II SA/Lu 289/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (spr.), Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. oddala skargę.; II. przyznaje [...] M. Ch. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z [...] stycznia 2010 r. działający z upoważnienia Wójta Gminy Stary Z. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Starym Z. zmienił decyzję własną z dnia 9 września 2009 r. w sprawie przyznania E. W. zasiłku stałego w części dotyczącej jego wysokości w ten sposób, że kwotę 30,00 zł zastąpił kwotą 30,23 zł., począwszy od stycznia 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w styczniu 2010 r. zmieniła się sytuacja materialna świadczeniobiorcy. Na dochód rodziny składają się obecnie świadczenia rodzinne pobierane przez córkę E. W. w wysokości 843 zł, dochód z gospodarstwa rolnego o pow. 4,50 ha przeliczeniowych oraz wynagrodzenie zięcia – W. K. w wysokości 1210,39 zł. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, przy czym wysokość świadczenia, jak stanowi art. 37 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy, ustala się w przypadku osoby w rodzinie jako różnicę pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Organ wskazał, że kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi 351 zł, zaś faktyczny dochód na osobę w rodzinie stanowi kwota 320,77 zł. W związku tym różnica pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie wynosi 30,23 zł. Dlatego też w ocenie organu E. W. przysługuje zasiłek stały w wysokości 30,23 zł miesięcznie od dnia 1 stycznia 2010 r. W odwołaniu od powyższej decyzji E. W. nie zgodziła się z faktem zmiany kwoty świadczenia. Podniosła, iż jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Mieszka z córką, która z uwagi na wielodzietną rodzinę nie może finansować jej zakupu leków. W obecnej sytuacji z uwagi na brak środków nie może się leczyć. Decyzją z 9 marca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż odwołująca mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z 8 osobową rodziną córki. Legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Źródłem utrzymania rodziny w której zamieszkuje jest gospodarstwo rolne, wynagrodzenie W. K., otrzymywane przez córkę zasiłki rodzinne na dzieci. Łączny dochód rodziny wynosi zatem 2.886,89 miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 320,77 zł na osobę w rodzinie (2.886,89:9=320,77). W tej sytuacji zasiłek stały będący różnica między kryterium dochodowym, a dochodem na osobę w rodzinie wynosi 30,23 zł miesięcznie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca E. W. wniosła o ponowne wnikliwe rozpatrzenie sprawy. Powtarzając twierdzenia zawarte w odwołaniu ponownie opisała swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Wskazała, iż za kwotę 30 zł nie jest w stanie wykupić nawet jednego lekarstwa, którego zażywania nie wolno przerwać, a do czego obecnie jest zmuszona z uwago na brak środków pieniężnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Rozpocząć należy od wskazania. iż kontrola sądu administracyjnego zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi Oznacza to, iż rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, jeżeli mogło mieć to wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jeżeli zatem zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Sąd obowiązany jest skargę oddalić. Nadto w okolicznościach niniejszej sprawy należy podkreślić, iż sąd administracyjny nie orzeka w oparciu o zasady słuszności, celowości czy współżycia społecznego. W związku z tym odczucia dotyczące pokrzywdzenia strony wydaną przez organ decyzją nie mogą zostać uwzględnione. Co więcej tego typu odczucia w niniejszej sprawie nie powinny mięć miejsca. Bezspornym bowiem jest czego wydaje się nie zauważać skarżąca, iż niniejsza sprawa dotyczy zmiany decyzji na korzyść strony poprzez zwiększenie kwoty zasiłku stałego, a nie jej uszczuplenie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) tj. art. 37 ust. 1-3 i art. 106 ust. 5. Art. 37 ust. 1 tej ustawy określa zasady przyznawania zasiłku stałego, stanowiąc, iż przysługuje on: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wysokość zasiłku stałego ustala się z kolei według wskazań zawartych w art. 37 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3, zgodnie z ogólną zasadą, iż kwota zasiłku stanowi różnicę między kryterium dochodowym a faktycznym dochodem osoby ubiegającej się o ten zasiłek. Możliwość uchylenia lub zmiany decyzji (w tym także przyznającej zasiłek stały) przewiduje art. 106 ust. 5 cyt. ustawy - obligatoryjnie w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony oraz pobrania nienależnego świadczenia, a także fakultatywnie - jeżeli wystąpiły przesłanki z art. 11, 12 i 107 ust. 5 tej ustawy. Przepis ten przywiduje możliwość uchylenia lub zmiany decyzji zarówno na niekorzyść jak i na korzyść strony (co miało miejsce w niniejszej sprawie). Przesłanką zastosowania wspomnianych przepisów w niniejszej sprawie i dokonania zmiany decyzji dotyczącej przyznania zasiłku stałego dla E. W. było ustalenie przez organ, że zmieniła się sytuacja dochodowa skarżącej. Organ powziął bowiem informację o zmniejszeniu kwoty wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez zięcia skarżącej z którym pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak bowiem wynika z akt sprawy wynagrodzenie za pracę W. K. wynosiło w dacie wydawania decyzji 1.210,39 zł miesięcznie. Natomiast przed zmianą decyzji kwota wynagrodzenia wynosiła 1.535,61 zł (v. decyzja z dnia 9 września 2009 r.). O taką kwotę pomniejszono właśnie dochód rodziny skarżącej, co w efekcie spowodowało zwiększenie różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a jej dochodem czyli zwiększenie kwoty zasiłku stałego. W sprawie bezspornym jest, że skarżąca posiada uprawnienie do zasiłku stałego. Jednakże wysokość tego zasiłku jak wskazują wyżej przywołane przepisy uzależniona jest od dochodu tej osoby. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej oraz § 1 pkt 1 lit. b i pkt 2 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 127, poz. 1055) zasiłek stały ustala się w przypadku osoby w rodzinie w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej wynoszącym - 351 zł, a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł miesięcznie ani też niższa niż 30 zł miesięcznie. Za dochód uważa się natomiast sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej). Do tak ustalonego dochodu nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych (art. 8 ust. 4). Słusznie zatem uznały organy orzekające w sprawie, iż dochód rodziny skarżącej stanowią: dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,50 ha przeliczeniowych w wysokości 931,50 zł, wynagrodzenie zięcia skarżącej W. K. w wysokości 1210,39 zł miesięcznie, otrzymywane przez córkę skarżącej zasiłki rodzinne w łącznej kwocie 523 zł, oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wielodzietności w wysokości 320 zł miesięcznie. Łączny dochód rodziny - pomniejszony o wysokość składki ubezpieczeniowej w kwocie 98 zł miesięcznie - wynosi zatem 2.886,89 miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 320,77 zł na osobę w rodzinie (2.886,89:9=320,77). Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie - jak już wskazano - wynosi obecnie 351 zł. Wskazana zatem w art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej różnica pomiędzy kwotą kryterium dochodowego na osobę w rodzinie - 351 zł, a dochodem na osobę - 320,77 zł wynosi 30,23 zł, co stanowi dopuszczalna przepisami prawa wysokość zasiłku okresowego. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem. Odnosząc się z kolei do twierdzeń zawartych w odwołaniu i powielonych w skardze dotyczących trudnej sytuacji materialnej skarżącej, wskazać należy, iż o ile skarżąca dotychczas nie korzysta z innych form pomocy społecznej to ma prawo wnioskować do organów pomocy społecznej o udzielenie jej takiej pomocy, czy to w formie świadczeń pieniężnych czy tez świadczeń niepieniężnych. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).