II SA/Lu 287/05
WyrokWSA w Lublinie2005-05-10
Skład orzekający: Maciej Kierek, Dorota Chobian, Witold Falczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania, polegające na niedoręczeniu postanowienia organu współdziałającego (Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków) stronie postępowania o ustalenie warunków zabudowy, stanowi podstawę do uchylenia decyzji ustalającej te warunki?Ratio decidendi
Postępowanie przed organem współdziałającym, o którym mowa w art. 106 kpa, nie ma samodzielnego bytu, a strony postępowania przed organem wydającym decyzję powinny mieć zapewniony czynny udział także w postępowaniu przed organem współdziałającym. Niedoręczenie postanowienia organu współdziałającego stronie postępowania narusza przepisy kpa i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Spółki "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na częściowej zabudowie podcieni budynku usługowo-handlowego. Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności niedoręczenie postanowienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który był organem współdziałającym. Kolegium Odwoławcze uznało, że skarżąca nie była stroną w postępowaniu przed konserwatorem, a decyzja nie narusza jej interesów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia WSA (del) Dorota Chobian /sprawozdawca/, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Referent Joanna Janiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2005 r. sprawy ze skargi Firmy "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 500,00 /pięćset/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...]. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 kpa w związku z art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania [...] Spółka z o.o. w W. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora Wydziału Architektury i Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego z dnia [...]. Nr [...] znak: [...], ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na częściowej zabudowie podcieni budynku usługowo-handlowego od strony ul. K. usytuowanego na działkach oznaczonych numerami geodezyjnymi 51/5, 51/6, 51/7 i 51/10 położonych u zbiegu ulic K. i K. w L..
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem albowiem projektowane zamierzenie inwestycyjne odpowiada hipotezie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zostały także spełnione łącznie wszystkie warunki wymienione w art. 61 ust. 1 tej ustawy, a projekt decyzji o warunkach zabudowy został sporządzony przez uprawnioną osobę i zgodnie z art. 53 ustawy przekazany do uzgodnienia zarządcy drogi – Wydziałowi Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego oraz Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu, iż skarżącemu nie zostało doręczone wydane w trybie art. 106 kpa postanowienie Konserwatora Zabytków, organ II instancji wskazał, iż stosownie do art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Wojewódzki Konserwator Zabytków jest organem współdziałającym, zobowiązanym do zajęcia stanowiska w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską. Postępowanie przed nim ma charakter autonomiczny, jest niezależne od innych postępowań i ma na celu, zgodnie z obowiązującymi przepisami, ustalenie czy z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej nieruchomość może być zabudowana, rozbudowana bądź przebudowana. Zaskarżona decyzja dotyczy przebudowy obiektu już zrealizowanego (w uzgodnieniu z konserwatorem) tworzącego kompozycję architektoniczno-przestrzenną, w odniesieniu do której Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...]. dopuścił do realizacji rozwiązań zamiennych polegających na zabudowie części podcieni od ulicy K. Między innymi dlatego, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego stroną toczącego przed konserwatorem postępowania jest tylko właściciel nieruchomości i realizowanego na niej obiektu. Właściciele nieruchomości sąsiednich nie są stronami w tym postępowaniu i dlatego zdaniem organu II instancji wobec braku przymiotu strony odwołującej się Spółce nie doręczono postanowienia Konserwatora. Na poparcie swego stanowiska co do braku przymiotu strony w postępowaniu przed konserwatorem jako organem współdziałającym Kolegium Odwoławcze przytoczyło sygnatury dwóch orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego: I KSA 2025/99 oraz I SA 1264/97.
Za niezasadny Kolegium Odwoławcze uznało także zarzut dotyczący braku załącznika graficznego do doręczonej stronie decyzji organu I instancji wskazując, iż sama decyzja zawiera informację o możliwości wglądu do akt sprawy, zawierających ów załącznik. Dodatkowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż brak jest oparcia dla podnoszonych w odwołaniu zarzutów o spadku atrakcyjności nieruchomości skarżącej czy też zagrożeniu inwestycją jej przychodów. Sąsiadujące bowiem firmy zajmują się skrajnie odmiennymi sprawami zawodowymi.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze [...] Spółka z o.o. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 10 § 1, 106 § 5 w zw. z art. 110, 125 § 1 kpa oraz art. 60, 64 i 53 ust. 4 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na przyjęciu, że w sprawie doszło do uzgodnienia inwestycji z organem współdziałającym, to jest Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w sytuacji, gdy postanowienie tego konserwatora nie zostało doręczone wszystkim stronom postępowania. Skarżąca Spółka zarzuciła, iż przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sygnatury orzeczeń NSA są mylne i orzeczenia te nigdzie nie były publikowane, natomiast w świetle publikowanego orzecznictwa NSA jak i doktryny ugruntowany jest pogląd, że postępowanie zainicjowane w trybie art. 106 § 1 kpa nie ma samodzielnego bytu i strony postępowania przed organem wydającym decyzję powinny mieć zapewniony czynny udział także w postępowaniu przed organem współdziałającym. W związku z tym skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko, iż skarżąca Spółka nie miała przymiotu strony w toczącym się przed Konserwatorem Zabytków postępowań w związku z czym nie zachodziła potrzeba doręczania jej postanowienia, sama zaś decyzja nie narusza interesów prawnych skarżącej. Organ II instancji podniósł, iż w ogóle można mieć wątpliwości co do interesu prawnego skarżącej w rozumieniu art. 28 kpc w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Nie może budzić wątpliwości to, iż w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy stroną jest nie tylko inwestor i właściciel nieruchomości, na której ma być zlokalizowana budowa ale także właściciele nieruchomości sąsiednich. Bez wątpienia bowiem sposób zagospodarowania terenu ma wpływ na możliwość zagospodarowania działek sąsiednich. Dlatego też organ I instancji nie miał wątpliwości, iż Spółka [...] jako właściciel sąsiedniej nieruchomości ma status strony w rozumieniu art. 28 kpa i zwracając się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o uzgodnienie projektu decyzji o ustalenie warunków zabudowy, wskazał na udział w postępowaniu właścicieli sąsiednich nieruchomości.
Zgodnie z art. 64 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu m.in. z konserwatorem zabytków – w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską. Ustęp 5 powołanego art. 53 wprost określa, że uzgodnień tych dokonuje się w trybie art. 106 kpa.
Zdaniem Sądu trafne jest stanowisko skarżącego, iż postępowanie przed organem współdziałającym, o jakim mowa w art. 106 kpa nie ma samodzielnego bytu, a organ współdziałający wyrażając stanowisko w zakresie swojej właściwości uczestniczy w czynnościach postępowania w sprawie administracyjnej już zawisłej przed innym organem. Dlatego też strony postępowania oraz podmioty na prawach strony zawiadomione przez organ decydujący o wszczęciu procedury współdziałania korzystają przed organem współdziałającym z tych samych uprawnień procesowych, które służą im w postępowaniu administracyjnym dla uskutecznienia czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym (por. Borkowski, Adamiak – Komentarz do KPA a także wyroki NSA z dnia: 25 marca 1998 r. sygn. IV SA 1040/96, 7 marca 2002 r. sygn. II SA 2938/00, 5 października 2001 r. sygn. V SA 3368/00, 30 grudnia 1999 r. sygn. IV SA 1695/97, 26 listopada 1999 r. sygn. IV SA 1512/98). O znaczeniu prawa strony do uczestniczenia w postępowaniu przed organem współdziałającym świadczy także uchwała składu 7-sędziów z dnia 9 listopada 1998 r. w sprawie OPS 8/98 (ONSA 1997/1/7) w której Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, wydanie decyzji przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie w przedmiocie zajęcia stanowiska, o którym mowa w art. 106 § 1 kpa narusza przepis art. 106 § 1 kpa.
W niniejszej sprawie organ współdziałający nie zapewnił skarżącej Spółce udziału w postępowaniu, w szczególności nie doręczył jej postanowienia. Chociaż nie można zgodzić się z zarzutem, że w związku z tym, iż nie doręczono Spółce [...] postanowienia to, postanowienie to jako decyzja nie istnieje, skoro zostało ono doręczone Spółce z o.o. [...], na której wniosek wszczęte zostało całe postępowanie, to jednak niedoręczenie tego postanowienia stronie naruszyło przepisy art. 106, 9 i 10 kpa.
Dlatego też zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Ponadto z urzędu podnieść należy, iż w aktach sprawy brak jest opracowania, na które powołuje się [...] Spółka z o.o. w swoim wniosku z dnia 25 sierpnia 2004 r. o ustalenie warunków zabudowy co czyni wniosek ten niekompletnym. Zgodnie bowiem z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 52 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wniosek o ustalenie warunków zabudowy, powinien zawierać charakterystykę inwestycji szczegółowo w przepisie tym określoną.
jp
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło