II SA/Lu 292/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta C. przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w C. z dnia [...] r. o odmowie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego M. G. z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej na rzecz synów: D. G., B. G. i P. G. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, iż w dniu 16 stycznia 2009 r. dłużnik alimentacyjny M. G. złożył wniosek o umorzenie zaległej zaliczki alimentacyjnej wraz z odsetkami. Wniosek ten umotywował złą sytuacją materialną, w tym zadłużeniem w Spółdzielni Mieszkaniowej sięgającym kwoty 2052,18 zł, które zostało rozłożone na 12 rat płatnych po 171,07 zł miesięcznie. Ponadto organ II instancji wskazał, iż z analizy materiału dowodowego sprawy wynika, że M. G. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty rodzinnej wypłacanej przez ZUS w kwocie 481,30 zł, jego rodzice nie żyją, zaś mieszkająca w Krakowie siostra nie jest w stanie udzielić mu pomocy. Kolegium powołało się na ustalenia organu pierwszej instancji, zgodnie z którymi, na dzień [...] r. (data wydania decyzji pierwszoinstancyjnej) dłużnikowi alimentacyjnemu M. G. pozostała do zwrotu kwota 5887,52 zł z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej. Kolegium podzieliło jednocześnie stanowisko organu pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą określone w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przesłanki umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Jak wynika bowiem z informacji Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. z dnia 11 lutego 2009 r., egzekucja alimentów przeciwko M. G. z wniosku A. G. prowadzona jest od dnia 10 lutego 2007 r., przy czym od kwietnia 1997 r. kwoty alimentów potrącane ze świadczenia rentowego dłużnika, bądź wpłacane bezpośrednio przez dłużnika w kancelarii komornika sądowego nie pokrywały w pełni zasądzonych alimentów. Ponadto w lipcu 2007 r. została uregulowana zaległość alimentacyjna wobec wierzycielki, zaś od sierpnia 2007 r. ze świadczenia rentowego dłużnika wypłacanego przez ZUS pokrywane są w pełnej wysokości alimenty bieżące. Skoro zatem okres skutecznej egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego w niniejszej sprawie nie przekroczył 3 lat i wynosił zaledwie 19 miesięcy, nie było, w ocenie organu II instancji, podstaw, by uwzględnić żądanie umorzenia należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył M. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący ponownie powołał się na zły stan swego zdrowia oraz znaczne zadłużenie w spółdzielni mieszkaniowej, które, w powiązaniu z koniecznością bieżącej regulacji zasądzonych na rzecz synów alimentów, uniemożliwia mu pokrycie comiesięcznych kosztów utrzymania. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego. Przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie był wniosek dłużnika alimentacyjnego M. G. o umorzenie należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych przyznanych jego synom – B. G., P. G. oraz D. G. jako osobom uprawnionym na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Z akt administracyjnych, w szczególności z pism Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. z dnia 11 lutego 2009 r. (k. 64) oraz z dnia 28 stycznia 2009 r. (k. 63) wynika, iż egzekucja alimentów przeciwko M. G. z wniosku A. G. prowadzona jest od dnia 10 lutego 1997 r., przy czym kwoty, które od kwietnia 1997 r. uiszczane były przez dłużnika osobiście w kancelarii komorniczej bądź potrącane z przyznanego mu świadczenia rentowego, nie pokrywały w pełni zasądzonych alimentów. Dopiero od sierpnia 2007 r. ze świadczenia rentowego dłużnika potrącane są w pełnej wysokości alimenty bieżące. Zaliczka alimentacyjna dla uprawnionych – P. G., B. G. i D. G., wypłacana od dnia 1 września 2005 r. do dnia 30 czerwca 2007 r., sięgnęła kwoty 7330 zł. Z uwagi na to, iż na wyodrębniony rachunek wierzyciela – Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w C. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w C. przekazał w okresie od 1 sierpnia 2007 r. do 31 stycznia 2009 r. kwotę 1442,48 zł, zaległość alimentacyjna dłużnika M. G. z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych wyniosła w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji 5887,52 zł. Przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, reguluje art. 30 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), zgodnie z którym, organ właściwy dłużnika może umorzyć te należności w łącznej wysokości: 1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Umorzenie należności, w myśl art. 30 ust. 3 cytowanej ustawy, następuje w drodze decyzji administracyjnej. Z powyższego wynika, iż koniecznym i jedynym warunkiem umorzenia choćby części należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona przez okres minimum 3 lat. W niniejszej sprawie skuteczna egzekucja należności alimentacyjnych w pełnej miesięcznej wysokości wobec dłużnika alimentacyjnego M. G. miała miejsce od sierpnia 2007 r., a zatem w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji (12 lutego 2009 r.) trwała 19 miesięcy. Jednocześnie podkreślić należy, że kategoryczne sformułowanie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozostawia wątpliwości, iż nawet bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych. Stąd, organy administracji rozstrzygające w niniejszej sprawie, jakkolwiek nie kwestionowały okoliczności, iż dłużnik alimentacyjny M. G. znalazł się w ciężkiej sytuacji osobistej i finansowej, nie miały podstaw, by uwzględnić jego wniosek. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.