II SA/Lu 287/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Jerzy Drwal (spr.) asesor WSA, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2004 r. sprawy ze skargi H. i B. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H. i B. G. 10 (dziesięć) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Nr [...] z dnia [...]grudnia 2002 r. - wydaną na podstawie art. 48 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał H.G. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego zadaszenia o wymiarach 6,0 m x 2,10 m wspartego na murowanych słupach przy istniejącym budynku mieszkalnym, położonym na działce Nr 703 w B., gm. L. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że w dniu 22 listopada 2002 r. dokonano czynności kontrolnych, w trakcie których ustalono, że H.G. działając w warunkach samowoli budowlanej, nie dysponując decyzją o pozwoleniu na budowę uprawniającą do rozpoczęcia robót budowlanych, wykonał w marcu 2002 r. zadaszenie o wymiarach 6,0 m x 2,10 m wsparte na murowanych słupkach o wymiarach 25 cm x 25 cm przesklepionych łukami. W ocenie organu nadzoru budowlanego powołującego się na art. 28 Prawa budowlanego, zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, wykonanie zadaszenia uzasadniało zastosowanie przepisu art. 48, nakazującego rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Po rozpatrzeniu odwołania H.G., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z [...] lutego 2003 r. - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy argumentował, że dobudowanie przez H.G. zadaszenia słusznie zakwalifikowano jako budowę w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, upoważniającego do wydania nakazu rozbiórki. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że uchybienia proceduralne związane z zawiadomieniem stron o terminie oględzin nie miały wpływu na wynik sprawy, gdyż strony uczestniczyły w oględzinach i miały możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucono zaskarżonej decyzji, że pozbawiono skarżącą B.G. praw strony w postępowaniu administracyjnym, nie powiadomiono stron o terminie oględzin obiektu budowlanego oraz nie uwzględniono możliwości legalizacji budowy na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podnosząc jednocześnie, fakt, że skarżący nie kwestionowali w trakcie postępowania administracyjnego, iż skarżącą B.G. pozbawiono praw strony oraz to, że nakaz rozbiórki skierowano tylko do H.G. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, Sąd rozpoznający sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja jest wadliwa i podlega uchyleniu, ale nie z przyczyn, które podnoszą skarżący. Z akt sprawy wynikało, że działka na której usytuowany jest budynek mieszkalny, stanowi współwłasność małżeńską, na podstawie umowy kupna nieruchomości – aktu notarialnego z dnia 27 lutego 1986 r., a skarżący B.G. H.G. figurują w księdze wieczystej jako współwłaściciele nieruchomości. Według wyjaśnień skarżących, budowę realizowali oboje. W tej sytuacji nakazem rozbiórki zadaszenia powinni być objęci obydwoje małżonkowie, nie tylko H.G.. Zatem decyzja zobowiązująca tylko H.G. do wykonania rozbiórki zadaszenia naruszała art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ze zm./, zgodnie z którym obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego obciąża w pierwszej kolejności inwestora oraz właściciela takiego obiektu. Fakt, że B.G. i jej mąż H.G. byli inwestorami, był bezsprzeczny, bowiem obydwoje realizowali budowę. Skarżący byli też właścicielami nieruchomości, co dodatkowo przemawiało za wydaniem decyzji zobowiązującej ich do wykonania rozbiórki zadaszenia wykonanego w ramach samowoli budowlanej. Odnosząc się do wniosków skargi, dotyczących pozbawienia B.G. praw strony w postępowaniu administracyjnym oraz niedopełnienia przez organ obowiązku zawiadomienia stron o terminie oględzin, należy stwierdzić, że uchybienia te nie miały wpływu na wydaną decyzję zobowiązującą do rozbiórki zadaszenia. Wniosek skarżących o zalegalizowanie budowy zadaszenia na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nie mógł być uwzględniony. Poczynione ustalenia faktyczne wykluczają zastosowanie powołanego przez skarżących przepisu art. 51 Prawa budowlanego, określającego tryb postępowania organu nadzoru budowlanego po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, właściwy organ wstrzymuje roboty budowlane wykonywane: - bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia; - w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia czy środowiska; - w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Stosownie do art. 50 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, postanowienie traci ważność po upływie 2 miesięcy. W okresie dwóch miesięcy organ powinien wydać decyzję odnośnie dalszych losów robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 tejże ustawy. Przedmiotem regulacji art. 50 są roboty budowlane w toku. Natomiast art. 51 ustawy ma zastosowanie do takich robót, które odpowiadają warunkom sprecyzowanym w art. 50 tejże ustawy. Wykonanie przez skarżących zadaszenia nie stanowiło innego przypadku niż określony w art. 48 ustawy Prawo budowlane. W tej sytuacji, zaskarżoną decyzję jako naruszającą prawo należało wyeliminować z obrotu prawnego. Stosownie do art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" wyżej wymienionej ustawy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów uzasadniał art. 200 tejże ustawy.