II SA/Lu 29/22

WyrokWSA w Lublinie2022-03-22

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Joanna Cylc-Malec, Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, działając w ramach uznania administracyjnego, może odmówić częściowego lub całkowitego zwolnienia z odpłatności za usługi opiekuńcze, jeśli strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających poniesione wydatki, mimo że spełniona została jedna z przesłanek warunkujących możliwość takiego zwolnienia?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej, działając w ramach uznania administracyjnego, może odmówić częściowego lub całkowitego zwolnienia z odpłatności za usługi opiekuńcze, nawet jeśli strona spełnia jedną z przesłanek warunkujących możliwość takiego zwolnienia, jeśli strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających poniesione wydatki. Brak współdziałania strony z organem, w tym nieprzedłożenie wymaganych dowodów, stanowi przesłankę odmowy przyznania pomocy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą częściowego zmniejszenia odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze. Skarżąca wnioskowała o zwolnienie z opłaty, powołując się na ponoszone wydatki na leczenie i utrzymanie mieszkania. Organ I instancji i organ odwoławczy odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując na brak udokumentowania wydatków i brak współdziałania skarżącej. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie prawa materialnego, dowolną ocenę dowodów oraz sprzeczność w wydawanych decyzjach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania H. M. reprezentowanej przez pełnomocnika G. M. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 3 i 4, art. 11, art. 50 ust. 6, ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 z późn.zm.), § 5 Uchwały nr [...] Rady Miasta L. z dnia 20 listopada 2014 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz w sprawie częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat (Dz. Urz. Woj. L. z 2021, poz. 2136) utrzymało w mocy decyzję wydaną z up. Prezydenta Miasta L. z dnia 1 września 2021 r., nr [...] [...] w przedmiocie odmowy częściowego zmniejszenia odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał przebieg postępowania w sprawie przyznania podopiecznej usług opiekuńczych decyzją z dnia 31 marca 2021 r. w wymiarze po 3 godziny dziennie, także w soboty, niedziele i święta na okres od 1 kwietnia 2021 r. do 30 września 2021 r. z odpłatnością w wysokości 100% wartości świadczenia, tj. [...] zł. Wskazał, że wniosek strony zawierający prośbę o zwolnienie częściowe z opłaty rozpoznał zgodnie z § 5 Uchwały nr [...] Rady Miasta L. z dnia 20 listopada 2014 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz w sprawie częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat i uznał, że w rodzinie nie występuje żadna z przesłanek wymienionych w pkt 1, 2, 3 i 5 uchwały. Stwierdził, że z dołączonych do wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 31 marca 2021 r. faktur na zakup leków i poniesionych kosztów leczenia wynika, że rodzina z tytułu zakupu leków, artykułów higienicznych, środków wspomagających i medykamentów nie związanych z ratowaniem życia i zdrowia oraz wydatków na leczenie w listopadzie 2020 r. wydatkowała kwotę [...]zł, w grudniu kwotę [...]zł, w styczniu kwotę [...]zł, a nie jak wskazano w dokumencie wydatków kwotę [...]zł. Strona wezwana do przedłożenia stosownych dowodów na potwierdzenie wydatków na leczenie w tej wysokości, stałych opłat mieszkaniowych nie złożyła żadnych wyjaśnień w sprawie i nie nawiązała kontaktu z pracownikiem socjalnym, dlatego organ nie dał wiary tym wydatkom i ich wysokościom wskazanym w oświadczeniu z dnia 15 marca 2021 r., ponieważ te kwoty znacząco wykraczają poza kwoty opłat dwuosobowej rodziny i wątpliwość budzi ich dynamiczny wzrost. Organ z urzędu podjął czynności mające na celu ustalenie wysokości ponoszonych wydatków na utrzymanie mieszkania spółdzielczego, zakup gazu i energii. Uzyskał jedynie odpowiedź z firmy TAURON z której wynika, że koszty sprzedaży energii w okresie od września 2020 r. do marca 2021 r. wynoszą ok. [...] zł miesięcznie. Następnie stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy i przedstawiony stan faktyczny nie uzasadnia pozytywnego załatwienia podania o zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłaty w całości lub części. Nie zostały spełnione przesłanki wynikające z zapisu § 5 uchwały, oraz przesłanki art. 4 i art. 11 ustawy. Kolegium rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji wskazało jako podstawę prawną art. 50 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, z którego wynika, że to rada gminy określa w drodze uchwały szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat jak również tryb ich pobierania. Zgodnie z § 5 uchwały nr [...] Rady Miasta L. z dnia 20 listopada 2014 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz w sprawie częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat (Dz. Urz. Woj. L. z 2021, poz. 2136), organ może uwzględnić wniosek podopiecznego o zwolnienie z opłaty tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach, w których ponoszenie opłaty stanowiłoby dla osób zobowiązanych nadmierne obciążenie, osoby zobowiązane do ponoszenia odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą zostać zwolnione częściowo lub całkowicie z ponoszenia odpłatności ze względu na: 1) konieczność ponoszenia opłat za więcej niż jeden rodzaj usług lub za więcej niż jedną osobę w gospodarstwie domowym korzystającą z usług; 2) konieczność ponoszenia udokumentowanych wydatków związanych z zapewnieniem świadczeniobiorcy lub osobie pozostającej w gospodarstwie domowym dodatkowej opieki; 3) konieczność ponoszenia opłat za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce; 4) ponoszenia stałych i udokumentowanych wydatków niezbędnych w procesie leczenia lub rehabilitacji, takich jak np.: wydatki na leki, artykuły higieniczne, pielęgnacyjne; 5) posiadanie trojga lub więcej małoletnich dzieci, będących na utrzymaniu rodziny lub osoby. Zwolnienie z ponoszenia opłat przyznaje się na czas określony. Z brzmienia tego przepisu wynika, że zwolnienie lub zmniejszenie odpłatności za usługi opiekuńcze pozostawia się do uznania organu. Gdy wystąpi szczególna okoliczność oraz pozwala na to sytuacja finansowa organu, może podjąć taką decyzję. Organ na podstawie tego przepisu prawa miejscowego może ale nie musi zwolnić w całości lub w części z odpłatności, i może zwolnić tylko ze względu na sytuacje opisane w tym przepisie. Kolegium powołało orzecznictwo dotyczące kwestii działania organów administracji publicznej w ramach "uznania administracyjnego" i wskazało, że podejmując decyzję uznaniową organ pomocy społecznej stosownie do art. 7 k.p.a. ma obowiązek kierowania się nie tylko słusznym interesem obywatela, ale musi mieć na uwadze interes społeczny i możliwości organu wynikające z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. W badanej sprawie postępowanie w sprawie o zwolnienie odwołującej z opłaty toczy się od 9 marca 2021 r. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja przyznająca odwołującej odpłatne usługi opiekuńcze na okres od 1 kwietnia 2021 r. do 30 września 2021 r. z odpłatnością w wysokości 100% wartości świadczenia, tj. [...] zł została już zrealizowana. Pierwotnie odwołująca wnioskowała o zwolnienie z opłaty o 40%, w postępowaniu odwoławczym wniosła o zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia opłaty w całości lub części. Wniosek odwołującej ustny z dnia 9 marca 2021 r. złożony do protokołu nie zawiera uzasadnienia, dlaczego odwołująca zwróciła się o zwolnienie jej z opłaty o 40%. W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo prowadził postępowanie wyjaśniające w tym przedmiocie, a mianowicie przeprowadził wywiad środowiskowy telefoniczny ze względu na pandemię COVID - 19 i wezwał stronę do złożenia wymaganych dowodów na potwierdzenie swojego oświadczenia odnośnie ponoszenia drastycznie wysokich wydatków miesięcznych: czynsz [...] zł, energia elektryczna [...] zł, gaz [...] zł, trzy telefony [...] zł, media (tv i Internet) [...] zł, leki [...] zł, płatne wizyty lekarskie [...] zł, skoro dotychczasowe wydatki w roku 2020 ponoszone były w znacznie niższych kwotach. Odwołująca wezwana prawidłowo do przedłożenia niezbędnych do rozpoznania sprawy dowodów w terminie 7 dni od doręczenia wezwania w dniu 17 sierpnia 2021 r., do dnia podjęcia decyzji w dniu 1 września 2021 r. nie zastosowała się do wezwania. Postawa odwołującej narusza podstawową zasadę przyznawania świadczeń z pomocy społecznej określoną w ustawie o pomocy społecznej, a mianowicie współdziałania świadczeniobiorcy z organem pomocy w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej (art. 4 ustawy). Odwołująca nie współdziałała z organem, ponieważ nie przedłożyła dowodów, o które wnioskował organ w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy i zastosowania przepisu regulującego przesłanki zwolnienia z opłaty za usługi opiekuńcze. Brak współdziałania podopiecznego z pracownikiem socjalnym stanowi przesłankę odmowy przyznania pomocy (art. 11 ust. 2 ustawy). W przypadku odwołującej występuje jedna okoliczność wymieniona w § 5 uchwały stanowiąca przesłankę szczególną do zwolnienia z opłaty w części lub w całości, a mianowicie określona w pkt 4 uchwały - ponoszenie stałych wydatków na leki i artykuły higieniczne i pielęgnacyjne. Opłaty te, jak stanowi przepis muszą być udokumentowane przez odwołującą. Odwołująca nie udokumentowała, że na ten cel w lutym 2021 r. lub do dnia wydania zaskarżonej decyzji wydatkuje miesięcznie na leki [...] zł, na wizyty lekarskie [...] zł, łącznie [...] zł, albo inne kwoty, dlatego nie może skutecznie domagać się uwzględnienia odwołania. Jej wydatki na leczenie udokumentowane pochodzą ze stycznia 2021 r. i wynoszą [...] zł. Aktualnych wydatków odwołująca nie udokumentowała. W związku z tym Kolegium oceniło, że organ I instancji prawidłowo postąpił odmawiając pozytywnego rozpoznania wniosku odwołującej o zwolnienie z opłaty za usługi opiekuńcze. Kolegium podkreśliło, że świadczenie usług opiekuńczych jest zadaniem własnym, obowiązkowym gminy, wymagającym od gminy dyscypliny w realizacji tego zadania ze względu na ograniczone środki finansowe i starzejące się społeczeństwo wymagające kosztownej pomocy usługowej od gminy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie H. M., reprezentowana przez G. M. wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca zarzuciła, że decyzja ogranicza się przede wszystkim do wymienienia przepisów polskiego prawa pisanego, których prawidłowości zastosowania przez MOPR Filia Nr 3 w L. skarżąca nigdy nie kwestionowała. W/w decyzja nie została podjęta z uwzględnieniem szerszego kontekstu sprawy jaki przedstawiła skarżąca w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji. Według pełnomocnika skarżącej "normy prawne zostały właściwie odkodowane (treść przepisu została ustalona prawidłowo) przez SKO w L., ale nie pasuje do rozstrzyganego stanu faktycznego — czyli zostało naruszone prawo materialne (uchybienie zasadzie prawdy obiektywnej, art. 7 - wyrok WSA w Krakowie z dn. 16.04.2010 r. II SA/Kr 541/09). SKO w L. postanowieniami zaskarżonej decyzji naruszyło zasadę swobodnej oceny dowodów na rzecz dowolnej oceny dowodów, biorąc pod uwagę wyłącznie wyjaśnienia złożone przez MOPR F. 3 w L. — które w większości są kłamstwami i pomówieniami - a ignorując całkowicie argumenty i wnioski złożone przez skarżącą. MOPR F. 3 w L. oraz SKO w L. nie wykazały, że oświadczenia i dokumentacja składana przez skarżącą była niezgodna ze stanem faktycznym, a złożone wyjaśnienia nieprawdziwe. Skarżąca nie ma obowiązku udowadniania swojej niewinności, a żadna z tych instytucji nie ma uprawnień organu śledczego. Odmowa okazania niektórych dokumentów przez skarżącą była spowodowana obawą, że MOPR F 3 w L. ponownie wykorzysta posiadane dane niezgodnie z prawem obowiązującym w Polsce. Podane podstawy prawne zaskarżonej decyzji SKO w L. mają charakter bardzo ogólny - żadna z podanych podstaw prawnych nie obliguje MOPR F. 3 w L. do wydania decyzji o ściśle określonej treści. Przeciwnie, podane podstawy prawne pozwalają, w sposób całkowicie zgodny z polskim prawem stanowionym, do sięgnięcia do bardzo szerokiego wachlarza rozstrzygnięć. Niestety zarówno MOPR F. 3 w L., jak i SKO w L. wydały decyzje niekorzystne dla skarżącej. Dowolna ocena dowodów przez organ wydający decyzję jest krzywdząca dla skarżącej i niezgodna z polskim prawem stanowionym". Strona skarżąca zarzuciła także, że SKO w L. posiadając tę samą wiedzę oraz ten sam stan faktyczny oraz biorąc pod uwagę ten sam zakres podmiotowy i przedmiotowy podjął dwie sprzeczne ze sobą decyzje. Decyzją z 22 lipca 2021 r. uchylił decyzję MOPR F. 3 w L. z 10 maja 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez MOPR F. 3 w L.. MOPR F. 3 w L. nie zastosował się do zaleceń tej decyzji SKO w L., natomiast dnia 1 września 2021 r. wydał decyzję, która jest praktycznie kopią ww. decyzji MOPR F 3 w L. z 10 maja 2021 r. W ocenie skarżącej narusza to zasadę zaufania obywatela do instytucji publicznych państwa polskiego. Natomiast decyzją z 28 września 2021 r. MOPR przyznał skarżącej zniżkę w opłacie za usługi opiekuńcze powołując się na te same podstawy prawne, które wcześniej uniemożliwiały przyznanie takiej zniżki. Według pełnomocnika skarżącej organ pomocy społecznej "nie posiada żadnych procedur weryfikacyjnych rozmówcy telefonicznego (a przynajmniej ich nie stosuje) - tożsamość skarżącej, czy tożsamość jej pełnomocnika notarialnego ([...]), nigdy nie została zweryfikowana podczas rozmowy telefonicznej. MOPR F 3 w L. udzielał informacji chronionych przez RODO bez wcześniejszego sprawdzenia tożsamości dzwoniącego - o czym skarżąca informowała SKO w L. w odwołaniu z dn. 31.05.2021 r.". Organ I instancji w sposób rażący naruszył także przepisy RODO. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876 ze zm.; dalej: u.p.s.). Zgodnie z art. 50 ust. 1-5 tej ustawy osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych (ust. 1).Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić (ust. 2). Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem (ust. 3). Ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia (ust. 5). Zaś rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania (ust. 6). W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej Rada Miasta L. wydała uchwałę nr [...] z [...] listopada 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również trybu ich pobierania. Stosownie do § 3 ust. 2 uchwały, w przypadku osiągania dochodu na osobę w rodzinie w przedziale powyżej 400% kryterium dochodowego odpłatność wynosi 100%, przy czym całkowity koszt jednej godziny usługi wynosi [...] zł. Ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej, zgodnie z art. 8 ust. u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. poz. 1358), nie przekracza [...] zł dla osoby w rodzinie. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem G. M. (fakt bezsporny). Łączny dochód rodziny skarżącej w lutym 2021 r. wyniósł [...] zł, zaś w marcu 2021 r. [...] zł , co w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł. W świetle art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Trafnie zatem organy uznały, że ze względu na wysokość dochodu skarżącej i jej syna nie przysługują im nieodpłatne usługi opiekuńcze. Powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji § 5 pkt 4 ww. uchwały Rady Miasta L. z [...] listopada 2014 r., stanowi, że osoba zobowiązana do odpłatności za usługi opiekuńcze może zostać częściowo lub całkowicie zwolniona z odpłatności z uwagi na: ponoszenie stałych i udokumentowanych wydatków niezbędnych w procesie leczenia lub rehabilitacji, takich jak: wydatki na leki, artykuły higieniczne, pielęgnacyjne. Z powołanego wyżej przepisu uchwały wynika, że orzekając w przedmiocie zwolnienia z odpłatności za usługi opiekuńcze organ administracji działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ, nie będąc związany ścisłymi kryteriami przyznania takiej ulgi, ustala przede wszystkim, czy w sprawie zachodzą przesłanki określone w tej normie, a w razie ich spełnienia rozstrzyga o ewentualnym zwolnieniu strony z odpłatności, dysponując w tym zakresie luzem decyzyjnym. Podkreślenia wymaga, że uznanie administracyjne pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe. Dlatego nawet spełnienie przesłanki zwolnienia z odpłatności za usługi opiekuńcze nie przesądza o tym, że organ ma obowiązek udzielić stronie takiej ulgi, a tym bardziej, że jest on zobowiązany uczynić to w zakresie, w jakim domaga się tego wnioskodawca. Orzekając w tym przedmiocie organ powinien natomiast uwzględnić, że art. 96 u.p.s. zasadniczo nakłada na strony obowiązek ponoszenia odpłatności za niepieniężne świadczenia przyznawane z pomocy społecznej, w tym za usługi opiekuńcze, zaś odstępstwo od tej zasady jest wyjątkiem. Wynika to z tego, że przesłanki przyznawania usług opiekuńczych są związane ze stanem zdrowia wnioskodawcy, a nie z jego sytuacją finansową, która jedynie wpływa na wysokość tej odpłatności. Wyłącznie wtedy, gdy dochód strony nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, uprawniającego do przyznania świadczenia z pomocy społecznej, jest ona zwolniona z odpłatności za przyznane świadczenie (art. 96 ust. 2 u.p.s.). W pozostałych zaś przypadkach strona ma obowiązek opłacania przyznanych jej usług opiekuńczych. Skarżąca była wzywana do przedłożenia aktualnych dowodów w postaci faktur czy rachunków na poniesione koszty leków i leczenia, dowodów opłat wynikających z kosztów utrzymania mieszkania i opłat za media ( vide pismo z dnia 12 sierpnia 2021 r. – k. 162 akt adm.), jednak do dnia wydania decyzji przez organ I instancji nie złożyła żadnych dokumentów. Dlatego też wskazanie w skardze, że skarżąca nie wykonała tego zobowiązania, ponieważ obawiała się, że MOPR "ponownie wykorzysta posiadane dane niezgodnie z prawem obowiązującym w Polsce" nie może być usprawiedliwieniem takiego działania skarżącej, która chcąc skorzystać ze świadczeń pomocy społecznej zobowiązana jest do współdziałania z organami administracji. Brak współdziałania podopiecznego z pracownikiem socjalnym stanowi w myśl art. 11 ust.2 u.p.s. przesłankę odmowy przyznania pomocy. Mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy, nie budzi wątpliwości, że skarżąca nie wykazała w prowadzonym obecnie postępowaniu przesłanek zwolnienia (całkowitego ani częściowego) z odpłatności za usługi opiekuńcze, bowiem nie przedłożyła aktualnych dowodów świadczących o ponoszeniu wspomnianych w tym przepisie "stałych", a przy tym – co niezmiernie ważne w okolicznościach sprawy – "udokumentowanych" wydatkach. W ocenie Sądu, organy działając w granicach obowiązującego prawa, w sposób prawidłowy uzasadniły zatem przyczyny odmowy zmniejszenia odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze. Rozstrzygnięcie organu znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego, uzasadnienie decyzji jest logiczne i wyczerpujące, odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślenia wymaga jednocześnie, że zarzuty skargi co do wydania przez MOPR decyzji z dnia 28 września 2021 r. (korzystnej dla skarżącej) w tych samych okolicznościach faktycznych nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy, bowiem Sąd nie jest obecnie uprawniony do orzekania o jej zgodności z prawem. Ubocznie należy jednak wskazać, że w aktach administracyjnych znajduje się obszerna dokumentacja (faktury za zakup leków), która wpłynęła do organu I instancji w dniu 6 września 2021 r. Nieuzasadniony jest także zarzut braku procedur weryfikujących rozmówcę telefonicznego w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego. Pełnomocnik skarżącej nie uzasadnił tego zarzutu, w szczególności nie podważył, aby wywiad środowiskowy przeprowadzony został wadliwie lub też z inną osobą (zamiast ze skarżącą). Nie zakwestionowano także informacji, które znalazły się w treści wywiadu środowiskowego. Podkreślić również należy, że możliwość przeprowadzenia wywiadu w formie rozmowy telefonicznej przewidziana została w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Niezasadny jest także zarzut naruszenia przez organ I instancji przepisów RODO. Słusznie podkreślił organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że przetwarzanie danych osobowych przez organ pomocy społecznej dla celów prowadzonego postępowania jest niezbędne dla wykonania uprawnień i obowiązków przyznanych organowi w przepisach ustawy o pomocy społecznej i k.p.a. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło