II SA/Lu 287/20
WyrokWSA w Lublinie2020-11-03
Skład orzekający: Grażyna Pawlos - Janusz, Joanna Cylc - Malec, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, rozpatrując zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jest związany wyłącznie treścią zgłoszonych zarzutów, czy powinien również odnieść się do innych okoliczności podnoszonych przez stronę w innych pismach wniesionych w tym samym dniu, dotyczących tego samego obowiązku?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany treścią zgłoszonych zarzutów, jednakże w sytuacji, gdy strona w tym samym dniu wnosi kilka pism dotyczących tego samego obowiązku, organy powinny mieć na uwadze okoliczności podnoszone we wszystkich tych pismach. Mimo że zaskarżone postanowienia organów obu instancji nie odniosły się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącą, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ kluczowe zarzuty okazały się nieuzasadnione, a obowiązek nie został wykonany w dacie wydania postanowienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. M. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty oddalające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku opróżnienia i wydania nieruchomości Gminie L. w związku z realizacją inwestycji drogowej. Skarżąca podnosiła, że jej zarzuty dotyczyły bezzasadności egzekucji z uwagi na wykonanie obowiązku, a nie wymogów formalnych tytułu wykonawczego, jak przyjął organ. Wskazywała również na naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.e.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 3 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Wojewody z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie wezwania do wykonania obowiązku opróżnienia i wydania nieruchomości oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2020r., nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu zażalenia B. M. działającej w imieniu własnym oraz jako zarządca masy spadkowej po S. A. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia [...] czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz.1438 ze zm.) dalej jako "u.p.e.a." - utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...] oddalające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wszczętego tytułami egzekucyjnymi wystawionymi z powodu uchylania się zobowiązanej od wykonania obowiązku opróżnienia i wydania Gminie L. nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], gm. L., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] o pow. 0,0413 ha oraz udostępnienia Gminie L. nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], gm. L. oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] o pow. 0,61 ha.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019r. Starosta [...], działając na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 17 ustawy z dnia [...] kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1474), dalej jako "u.z.r.i.d.", udzielił Gminie L. zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa drogi gminnej nr [...] [...] - [...][...] [...] w zakresie budowy obustronnych jednokierunkowych pasów ruchu dla rowerów na odcinku od skrzyżowania z drogą powiatową nr [...] do skrzyżowania z drogą powiatową nr [...] w ramach inwestycji pn. "Budowa dróg dla rowerów i pasów ruchu dla rowerów w gminie L. w ramach projektu Mobilny LO"'.
Na podstawie tej decyzji z działki o nr ewid.[...] (0,65 ha), objętej współwłasnością M. K., B. M. i S. A., zostały wydzielone działki nr [...] (0,0413 ha) i nr [...] (0,61 ha), na których znajduje się budynek, uznany przez organ, za gospodarczy. W decyzji tej (pkt IX) zobowiązane te osoby do "niezwłocznego wydania działki nr [...]" oraz do "udostępnienia nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], po podziale [...] i [...] celem rozbiórki kolidującego budynku gospodarczego" (k.29 akt admin.).
Dnia 15 listopada 2019 r. do Starostwa Powiatowego w L. wpłynął wniosek Gminy L. o wszczęcie z urzędu postępowania egzekucyjnego mającej na celu wyegzekwowanie obowiązków wynikających z tej decyzji w postaci wydania nieruchomości stanowiącej działkę o nr [...] oraz udostępnienia nieruchomości oznaczonej jako działka o nr [...].
Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. (k.49 akta admin.) Starosta [...] upomniał M. K. oraz B. M., działającą w imieniu własnym oraz jako zarządca masy spadkowej po jej matce - S. A., wyzywając je do wydania w posiadanie Gminie L. działki nr [...] oraz do udostępnienia działki nr [...] celem rozbiórki kolidującego z inwestycją budynku gospodarczego – w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia.
W odpowiedzi na upomnienie, skarżąca B. M. złożyła pismo z dnia [...] grudnia 2019r. (k.73), wyjaśniając, że w piśmie z tego samego dnia tj. [...] grudnia 2019r. przedstawiła Wójtowi Gminy L. "protokół wydania nieruchomości z dnia [...] grudnia 2019r. (k.76 akt admin.) wraz z prośbą o pozostawienie domu mieszkalnego w stanie nienaruszonym, gdyż nie wyraża zgody na jego rozbiórkę. Postępowanie w sprawie odszkodowania i jednocześnie uznania kolidującego budynku za gospodarczy lub mieszkalny jeszcze się nie zakończyło, a więc nieuprawnione jest twierdzenie, że działka zabudowana jest budynkiem gospodarczym.
Wobec niewykonania wezwania, organ I instancji, jako wierzyciel, w dniu [...] stycznia 2020 r. wystawił trzy tytuły wykonawcze wobec: M. K. oraz B. M., działającej w imieniu własnym i jako zarządca majątkiem masy spadkowej po nieżyjącej S. A. (k.87-91).
Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. (k.106 akt admin.) organ egzekucyjny – na podstawie art. 143 § 1 pkt 2 u.p.e.a. - wezwał je do wykonania obowiązków określonych w tytułach wykonawczych tj. do wydania działki nr [...] i do udostepnienia nr [...] Gminie L. celem dokonania rozbiórki znajdującego się tam budynku.
Doręczenie B. M. (działającej w imieniu własnym oraz jako zarządca masy spadkowej po matce) tytułów wykonawczych wraz z postanowieniem nastąpiło w dniu [...] lutego 2020 r.
W dniu [...] lutego 2020 r. B. M., działając w imieniu własnym i jako zarządca masy spadkowej po S. A. wniosła trzy pisma nazwane "zażaleniami" na powyższe postanowienie, w tym dwa identycznej treści (k.128-130 i 136).
W dwóch identycznych pismach (sporządzonych jak - należy sądzić podwójnie z racji występowania skarżącej w podwójnej roli) (k.128 - 130) zarzucała, że załączony tytuł egzekucyjny nie zawiera wymaganych zgodnie z art. 27 u.p.e.a. elementów – brakuje oznaczenia wierzyciela, treści obowiązku, stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny, wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, podpisu, imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, pouczenia o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu, pouczenia o prawie zgłaszania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, klauzuli organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, daty doręczenia upomnienia. Wskazała, że postanowienie WSA w Lublinie z dnia [...] listopada 2019r., sygn. akt II SA/Lu [...] o odmowie wstrzymania wykonania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, zostało przez nią zaskarżone do NSA, a więc egzekucja nie powinna być prowadzona. W przypadku rozbiórki jej domu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków.
Z kolei w drugim "zażaleniu" (k.136), działając wyłącznie w imieniu własnym, zarzucała wydanie postanowienia z [...] stycznia 2020r. nakazującego jej wydanie nieruchomości i opróżnienie budynku z naruszeniem art. 143 § 1 pkt 2 w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 124 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający, a ponadto na niekompletnym rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego i pominięciu, że protokół wydania nieruchomości Gminie został przekazany w grudniu 2019 r., a zatem obowiązek na nią nałożony został wykonany. Podnosiła tez, że informowała Gminę, że nieruchomość zostanie wydana po zapewnieniu jej lokalu zastępczego zgodnie z art. 17 ust. 4 u.z.r.i.d., do którego będzie mogła przenieść swoje rzeczy.
Z akt wynika, że "zażalenia" na k. 128 - 130 zostały potraktowane przez organ egzekucyjny jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym wniesione przez skarżącą (występującej w podwójnej roli) na podstawie art. 33 u.p.e.a., natomiast "zażalenie" na k. 133 zostało potraktowane jako zażalenie na postanowienie z dnia [...] stycznia 2020r.
Zarzuty zostały rozpatrzone (oddalone) m.in. wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lutego 2020r. (k.182) (i drugim identycznej treści – k. 186), natomiast zażalenie (k.133) zostało przekazane organowi odwoławczemu, który postanowieniem z dnia [...] marca 2020r., nr [...] [...] (k.41 akt II instancji) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Niniejsza sprawa dotyczy zarzutów skarżącej, sformułowanych w "zażaleniu" na k. 130.
Oddalając te zarzuty wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lutego 2020r. organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a), zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
W myśl art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Rozpoznawanie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej można podzielić na trzy zasadnicze etapy. Pierwszym jest wstępna kontrola wniesionych zarzutów przez organ egzekucyjny. Drugim jest zajęcie przez wierzyciela niebędącego organem egzekucyjnym stanowiska w zakresie zarzutów (z zastrzeżeniem art. 34 § 1 u.p.e.a.), a trzecim - rozpoznanie zarzutów przez organ egzekucyjny. W ramach pierwszego etapu organ egzekucyjny dokonuje weryfikacji tego środka zaskarżenia w aspekcie dopuszczalności, zachowania terminu oraz spełnienia wymogów formalnych. Następnie organ rozpoznaje zarzuty merytorycznie mając na względzie, że postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a., nie może prowadzić do podważenia ostatecznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma wyłącznie charakter postępowania wykonawczego.
Rozpatrując zarzuty skarżącej, organ I instancji uznał, że są one dopuszczalne, bowiem zostały wniesione z zachowaniem terminu i mają swoje oparcie w treści art. 33 u.p.e.a.
Następnie wyjaśnił, że stosownie do art. 34 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4). Wskazał, że w przypadku tożsamości organu egzekucyjnego i wierzyciela (co ma miejsce w niniejszej sprawie) bezprzedmiotowym jest wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o którym mowa w art. 34 u.p.e.a., gdyż bezspornym jest, że Starosta [...] jest jednocześnie organem egzekucyjnym i wierzycielem.
W zarzutach z [...] lutego 2020r. skarżąca nie wskazała żadnej podstawy prawnej zarzutów (w tym art. przepisu art. 33 § 1 u.p.e.a.), natomiast w związku z tym, że w zarzutach kwestionowała brak wymaganych elementów tytułu wykonawczego powołując się na art. 27 u.p.e.a., organ I instancji uznał, że zarzuty zostały wniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.
Organ przytoczył treść art. 27 u.p.e.a., zgodnie z którym tytuł wykonawczy powinien zawierać:
1) oznaczenie wierzyciela;
1a) oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz. U. z 2018 r. poz. 2206);
2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także NIP lub numeru PESEL, jeżeli zobowiązany taki numer posiada;
3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;
4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;
5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;
6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;
7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela;
8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;
9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;
10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;
11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych;
12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku;
13) datę doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt la;
14) datę, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g.
Wyjaśnił, że wzory tytułów wykonawczych, stanowią załączniki do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej.
Po dokonaniu analizy dwóch tytułów wykonawczych dotyczących B. M. (występującej w imieniu własnym i jako zarządca masy spadkowej po matce), organ I instancji stwierdził, że tytuły zawierają elementy wskazane w art. 27 u.p.e.a., gdyż zostały wystawione zgodnie z wzorem TW-2 wyżej powołanego rozporządzenia i wypełnione stosownie do objaśnień do wzoru. Zarzuty są więc niezasadne i podlegają oddaleniu.
W zażaleniu na to postanowienie B. M., działając w imieniu własnym oraz jako zarządca masą spadkową po zmarłej S. A., zarzucała naruszenie art. 143 § 1 pkt 2 w zw. z art. 18 u.p.e.a., a także art. 33 § 1 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że złożone pismo stanowiło zarzut dotyczący wymogów formalnych wystawionego tytułu wykonawczego, podczas gdy wymienione zostały w nim okoliczności wskazujące na wykonanie nałożonego obowiązku, a co za tym idzie na bezzasadność prowadzenia egzekucji. Zarzuciła także naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego. Podniosła, że przekazała Gminie L. w grudniu 2019r. protokół wydania nieruchomości, informując ją jednocześnie, że nieruchomość zostanie wydana po zapewnieniu jej lokalu zastępczego zgodnie z art. 17 ust. 4 u.z.r.i.d., do którego będzie mogła przenieść swoje rzeczy.
W zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia wskazała, że wstrzymanie wykonania niniejszego postanowienia jest niezbędne z uwagi na grożącą jej szkodę majątkową tym bardziej, że obowiązek, do którego wzywa Starosta [...], w jej ocenie, został już wykonany.
Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] marca 2020r., nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podzielając ustalenia i stanowisko tego organu.
W obszernym uzasadnieniu podkreślił, że postępowanie w trybie art. 34 u.p.e.a. ogranicza się do rozpatrzenia samego zarzutu, a wyjście poza granice zgłoszonych zarzutów jest niedopuszczalne, pozbawione podstawy prawnej (por. Cezary Kulesza, Komentarz do art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; LEX). W piśmiennictwie podkreśla się, że zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy (por. P. Przybysz: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa Lexis Nexis 2006, s. 139). Zarzuty są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich określone okoliczności, wykluczające możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (przesądzające o jego niedopuszczalności), zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Jeżeli zatem dany zarzut nie zostanie podniesiony przez zobowiązanego, to nie może być rozpoznany przez organy egzekucyjne obu instancji. Nie można zatem organowi skutecznie zarzucić, że nie uwzględnił okoliczności będącej przeszkodą w prowadzeniu egzekucji administracyjnej, jeżeli w zarzutach takiej okoliczności nie wskazano. Organ podkreślił, że rozpatrzenie zarzutu nie polega na ponownym rozpatrzeniu tej samej sprawy (zaistnienia podstaw do wszczęcia egzekucji), lecz na zbadaniu zasadności podjęcia i prowadzenia egzekucji. Organ egzekucyjny nie rozpoznaje więc sprawy merytorycznie. Ponadto, w orzecznictwie zwraca się uwagę, że wnoszenie zarzutów stanowi prawo, które zobowiązany może realizować jedynie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie w jego toku.
Dodatkowo organ wyjaśnił, że stosownie do art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela (...). Jeśli jednak wierzycielem jest podmiot, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym (co ma miejsce w niniejszej sprawie), wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela jest bezprzedmiotowe (por. uchwała NSA z 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06).
Analizując akta przedmiotowej sprawy organ odwoławczy uznał, że że Starosta [...] prawidłowo ocenił, że wniesione zarzuty są niezasadne. Organ I instancji przytoczył w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia przepisy prawa mające zastosowanie oraz przedstawił argumentację na poparcie swojego stanowiska, a dokonana ocena nie ma znamion dowolności. Zdaniem organu odwoławczego, skarżąca w rzeczywistości porusza kwestie związane z merytoryczną oceną sprawy oraz wskazuje na osobistą sytuację życiową i potencjalne problemy związane z przeprowadzką, co nie może być uwzględnione przy rozpatrywaniu zarzutów. Organ podkreślił, że w świetle art. 63 k.p.a. w związku z art. 33 u.p.e.a. zarzut powinien odpowiadać wymogom formalnym dla podania, a także zawierać określenie podstawy zarzutu. "To właśnie na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności wymienionych w art. 33 u.p.e.a., opiera swój zarzut (wyrok NSA z 14 września 2007 r., sygn. akt I OSK 522/07).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. M., działając w imieniu własnym oraz jako zarządca masy spadkowej po S. A., domagała się uchylenia postanowień organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, 77 § 1, 80 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które odprowadziło do nieuzasadnionego zastosowania art. 143 § 1 pkt 2 w zw. z art. 18 u.p.e.a.
W obszernym uzasadnieniu podniosła, że w sprawie nie zaistniały okoliczności usprawiedliwiające wydanie tego postanowienia, gdyż jej zarzuty składane w toku postępowania egzekucyjnego nie dotyczyły wymogów formalnych tytułu wykonawczego, jak przyjął organ (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.), lecz bezzasadności egzekucji, o czym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Skarżąca podkreśliła, że konsekwentnie wskazywała na wykonanie obowiązku wydania nieruchomości tj. że protokół wydania nieruchomości został przesłany Gminie jeszcze w grudniu. Natomiast gdy chodzi o zabranie rzeczy z domu mieszkalnego na działce nr [...], wyjaśniała, że nie ma gdzie ich przenieść, dopóki organ nie wskaże jej lokalu zastępczego, natomiast działka została udostępniona.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona wyłącznie do zbadania legalności, a więc zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Wynika to z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako "p.p.s.a."). Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Wojewody z dnia [...] marca 2020r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] lutego 2020r. oddalające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wszczętego tytułami egzekucyjnymi wystawionymi z powodu uchylania się zobowiązanej od wykonania obowiązku opróżnienia i wydania Gminie L. nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], gm. L., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] o pow. 0,0413 ha oraz udostępnienia Gminie L. nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], gm. L. oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] o pow. 0,61 ha.
Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 34 i 33 u.p.e.a., których treść została przywołana w obszernych uzasadnieniach decyzji organów obu instancji powyżej, a zatem obecnie zbędne jest ich ponowne przytaczanie.
Rozpatrując skargę w przedstawionym wyżej zakresie należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Prawidłowe jest stanowisko, że organ egzekucyjny rozpatrując zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, związany jest treścią zarzutów. To na stronie leży obowiązek wskazania okoliczności, które jej zdaniem, stanowią przeszkodę w prowadzeniu egzekucji.
Zasadnie organ egzekucyjny uznał, że zarzuty zgłoszone przez skarżącą w pismach z dnia 10 lutego 2020r. (k. 130 i 128) dotyczą okoliczności wskazanych w art. 33 pkt 10 u.p.e.a., a więc wymogów tytułu wykonawczego określonych w art. 27 u.p.e.a. – skarżąca przecież wprost do tego przepisu w tych pismach odnosiła się, nie wspominając o wykonaniu obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.).
Natomiast rzeczywiście w tym samym dniu tj. 10 lutego 2020r. skarżąca wniosła inne pismo – także nazwane "zażalenie na postanowienie z dnia [...] stycznia 2020r." (k.136), które zostało potraktowane przez organ I instancji dosłownie, jako zażalenie na to postanowienie (k.106) i którego organ I instancji nie rozpatrywał, lecz (prawidłowo) przekazał je do organu odwoławczego.
Zdaniem Sądu, w związku z tym, że skarżąca w tym samym dniu tj. [...] lutego 2020r. złożyła kilka tak samo nazwanych pism ("zażalenie na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2020r. (....)"), które przecież dotyczyły tego samego obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym - wydania nieruchomości i opróżnienia budynku, organy egzekucyjne powinny były mieć na uwadze okoliczności podnoszone we wszystkich tych pismach. Rację ma więc skarżąca, że organy powinny w tej sytuacji odnieść się także do kwestii wykonania przez nią obowiązków określonych w tytule wykonawczym, tj. nałożonych ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019r. udzielającą Gminie L. zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, obejmującej działki skarżącej.
Mimo to, Sąd uznał, że choć zaskarżone postanowienia organów obu instancji rzeczywiście nie odnoszą się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącą, co stanowi naruszenie wskazanych w skardze przepisów postępowania, to jednak nie jest to naruszenie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniające uchylenie tych postanowień.
W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo Gminy L. z dnia [...] lutego 2020r. pt. "wniosek o niezwłoczne wydanie stanowiska i podjęcie postępowania" (k.190 akt admin.), w którym Gmina domagała się rozpatrzenia zarzutów B. M. i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego w związku z grożącą Gminie L. wielką szkodą majątkową w wyniku braku możliwości kontynuacji zadania inwestycyjnego współfinasowanego ze środków zewnętrznych – ze środków Unii Europejskiej w ramach projektu pn. "Mobilny LOF". Gmina podniosła, że wobec niewydania spornej działki przez skarżącą może utracić dofinansowanie na zadanie w wysokości ponad 3 mln złotych. Gmina ponadto wskazała, że skarżąca nie traci miejsca zamieszkania, gdyż nieruchomość nie jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, a skarżąca mieszka pod innym adresem. Przedłużanie wykonania obowiązku przez skarżącą może spowodować duży uszczerbek w majątku Gminy L..
Należy zauważyć, że zaskarżone postanowienie organu I instancji zostało wydane w tym samym dniu, kiedy wpłynął powyższy wniosek Gminy L.. Nie ulega więc wątpliwości, że w tym dniu obowiązek wydania i opróżnienia działki przez skarżącą nie był jeszcze wykonany. Zarzut wykonania obowiązku nie zasługiwał więc na uwzględnienie, a zatem choć organ do tego zarzutu się nie odnosił, to okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie oddalające zarzuty; w konsekwencji prawidłowe jest także zaskarżone postanowienie Wojewody.
Należy także stwierdzić, że w toku rozpatrywania niniejszej skargi, do akt wpłynęło pismo Starosty [...] z dnia [...] lipca 2002r. (k.40) informujące, że w dniu [...] czerwca 2020r. dokonano przymusowego wykonania obowiązku w postaci opróżnienia i wydania Gminie L. nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], gm. L., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] o pow. 0,0413 ha oraz udostępnienia Gminie L. nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym [...], gm. L. oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] o pow. 0,61 ha.
Z pisma tego wynika więc bezspornie, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia tj. [...] marca 2020r. sporne obowiązki nie były jeszcze wykonane – Wojewoda nie miał więc podstaw do uwzględnienia zarzutów.
Powyższe prowadzi do wniosku, że pomimo niewyczerpującego uzasadnienia postanowień organów obu instancji, postanowienia te są prawidłowe, a zarzuty okazały się nieusprawiedliwione. Wystawione tytuły wykonawcze odpowiadały prawu, zaś okoliczność wykonania przez skarżącą nałożonego obowiązku nie została potwierdzona.
W związku z tym, skarga w niniejszej sprawie jest niezasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło