II SA/Lu 289/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy Brygida Myszyńska – Guziur po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 27 września 2023 r., znak: SKO.PS/40/827/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia 10 grudnia 2021 r. znak: SKO.1479/21 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, po rozpatrzeniu odwołania J. K. (dalej jako "skarżąca") od decyzji wydanej przez Burmistrza Janowa Lubelskiego w Janowie Lubelskim z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr 000444/SP/08/2021 w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką - K. K., uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekło o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką - K. K., na czas nieokreślony: od dnia 1 sierpnia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. w wysokości 1.971 zł miesięcznie, od dnia 1 stycznia 2022 r. w wysokości 2.119 zł miesięcznie. Po wydaniu decyzji z dnia 10 grudnia 2021 r. znak: SKO.1479/21 okazało się, że skarżąca w okresie od dnia 04.01.2021 r. do dnia 31.03.2023 r. wykonywała pracę w ramach umów zlecenia zawartych z Powiatem Janowskim. W dniu 14 kwietnia 2023 r. do Kolegium wpłynęło pismo organu I instancji wraz z dokumentami potwierdzającym fakt wykonywania przez skarżącą pracy w ww. okresie. Z uwagi na powyższe, Kolegium postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2023 r. wznowiło z urzędu postępowanie administracyjne, w sprawie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 10 grudnia 2021 r. znak: SKO.1479/21. Decyzją z dnia 27 września 2023 r. znak: SKO.PS/40/827/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu uchyliło w całości ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 10 grudnia 2021 r. znak: SKO.1479/21 oraz uchyliło w całości decyzję Burmistrza Janowa Lubelskiego z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr 000444/SP/08/2021 i orzekło o przyznaniu stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką - K. K. na czas nieokreślony od dnia 1 kwietnia 2023 r. w wysokości ustalonej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Powyższa decyzja została doręczona skarżącej w dniu 21 października 2023 r. W dniu 14 lutego 2024 r. (data wpływu do Kolegium) skarżąca złożyła prośbę o "przywrócenie możliwości odniesienia się do decyzji" z dnia 27 września 2023 r. Pismem z dnia 29 lutego 2024 r. zwróciło się do skarżącej o wyjaśnienie czy pismo z dnia 14 lutego 2024 r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy czy tez wniosek o przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Powyższe pismo zostało odebrane przez skarżącą w dniu 19 marca 2024 r. W dniu 23 marca 2024 r. skarżąca wniosła za pośrednictwem Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 27 września 2023 r., znak: SKO.PS/40/827/2023. W skardze strona zawarła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia wskazując, że od października 2023 r. stan zdrowia jej matki uległ pogorszeniu. Strona podała, że w związku z sytuacją zdrowotną matki w ostatnim czasie był bardzo mocno obciążona fizycznie i psychicznie. Nie miała możliwości odnieść się do decyzji w terminie, a tym samym złożyć skargi do WSA w Lublinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1364 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, zasadniczym warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w uchybieniu danego terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się natomiast z tym, że strona powinna uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – dalej jako "CBOSA"). Usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są bowiem ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności, nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności (por. T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005, s. 333). W świetle powyższych rozważań Sąd stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, aby przyczyna uchybienia terminu powołana przez skarżącą stanowiła wystarczającą podstawę do uwzględnienia jej wniosku. Jak wynika bowiem z treści przedmiotowego wniosku, skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi z uwagi na zły stan zdrowia jej matki oraz związaną z tym własną sytuacją – obciążenie fizyczne i psychiczne. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że "zły stan zdrowia", który według oceny skarżącej uniemożliwiał jej terminowe wniesienie skargi, nie został potwierdzony żadnym dowodem, jak np. zaświadczeniem lekarskim. Poza tym w takiej sytuacji skarżąca mogła wykonanie tej czynności zlecić innej osobie. Z możliwości tej jednak nie skorzystała. Jak wynika z wywiadu środowiskowego, co prawda z 2021 r., w tym samym domu mieszka brat skarżącej – M. K.. Natomiast w odniesieniu do drugiej przyczyny uchybienia terminu, tj. zmęczenia psychicznego i fizycznego związanego z opieką nad matką, Sąd zauważa, że skarżąca, opiekuje się matką od 2021 r. i mając świadomość treści decyzji Kolegium mogła przedsięwziąć środki zaradcze, które uchroniłyby ją przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do wniesienia skargi do Sądu. Sąd zwraca uwagę, że nie jest przekonywujące, że od dnia doręczenia decyzji tj. 3 października 2023 r. , do 23 marca 2024 r. skarżąca rzeczywiście nie mogła złożyć skargi do Sądu. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Samo twierdzenie skarżącej o zaistnieniu sytuacji w postaci pogorszenia się stanu zdrowia matki nie może prowadzić do przywrócenia terminu. Podkreślić należy, że osoba dbająca o swoje interesy i przykładająca należytą uwagę do prowadzenia własnych spraw winna mieć na uwadze, że sprawując opiekę nad osobą schorowaną, leżącą, to pozostawianie dokonywania czynności procesowych na ostatnią chwilę może prowadzić do niemożności dochowania terminu i konieczne jest przyłożenie większej dbałości w prowadzeniu własnych spraw w takiej sytuacji. Jak już wyżej wskazano z orzecznictwa sądów administracyjnych, choroba wnioskodawcy lub członka rodziny stanowi przesłankę do przywrócenia terminu, o ile zostaną spełnione określone warunki. Mianowicie choroba, na którą się powołuje ma charakter niespodziewany lub nagły. Poza tym to pogorszenie stanu zdrowia musi wystąpić w okresie przewidzianym do dokonania czynności. Co więcej musi uniemożliwiać prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczać możliwość posłużenia się inną osobą. Nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być traktowana jako okoliczność wskazująca na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (por. postanowienia NSA z 17 października 2013 r. sygn. I FZ 397/13, z 3 października 2013 r. sygn. I FZ 410/13 oraz z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. II OZ 245/12 dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie Sąd w składzie tu orzekającym uznał, że choroba matki, na którą powołała się skarżąca w treści wniosku nie stanowi okoliczności wyłączającej winę w uchybieniu terminu. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała również, że była pozbawiona możliwości zapobiegnięcia uchybieniu terminu poprzez skorzystanie z pomocy innej osoby w dokonaniu powyższej czynności procesowej, jak choćby z pomocy brata. Wnioskodawczyni nie wykazała także braku możliwości ustanowienia w sprawie pełnomocnika do prowadzenia jej spraw, na przykład w osobie wspomnianego brata. Mając na uwadze okoliczności sprawy, takich działań należałoby oczekiwać od osoby należycie dbającej o własne interesy. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.