II SA/Lu 291/04
WyrokWSA w Lublinie2004-10-21
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Maciej Kierek, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na wymianie ścian i dachu na istniejących fundamentach, z częściowym wykorzystaniem materiałów konstrukcyjnych, stanowią remont, czy też odbudowę obiektu budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Roboty budowlane polegające na wymianie ścian i dachu na istniejących fundamentach, z częściowym wykorzystaniem materiałów konstrukcyjnych, które faktycznie prowadzą do wykonania nowego obiektu budowlanego, stanowią odbudowę, a nie remont. Odbudowa, podobnie jak budowa, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Niedopełnienie tego wymogu formalnego skutkuje obowiązkiem nakazania rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący dokonali rozbiórki i odbudowy samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego na działkach stanowiących ich współwłasność. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę obiektu, uznając, że wykonane prace stanowią odbudowę, a nie remont, i że nie przedstawiono wymaganych dokumentów, w tym zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego oraz zgody wszystkich współwłaścicieli na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Skarżący twierdzili, że wykonali jedynie remont i dopełnili wszystkich obowiązków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2004 r. sprawy ze skargi Z. i T. Ś. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 kwietnia 2004 r. Nr WINB.ZOA.7144/XIV-3/2003/04 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Sygn. akt II SAl Lu 291/ 04
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 12 marca 1994 r znak: PINB.7355/ Ko 17/ 02 nakazującej Z. i T.Ś. dokonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego o wymiarach 7,6 m x 3,37 m położonego na działce nr.561 i 564/11 w miejscowości K.. W motywach rozstrzygnięcia podano, iż powyższy budynek został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. W dniu 21 sierpnia 2003 r zostało wydane postanowienie znak: PINB.7355/ Ko 17/02, na mocy którego w oparciu o art.48 ust.2 prawa budowlanego zobowiązano inwestorów do przedłożenia określonych dokumentów w terminie do dnia 30 października 2003r. Z uwagi na nie wywiązanie się w całości z nałożonych obowiązków, nakazano rozbiórkę obiektu budowlanego. Organ odwoławczy uznał za bezsporny fakt, iż małżonkowie Ś. nie wykonali w całości obowiązków nałożonych na nich postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2003 r. Nie przedłożyli bowiem zaświadczenia właściwego organu w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a także oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane .Ponadto do złożonego projektu budowlanego nie zostało dołączone zaświadczenie dotyczące wpisu projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego, o którym mowa w art.12 ust. 7 prawa budowlanego .
W myśl art. 48 ust.3 prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków o których mowa, nakazuje się rozbiórkę obiektu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego nie mają przy tym znaczenia inne okoliczności , takie jak nieznajomość prawa czy podeszły wiek inwestorów . W uzasadnieniu decyzji podkreślono, iż o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może świadczyć podnoszona przez odwołujących się okoliczność użytkowania przez nich działki przez ponad 40 lat, ani wypisy z rejestru gruntów. Działki 561 oraz 564/11 pozostają we współwłasności w częściach ułamkowych. Budowa obiektu budowlanego na nieruchomości objętej współwłasnością wykracza poza zwykły zarząd rzeczą wspólną i zgodnie z art.199 kc wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Brak zgody jest równoznaczny z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie organu odwoławczego o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego rozstrzyga w świetle przepisów prawa budowlanego stosowne zaświadczenie , a nie decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, która zresztą nie może być wydana w sytuacji , gdy obiekt budowlany został już zrealizowany.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. i T. Ś. zarzucając powyższej decyzji naruszenie art.48 ust.3 ustawy prawo budowlane poprzez uznanie, iż skarżący nie przedłożyli wymaganego zaświadczenia o zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sytuacji, gdy dostarczyli oni projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a ponadto udzielili pełnych informacji i wyjaśnień na temat przedmiotowego obiektu , oraz błędne ustalenie, iż przeprowadzono budowę budynku, podczas, gdy w rzeczywistości był to jego remont, domagali się jej uchylenia w całości. Skarżący podkreślili, iż wzmiankowany budynek znajduje się w ich władaniu od 40 lat, a na przedmiotowej działce stoi on od jeszcze dłuższego czasu. Jego zły stan techniczny zmusił ich do wykonania remontu generalnego i położenia nowego dachu. Remont został wykonany w granicach starego budynku w oparciu o fundamenty i elementy konstrukcyjne starego budynku. Skoro nie doszło do naruszenia elementów konstrukcyjnych budynku , zasadnym jest przyjęcie, iż dokonano jego remontu. Skarżący wyjaśnili, iż mimo podeszłego wieku i inwalidztwa I grupy dostarczyli szereg dokumentów zgodnie z decyzją z dnia 21 sierpnia 2003 r tj. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta K., projekt zagospodarowania działki nr.561 i 561/11, opis techniczny wyremontowanego budynku, opinię techniczną oraz projekt budynku wykonany przez uprawnionego projektanta. Do akt złożono także pismo z Urzędu Miejskiego w K., że wyremontowany budynek nie narusza zabytkowego układu urbanistycznego Miasta K..
Zdaniem skarżących wykonali zatem wszystkie obowiązki nałożone na nich przez organ administracyjny, ten zaś nie dokonał w żaden sposób oceny, czy przedmiotowy budynek spełnia warunki opisane w art. 48 ustawy prawo budowlane.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest pozbawiona podstaw. Błędne jest przede wszystkim założenie skarżących, iż przeprowadzone roboty budowlane wyczerpują pojęcie remontu jakim posługują się przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane ( tekst jedno Dz.U z 2000 r Nr 106, poz.1126 ze zmianami ). Stosownie do art. 3 pkt.8 tej ustawy przez remont rozumie się wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów innych niż użyto w stanie pierwotnym. Remont nie oznacza zatem nic innego jak tylko przywrócenie obiektowi budowlanemu jego wartości użytkowej i umożliwienie wykorzystywania zgodnie z przeznaczeniem. Za remont nie mogą być uznane roboty budowlane , które polegają faktycznie na wykonaniu nowego obiektu budowlanego , choćby z częściowym wykorzystaniem materiałów konstrukcyjnych pozostałych po istniejącym dotychczas obiekcie budowlanym. W takiej sytuacji inwestor dokonuje nie remontu, lecz odbudowy , która zgodnie z art.3 pkt.6 ustawy prawo budowlane zalicza się do budowy. W konsekwencji na prowadzenie robót budowlanych w takim zakresie wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, a niedopełnienie wymogów formalnych pociąga za sobą skutki prawne określone w powołanej ustawie .
W toku postępowania administracyjnego skarżący przyznali w piśmie z dnia 9 grudnia 2002 r, iż przedmiotowy budynek nie jest garażem lecz wyremontowaną stodołą, w stanie technicznym zagrażającym katastrofą budowlaną. W protokole oględzin z dnia 15 listopada 2002r T.Ś. stwierdził natomiast, iż budynek ten został przebudowany w ten sposób, iż po wyburzeniu starych zniszczonych ścian i pokrycia dachowego na starych fundamentach zostały wymurowane ściany z pustaków z betonu komórkowego oraz wykonano nowy dach drewniany z pokryciem z blachy .
Skarżący wprawdzie nie podpisał protokołu , twierdząc, iż przyjdzie do organu nadzoru budowlanego, lecz żadnych uwag do jego treści nie zgłaszał. Zakres wykonanych robot potwierdził także ich wykonawca S. F. , który utrzymywał, iż dokonał częściowej rozbiórki ścian, od strony działki nr.565 ścianę rozebrał całkowicie, przy czym skorygowano położenie budynku poprzez odsunięcie od granicy o 20 cm. Wymurował nowe ściany, wykonał wieniec betonowy , zamontował dach i drzwi stalowe. Zebrany materiał dowodowy daje zatem wystarczające oparcie na sformułowanie wniosku, iż przeprowadzone roboty budowlane oznaczały w istocie odbudowę obiektu budowlanego , co też słusznie przyjęły organy nadzoru budowlanego. Zarzuty skargi nie są zasadne także i w pozostałym zakresie. Z akt sprawy wynika ,iż skarżąca W. Ś. jest współwłaścicielką nieruchomości oznaczonej nr.561 w udziale wynoszącym % oraz współwłaścicielką nieruchomości oznaczonej nr. 564/ 11 w udziale wynoszącym 85/390 części. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, iż budowa obiektu budowlanego na nieruchomości stanowiącej współwłasność jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, a zatem wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli lub orzeczenia sądu taka zgodę zastępującego. Legitymowanie się zgodą współwłaścicieli lub orzeczeniem sądu jest warunkiem niezbędnym dla uznania , iż inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z art.33 ust.2 pkt.2 prawa budowlanego ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1990 r sygn. akt III ARN 15/ 90 OSP 1991/6 poz.163, wyrok NSA z dnia 29 marca 1990 r IV SA 33/90 ONSA 1990/ 2-3/35 ). W sprawie nie jest kwestionowane ,iż zgoda pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, ani orzeczenie sądu nie zostały w sprawie złożone. W świetle art.48 ust.4ustawy prawo budowlane w wersji wprowadzonej ustawą z dnia 27 marca 2003r o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U Nr 80 poz.718 ) , która znajduje zastosowanie z mocy jej art. 7 ust. 2 już tylko uchybienie temu warunkowi uprawniało organy nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku. Odnosząc się natomiast do zarzutu nie uwzględnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu , należy zwrócić uwagę, iż nie mogła ona stanowić oparcia dla jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Był to wyłącznie projekt decyzji , a samo postępowanie w tym zakresie zostało umorzone decyzją Burmistrza Miasta K. z dnia 5 stycznia 2004 r znak:RG.7334/41 /2003. Organy nadzoru budowlanego właściwie zatem przyjęły, a co wynika wprost z treści art.48 ust.3 powołanej ustawy, obowiązek przedstawienia zaświadczenia organu właściwego w sprawie ustalania warunków zabudowy zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Akta sprawy zawierają wprawdzie kserokopię zaświadczenia Urzędu Miejskiego w K. z dnia 13 listopada 2002 r, złożoną przez skarżących w dniu 3 czerwca 2004r w sprawie treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. , ale dotyczy ono jedynie działki 564/11 .Podzielić należy zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji , iż skarżący nie wywiązali się w terminie z nałożonych obowiązków, co w efekcie skutkowało nakazaniem rozbiórki obiektu budowlanego.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło