-dniowego terminu od rozpoczęcia budowy. Inwestor twierdził, że obiekt jest budynkiem gospodarczym związanym z produkcją rolną i nie wymagał pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi P. A. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 24 marca 2025 r. znak: ZOA-XIV.7721.20.2024 w przedmiocie wstrzymania budowy oddala skargę. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia 24 marca 2025 r. znak: ZOA-XIV.7721.20.2024 Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie, po rozpatrzeniu zażalenia P. A. (dalej także jako "skarżący" lub "inwestor"), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin z dnia 8 stycznia 2025 r. znak: PNB.IO.III.5140.2.2024 w przedmiocie wstrzymania budowy obiektu tymczasowego - kontenera gospodarczego, na działce nr ewid. [...] (obr. [...], ark. [...]), położonej przy ul. [...]/[...] w L.. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił następująco stan sprawy: W dniu 9 stycznia 2024 r. do PINB miasta L. wpłynęło pismo A. R.-M. i W. H. (współwłaścicieli działki nr ewid. [...] w L.) z dnia 6 stycznia 2024 r., zawierające prośbę o sprawdzenie legalności posadowienia "dobudówki w postaci kontenera blaszanego" do lokalu nr [...] położonego na ww. działce. Autorzy pisma podnieśli, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany bez ich zgody, w sposób niezgodny z prawem. W dniu 22 lutego 2024 r. upoważnieni pracownicy PINB miasta L. przeprowadzili czynności kontrolne, w wyniku których ustalono, że na działce nr ewid. [...] do budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego dobudowano obiekt budowlany typu kontener o wymiarach 6,99 m x 3,75 m w rzucie i wysokości 2,704-2,74 m (mierząc od górnej powierzchni bloczka betonowego). Konstrukcja kontenera jest stalowa, kryta blachą trapezową. Kontener krótszym bokiem przylega do budynku. Obiekt posadowiony jest na bloczkach betonowych. Elewacja wschodnia kontenera jest przeszklona i posiada drzwi, zaś w elewacji północnej istnieje okno. Według dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do protokołu kontroli ściana zachodnia kontenera jest pełna. Podczas kontroli obiekt był zamknięty. Uczestniczący w kontroli A. R.-M. i W. H. zażądali rozbiórki przedmiotowego obiektu wskazując, że jego inwestorem jest P. A. (również będący współwłaścicielem działki nr ewid. [...]). W piśmie z dnia 12 marca 2024 r. inwestor przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Wskazał, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem gospodarczym, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego. Obiekt składa się z trzech odrębnych konstrukcyjnie modułów połączonych ze sobą i ustawionych na słupkach i jest obiektem wolnostojącym. Został dostawiony do budynku mieszkalnego, ale nie jest z nim połączony, gdyż między ścianami obiektów jest zachowana odległość 6 cm. Inwestor wyjaśnił, że budynek jest związany z produkcją rolną. Służy wyłącznie celom gospodarczym i nie jest połączony z gruntem ani budynkiem sąsiednim, dlatego – zdaniem inwestora - nie można uznać, aby dokonano rozbudowy budynku mieszkalnego. Według inwestora, wzniesienia przedmiotowego obiektu nie wymagało pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Jednocześnie inwestor wskazał, że współwłaściciele działki nr ewid. [...] wyrazili zgodę na realizację przedmiotowego budynku. Zapoznając się w dniu 5 kwietnia 2024 r. z zebranym materiałem dowodowym, A. R.-M. oświadczyła, że nie jest prawdą, jakoby inwestor uzyskał od pozostałych współwłaścicieli działki nr [...] zgodę na budowę przedmiotowego obiektu. Ponadto poddała w wątpliwość twierdzenie inwestora co do przeznaczenia obiektu wskazując, że ma on służyć jako pracownia artystyczna. Analogiczne oświadczenie złożył w dniu 24 lipca 2024 r. W. H.. W dniu 19 czerwca 2024 r. przeprowadzono ponowne czynności kontrolne na działce nr ewid. [...]. Z protokołu kontroli wynika, iż do budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego przy ul. [...]/[...] dobudowano obiekt budowlany typu kontener o konstrukcji stalowej, krytej blachą trapezową o wymiarach w rzucie 6,99 m x 3,75 m i wysokości 2,96 m, który posadowiony jest na bloczkach betonowych. W takcie kontroli nie stwierdzono łączników mechanicznych pomiędzy kontenerem a bloczkami betonowymi, na których został posadowiony. Segmenty kontenerowe połączone są śrubami. Kontener wyposażony jest w instalację elektryczną. Kontener krótszym bokiem został zlokalizowany przy budynku mieszkalnym. Budynek mieszkalny i kontener zostały połączone poprzez obróbki blacharskie wewnętrzne i zewnętrzne łączone z ich ścianami za pośrednictwem wkrętów metalowych. W trakcie kontroli inwestor usunął ww. łączniki pomiędzy obróbką blacharską a kontenerem. Nie stwierdzono wówczas bezpośredniego konstrukcyjnego połączenia pomiędzy kontenerem a budynkiem mieszkalnym. Dylatacja pomiędzy kontenerem a budynkiem mieszkalnym jest wypełniona pustką powietrzną i płytami styropianowymi oraz pianką. Drzwi wejściowe z zewnątrz do kontenera znajdują się w elewacji wschodniej. Kontener posiada otwór w ścianie przylegającej do budynku mieszkalnego. Przez ww. otwór odbywa się komunikacja z budynkiem mieszkalnym. W środku kontenera przechowywane są materiały i sprzęt ogrodowy oraz rośliny. Według oświadczenia inwestora obiekt pełni funkcję pomocniczo-gospodarczą dla terenu zielonego znajdującego się na ww. nieruchomości. W trakcie kontroli nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych ani składowania materiałów budowlanych. Inwestor nie okazał pozwolenia na budowę kontrolowanego obiektu ani zgłoszenia. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2024 r. organ I instancji wstrzymał inwestorowi budowę obiektu tymczasowego - kontenera gospodarczego, na działce nr ewid. [...] przy ul. [...]/[...] w [...], jako wykonywaną bez decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację i o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie zażaleniowym organ II instancji postanowieniem z dnia 14 października 2024 r. uchylił ww. postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. LWIN uznał, że ustalenia dokonane przez PINB miasta Lublin nie są wystarczające aby wykluczyć, że nie doszło do rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego. Prowadząc ponownie postępowanie upoważnieni pracownicy PINB miasta Lublin przeprowadzili w dniu 19 listopada 2024 r. czynności kontrolne, podczas których nie stwierdzono zmiany stanu faktycznego od czasu poprzedniej kontroli przeprowadzonej w dniu 19 czerwca 2024 r. Ponownie nie stwierdzono połączenia konstrukcyjnego kontenera i budynku mieszalnego. Ponadto ustalono, że kontrolowany obiekt (kontener) nie stanowi jednej całości funkcjonalno-użytkowej z budynkiem mieszkalnym i nie posiada wspólnej konstrukcji z budynkiem mieszkalnym. Przedmiotowy kontener jest dostawiony do ściany budynku mieszkalnego bez ingerencji w konstrukcję budynku mieszkalnego. Jest to odrębny obiekt budowlany. Obiekt oddzielony jest drzwiami, spełnia funkcję uzupełniającą - gospodarczą, jako przeznaczony do przechowywania sprzętu oraz materiałów ogrodowych do utrzymania ogrodu. Istniejąca instalacja elektryczna kontenera nie stanowi części integralnej z instalacją elektryczną budynku mieszkalnego. Podczas kontroli w kontenerze znajdowały się materiały ogrodowe. Według oświadczenia inwestora przedmiotowy obiekt powstał w grudniu 2023 r. zaś według oświadczenia A. R. (po zmianie nazwiska z R.-M.), kontener został ustawiony w dniu 24 listopada 2023 r. Przy czym A. R. na potwierdzenie wskazanej daty realizacji inwestycji okazała zdjęcie wykonane telefonem, ukazujące moment ustawienia kontenera. Dane systemowe telefonu potwierdziły datę wykonania fotografii. Po okazaniu fotografii inwestor potwierdził fakt realizacji inwestycji w dniu 24 listopada 2023 r. Jednocześnie podtrzymał stanowisko, iż przedmiotowy obiekt stanowi budynek gospodarczy, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego. Wskazał, że współwłaściciele działki wyrażali ustnie zgodę na posadowienie przedmiotowego obiektu, natomiast z niewyjaśnionych przyczyn później zgodę tę wycofali. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2025 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 5 Prawa budowlanego, ponownie wstrzymał inwestorowi samowolnie wykonywaną budowę obiektu tymczasowego - kontenera gospodarczego, na działce nr ewid. [...]. Jednocześnie organ I instancji poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. budowy w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, a także o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji ww. budowy, w wysokości 125 000,00 zł, ustalonej zgodnie z art. 59f Prawa budowlanego. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy kontener nie jest trwale związany z gruntem, ani poprzez fundamenty, ani poprzez jakiekolwiek elementy kotwiące. Jego konstrukcja przewiduje możliwość prostego i szybkiego przemieszczenia w inne miejsce i w związku z tym stanowi on tymczasowy obiekt budowlany, co wynika z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Przedmiotowego kontenera nie można zakwalifikować do zwolnienia z uzyskania pozwolenia na budowę przewidzianego w art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego, gdyż od jego ustawienia upłynęło 180 dni. Kontener nie jest połączony konstrukcyjnie z budynkiem mieszkalnym - został jedynie dostawiony do ściany budynku. Nie stanowi też jednej całości funkcjonalno-użytkowej z budynkiem mieszkalnym. W zażaleniu na ww. postanowienie inwestor zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego z uwagi na przyjęcie, że kontener stanowi tymczasowy obiekt budowlany, a także naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego wobec jego niezastosowania i naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego wobec jego zastosowania, gdy w omawianym przypadku wykonanie przedmiotowego obiektu budowlanego nie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia. Skarżący podtrzymał stanowisko, iż przedmiotowy obiekt stanowi budynek gospodarczy związany z produkcją rolną i jako taki podlega zwolnieniu przewidzianemu w art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego, a więc jego realizacja nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Po rozpatrzeniu zażalenia Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 24 marca 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 8 stycznia 2025 r. Organ zażaleniowy stwierdził, że PINB miasta Lublin dokonał właściwych ustaleń w oparciu, o które należało przyjąć, iż nie nastąpiła rozbudowa budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...], lecz dokonano samowolnej (tj. bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę) budowy obiektu tymczasowego - kontenera z przeznaczeniem na cele gospodarcze. Pomimo, że przedmiotowy kontener o konstrukcji stalowej został ustawiony przy ścianie zewnętrznej istniejącego budynku mieszkalnego i w ścianach zewnętrznych graniczących ze sobą obiektów istnieją otwory, które mogą (ale nie muszą) umożliwiać przejście (z kontenera do budynku mieszkalnego i odwrotnie), to powyższa okoliczność - zdaniem LWINB - nie może powodować uznania, iż nastąpiła rozbudowa budynku mieszkalnego. Organ II instancji podkreślił, że ww. otwory nie powstały w ramach wykonywanej inwestycji. Jak ustalono podczas kontroli w dniu 19 listopada 2024 r., otwór w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego istniał jeszcze przed ustawieniem kontenera i został wykonany zgodnie z założeniami zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczącego budowy budynku mieszkalnego. Kontener ma charakter samodzielny, gdyż nie jest połączony z budynkiem mieszkalnym trwale i w taki sposób, że stanowi jego element, jak też nie ingeruje w istotę tego budynku mieszkalnego. Z treści protokołu z czynności kontrolnych oraz dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli jednoznacznie wynika, iż objęty niniejszym postępowaniem przedmiotowy kontener jest suwerennym obiektem budowlanym w sensie konstrukcyjno-budowlanym i funkcjonalnym. Nie wykorzystuje w swojej konstrukcji elementów budynku mieszkalnego i jako całość stanowi samodzielną, niezależną konstrukcję. Od budynku mieszkalnego kontener oddziela przerwa dylatacyjna. Fakt wypełnienia tej przerwy styropianem nie skutkuje związaniem konstrukcyjnym z budynkiem mieszkalnym. Istniejąca dylatacja między obiektami jest częściowo zasłonięta obróbkami blacharskimi jednostronnie zamocowanymi do budynku mieszkalnego (zewnętrzna obróbka w okolicy drzwi wejściowych do budynku mieszkalnego) lub kontenera (wewnętrzna obróbka w obrębie otworu drzwiowego), jednakże nie powoduje to, iż można uznać, iż nastąpiło trwałe połączenie dwóch obiektów budowlanych (kontenera i budynku mieszkalnego) i nastąpiła ingerencja w konstrukcję budynku mieszkalnego, a tym samym, że w sprawie dokonano rozbudowy budynku mieszkalnego. Ponadto kontener nie jest eksploatowany w związku z użytkowaniem budynku mieszkalnego. Jego przeznaczenie nie jest powiązane z celami służącymi zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Obiekt spełnia funkcję gospodarczą-pomocniczą do utrzymania ogrodu i przechowywania sprzętu oraz materiałów ogrodowych. Wejście do kontenera jest niezależne - odbywa się przez otwór drzwiowy, który nie jest zlokalizowany w jego ścianie od strony budynku mieszkalnego, lecz w innej ścianie kontenera. W związku z powyższym nie można uznać, że komunikacja do kontenera możliwa jest poprzez istniejący otwór w budynku mieszkalnym. W ocenie organu zażaleniowego, przedmiotowy kontener odpowiada definicji ustawowej obiektu budowlanego z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Nie może zostać natomiast uznany za budynek, bo nie odpowiada definicji "budynku" zawartej w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którą budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. O ile przedmiotowy kontener posiada przegrody budowlane i dach, to jednak zasadniczo nie ma ani fundamentów, ani nie jest trwale związany z gruntem. Posadowienie obiektu bez użycia łączników mechanicznych na bloczkach betonowych wskazuje, że obiekt ten nie posiada cechy "trwałego połączenia z gruntem", o której mowa w art. 3 ust. 2 Prawa budowlanego. W ocenie LWINB, przedmiotowy obiekt kontenerowy należało zaliczyć do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych z uwagi na fakt, iż obiekt ten nie jest trwale związany z gruntem ani poprzez fundamenty, ani jakiekolwiek elementy kotwiące i konstrukcja jego przewiduje możliwość prostego i szybkiego przemieszczenia w inne miejsce. Organ II instancji podkreślił, że obiekt kontenerowy wymieniony jest wprost w definicji tymczasowego obiektu budowlanego zawartej w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Organ zażaleniowy wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. W ocenie LWINB, prawidłowo organ I instancji stwierdził, że posadowienie przedmiotowego kontenera w okolicznościach sprawy wymagało pozwolenia na budowę, gdyż o ile charakter zabudowy odpowiadał wymogom tymczasowego obiektu budowlanego, to przekroczony został okres jego użytkowania. Obiekt tej istnieje bowiem na działce nr ewid. [...] od 24 listopada 2023 r., co zostało wykazane podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 19 listopada 2024 r. W konsekwencji organ zażaleniowy nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, jakoby przedmiotowy obiekt stanowił budynek gospodarczy związany z produkcją rolną, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego. Przedmiotowego kontenera nie można bowiem uznać za budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Z uwagi na to, że inwestor nie uzyskał wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę i zrealizował obiekt budowlany w warunkach samowoli budowlanej, zdaniem LWINB, organ I instancji zasadnie wdrożył procedurę legalizacyjną w oparciu o art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, czego wyrazem było wydanie zaskarżonego postanowienia, którym wstrzymano prowadzenie budowy oraz poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację i o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji budowy. W ocenie organu zażaleniowego, sentencja zaskarżonego postanowienia w pełni odpowiada dyspozycji ww. przepisu. Organ II instancji wyjaśnił, że ewentualny wniosek o legalizację powinien być złożony do PINB miasta Lublin w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia ostatecznego. Nadto LWINB przedstawił za organem I instancji sposób obliczenia opłaty legalizacyjnej, zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 1 oraz art. 59f ust. 1-3 Prawa budowlanego. Wskazał, że w niniejszej sprawie opłata ta wynosi 125 000,00 zł. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł inwestor, reprezentowany przez radcę prawnego. W skardze zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 7 k.p.a. poprzez błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, że kontener ustawiony na działce nr [...] przy ul. [...]/[...] w Lublinie stanowi tymczasowy obiekt budowlany; - art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie sytuacji, gdy przedmiotowy obiekt mieści się w dyspozycji ww. przepisu; - art. 48 ust.1 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy wykonanie przedmiotowego obiektu budowlanego nie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ani zgłoszenia. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, a także poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin z dnia 8 stycznia 2025 r. Ponadto zwrócił się o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał stanowisko, iż przedmiotowy obiekt nie stanowi tymczasowego obiektu budowlanego. Podkreślił, że nie planował jego usunięcia lub przeniesienia w ciągu 180 dni. Przedmiotowy obiekt stanowi budynek gospodarczy związany z produkcją rolną i jako taki podlega zwolnieniu przewidzianemu w art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżone postanowienie odpowiada bowiem prawu. Przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym zapadło kontrolowane postanowienie, jest obiekt kontenerowy posadowiony na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...]/2 w Lublinie. Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że przedmiotowy obiekt został posadowiony na ww. nieruchomości bezpośrednio przy ścianie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Jest to kontener konstrukcji stalowej, kryty blachą trapezową, posadowiony na bloczkach betonowych. Obiekt ten posiada wymiary 6,99 m x 3,75 m w rzucie i wysokość 2,704-2,74 m. Bezsporne pozostaje, że inwestorem przedmiotowego obiektu jest skarżący, będący współwłaścicielem działki nr ewid. [...]. Poza sporem pozostaje również, że inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę tego obiektu, ani też nie dokonał zgłoszenia jego budowy. W wyniku dwukrotnie przeprowadzanego postępowania administracyjnego, organy obu instancji wykluczyły, że realizacja przedmiotowego kontenera stanowiła rozbudowę istniejącego na działce nr ewid. [...] budynku mieszkalnego. W ramach tej oceny organy powołały się na ustalenia przeprowadzonych w sprawie czynności kontrolnych, które wykazały, iż pomimo tego, że powyższy kontener przylega jedną ze ścian do ściany budynku mieszkalnego, nie jest z tym budynkiem powiązany konstrukcyjnie (ściany tych obiektów oddzielone są przerwą dylatacyjną), ani też nie pozostaje z nim w związku funkcjonalnym. W konsekwencji organy uznały przedmiotowy kontener za samodzielny obiekt budowlany. Wykluczenie, iż realizacja przedmiotowego obiektu stanowiła rozbudowę budynku mieszkalnego, jest zgodne ze stanowiskiem inwestora. Niemniej jednak kwalifikacja tej inwestycji na gruncie przepisów Pr.bud. nadal pozostaje sporna. Wobec ustalenia, że powyższy kontener stanowi samodzielny obiekt budowlany, który nie jest stale związany z gruntem, organy uznały go bowiem za tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 Pr.bud., przy czym mając na uwadze okres jego istnienia, na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 7 Pr.bud. interpretowanego a contrario przyjęły, że wymagał on pozwolenia na budowę. Z kwalifikacją tą nie zgadza się skarżący, według którego sporny obiekt stanowi budynek gospodarczy związany z produkcją rolną, którego budowa - w myśl art. 29 ust. 2 pkt 33 Pr.bud. - nie wymagała decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia. Konfrontując powyższe z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego, Sąd doszedł do wniosku, że prawidłowa jest kwalifikacja obiektu przyjęta przez organy. Zgodnie z art. 3 pkt 2 Pr.bud., przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Do tej kategorii należą m.in. budynki gospodarcze, których definicja sformułowana została w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm., dalej jako "r.w.t."). Przepis ten stanowi, że przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Zestawienie powyższych definicje prowadzi do wniosku, że o uznaniu określonego obiektu budowlanego za budynek gospodarczy (w tym związany z produkcją rolną), nie decyduje wyłącznie jego funkcja (przeznaczenie) zgodna z § 3 pkt 8 r.w.t. Przede wszystkim bowiem obiekt taki musi posiadać cechy wskazane w art. 3 pkt 2 Pr.bud., pozwalające na zakwalifikowanie go jako budynek. Do cech tych ustawodawca zaliczył natomiast: trwale związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie fundamentów i dachu. Jedynie obiekt, który - posiadając powyższe cechy - jest budynkiem w rozumieniu z art. 3 pkt 2 Pr.bud., może - w przypadku jego użytkowania w sposób przewidziany w § 3 pkt 8 r.w.t. - zostać zakwalifikowany jako budynek gospodarczy. Z kolei tymczasowy obiekt budowlany został w art. 3 pkt 5 Pr.bud. zdefiniowany jako obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Przytoczona wyżej definicja tymczasowego obiektu budowlanego, wyróżnia zatem dwie kategorie tego rodzaju obiektów. Pierwszą stanowią obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki. Drugą kategorię tymczasowych obiektów budowlanych stanowią natomiast obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem. Zauważyć należy, że w ramach tej drugiej kategorii, jako tymczasowe obiektu budowlane zostały wprost wymienione obiekty kontenerowe. W ocenie Sądu, cechy obiektu objętego postępowaniem w niniejszej sprawie potwierdzają zasadność stanowiska organów, iż jest to tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Pr.bud. Jak bowiem wynika z akt sprawy, mamy w tym wypadku do czynienia z kontenerem konstrukcji stalowej, posadowionym na bloczkach betonowych ułożonych bezpośrednio na utwardzonym gruncie. Przy tym obiekt ten nie ma jakiegokolwiek umocowania i zakotwienia w postaci fundamentu, a zatem nie posiada trwałego związania z gruntem. Powyższe cechy spornego obiektu pełni uzasadniają przypisanie mu charakteru tymczasowego obiektu budowlanego, a zarazem wyłączają możliwość uznania, że obiekt ten jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Pr.bud. (por. wyroki NSA: wyrok NSA z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1324/16; z dnia 23 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2125/18). Przedmiotowy kontener – jako obiekt niezwiązany stale z gruntem - nie posiada bowiem jednej z wymaganych cech budynku (por. wyrok WSA w w Białymstoku z dnia 2 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Bk 433/22). Skoro sporny kontener nie posiada cechy niezbędnej do zakwalifikowanie go jako budynku, to tym samym - niezależenie od funkcji jaką pełni - nie może być uznany za budynek gospodarczy, w tym budynek gospodarczy związany z produkcją rolną, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 33 Pr.bud. Już tylko z tego względu kwalifikacja przedmiotowego obiektu forsowana przez skarżącego nie może uzyskać akceptacji. Przy czym ubocznie należy też zauważyć, że o ile gospodarcze przeznaczenie kontenera znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, o tyle brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających rzekomy związek tego obiektu z produkcją rolną. Stan wnętrza obiektu uwieczniony podczas kontroli, w tym rodzaj i ilość przechowywanych w nim materiałów i sprzętów, przemawia za uznaniem, że jego rola ogranicza się do funkcji gospodarczej związanej z utrzymywaniem przydomowego ogrodu (co zresztą potwierdził sam inwestor wyjaśniając podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 19 czerwca 2024 r., że obiekt pełni funkcję pomocniczo-gospodarczą dla terenu zielonego znajdującego się na nieruchomości). Ponadto skarżący w żaden sposób nie potwierdził w toku postępowania posiadania statusu rolnika i prowadzenia działalności rolniczej. W ocenie Sądu, twierdzenia o związku przedmiotowego obiektu z produkcją rolną są zatem gołosłowne i nieprzekonujące. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 Pr.bud., nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Zauważyć trzeba, że z przepisu tego a contrario wynika, iż tymczasowe obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, lecz nieprzewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni, od dnia rozpoczęcia budowy, wymagają pozwolenia na budowę. Jak już wskazano na wstępie, w sprawie bezsporne jest, że inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu, ani też nie dokonał zgłoszenia jego budowy. O właściwej kwalifikacji rodzaju popełnionej w tym wypadku samowoli budowlanej decyduje zatem długość okresu, jaki upłynął od daty rozpoczęcia budowy. Przedmiotowy obiekt został posadowiony na działce nr ewid. [...] w dniu 24 listopada 2023 r., co ustalono na podstawie fotografii okazanej podczas kontroli z dnia 19 listopada 2024 r. przez A. R.. Ustalenie to potwierdził inwestor. Zatem od daty posadowienia spornego kontenera na ww. nieruchomości upłynęło już 180 dni. Podkreślić należy, że posadowienie takiego obiektu na nieruchomości jest w istocie tożsame z pojęciem budowy obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Pr.bud.), a więc zarazem z wykonywaniem robót budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 7 Pr.bud. (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 192/19). Wobec upływu określonego w art. 29 ust. 1 pkt 7 Pr.bud. terminu do rozbiórki lub przeniesienia tymczasowego obiektu budowlanego w inne miejsce, biegnącego od daty rozpoczęcia jego budowy, zasadnie organy uznały, że sporny obiekt wykracza poza zakres przedmiotowy tego unormowania i jako taki wymagał pozwolenia na budowę, a nie jedynie zgłoszenia. W konsekwencji stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż przedmiotowy obiekt stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr.bud., jako zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zasadnie zatem wstrzymano jego budowę w drodze postanowienia wydanego na podstawie ww. przepisu. Podjęcie tego postanowienia było konieczne niezależnie od faktu, iż sporny obiekt został już wybudowany (posadowiony). Stosownie bowiem do treści art. 48 ust. 5 Pr.bud., postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy. Jednocześnie organ I instancji prawidłowo zrealizował obowiązek określony w art. 48 ust. 3 Pr.bud., informując inwestora w wydanym postanowieniu o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego i o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o jego legalizacji oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej, której wysokość – w przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę - obliczana jest zgodnie z przepisem art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 49d ust. 1 pkt 1 Pr.bud.). Zgodnie z art. 59f ust. 1 Pr.bud., w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (ust. 2). Organ I instancji poprawnie określił kategorię przedmiotowego obiektu budowlanego (VIII) oraz właściwy dla niej współczynnik kategorii obiektu (5,0), a także, uwzględniając wymiary kontenera, poprawnie określił współczynnik jego wielkości (1,0). Co za tym idzie, ewentualna opłata legalizacyjna została prawidłowo obliczona na kwotę 125 000,00 zł. Inwestorem spornego obiektu jest niewątpliwie skarżący, a przy tym z okoliczności sprawy wynika, że jest on jedynym spośród współwłaścicieli działki nr [...], w interesie którego pozostaje ewentualna legalizacja przedmiotowego obiektu. Zasadnie zatem to na niego organ I instancji nałożył obowiązki określone w sentencji postanowienia (art. 52 ust. 1 Pr.bud.). Podsumowując stwierdzić należy, że z przedstawionych wyżej powodów podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 33 i art. 48 ust. 1 Pr.bud., okazały się niezasadne. Uzasadnionych podstaw nie znajduje również zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. Organy prawidłowo bowiem ustaliły stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego. Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia według kryteriów określonych w art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się także naruszenia innych, niż objęte zarzutami skargi, przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło