II SA/Lu 293/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego - w zakresie wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 7 września 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 293/21 p o s t a n a w i a odmówić dokonania wykładni wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 7 września 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 293/21 - po rozpoznaniu skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego - uchylił zaskarżoną decyzję w części odmawiającej przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego na okres od [...] września 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 480 zł. Od powyższego orzeczenia, żadna ze stron nie wniosła skargi kasacyjnej, wobec czego od 26 października 2021 r. jest ono prawomocne. Pismem z 11 kwietnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o wykładnię ww. wyroku "poprzez wskazanie sposobu jego wykonania", powołując przepis art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako "p.p.s.a.") jako podstawę prawną żądania. W motywach wniosku Kolegium przytoczyło fragment uzasadnienia przedmiotowego wyroku, w którym Sąd ocenił jako zasadne przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego również za okres począwszy od miesiąca wpływu do właściwego organu jego wniosku o przyznanie tego świadczenia, wraz z którym skarżący dokonał wyboru świadczenia pielęgnacyjnego oraz wyraził wolę rezygnacji z otrzymywanego dotychczas zasiłku dla opiekuna. Jednocześnie Sąd wskazał, że ww. rozstrzygnięcie skutkuje koniecznością ponownego rozpatrzenia sprawy przez Kolegium w uchylonej części zgodnie z oceną prawną przedstawioną w powyższych wywodach. W szczególności Kolegium weźmie pod uwagę fakt uchylenia decyzji przyznającej skarżącemu prawo do zasiłku dla opiekuna, uznając, iż nastąpiło to z końcem miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenie oświadczenia o rezygnacji z tego świadczenia, a następnie rozstrzygnie sprawę w zakresie spornego okresu. Ponadto organ wystąpi do organu pierwszej instancji o dokonanie stosownych rozliczeń, uwzględniających fakt, że skarżący pobrał już zasiłek dla opiekuna za okres obejmujący okres czasu, na który ma być przyznane świadczenie pielęgnacyjne (od [...] września 2020 r. do [...] stycznia 2021 r.). Odnosząc się do powyższego Kolegium wskazało, że powzięło wątpliwości co do sposobu wykonania wyroku bowiem częściowe uchylenie decyzji prowadzi do sytuacji, w której organ odwoławczy zmuszony jest do wydania decyzji orzekającej jedynie w zakresie daty początkowej świadczenia pielęgnacyjnego, czego nie przewidują przepisy prawa. W tym zakresie odwołało się do wyroku NSA z 20 października 2020 r., I OSK 1085/20 w którym to orzeczeniu wskazano, że decyzja w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, składa się z kilku nierozdzielnych elementów, jak np. data początkowa świadczenia, jego wysokość, okres na jaki przyznaje się świadczenie. Wszystkie te elementy decyzji rozstrzygającej istotę sprawy są konsekwencją przyznania uprawnienia do otrzymania świadczenia. W tym kontekście, termin początkowy przyznania świadczenia nie może być uznany za orzeczenie częściowe w postępowaniu odwoławczym. Zdaniem Kolegium, na gruncie obowiązującego systemu administracyjnego prawa procesowego nie ma prawnych możliwości wielokrotnego rozstrzygania tej samej kwestii, tj. wydania dwóch decyzji w tej samej sprawie. Takie działanie organu byłoby podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Rozpoznając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 158 p.p.s.a. sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tym przedmiocie okazał się niezasadny. Przede wszystkim podnieść należy, że konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. W doktrynie akcentuje się przy tym wyjątkowość wykładni samego uzasadnienia wyroku (por. Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz. Warszawa 2008, s. 575). W szczególności wniosek o wykładnię nie może stanowić polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie. Temu służy bowiem właściwy środek odwoławczy, który przysługiwał również wnioskodawcy, a z którego to prawa organ nie skorzystał. Uwzględnienie wniosku nie może mieć na celu udzielenia odpowiedzi na kreowane przez stronę postępowania pytania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 23/08, wykładnia w żadnym wypadku nie może sprowadzać się do udzielenia przez sąd szczegółowych wyjaśnień co do dalszego prowadzenia postępowania przez organy administracyjne, czy też uzupełnienia rozstrzygnięcia sprawy. Wykładnia nie może bowiem prowadzić do nowego rozstrzygnięcia lub uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia w zakresie argumentacji faktycznej lub prawnej (por. także postanowienia NSA: z 4 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1312/04; z 5 kwietnia 2005r., sygn. akt OZ 1226/04; z 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 1011/07; z 1 lipca 2012 r. sygn. akt I FSK 1530/12). W niniejszej sprawie organ domagał się we wniosku wykładni wyroku poprzez wskazanie sposobu jego wykonania. Zatem już sam zakres wniosku wykracza poza ramy dopuszczalnej wykładni wyroku. Zdaniem Sądu, sformułowania zawarte zarówno w wyroku jak i jego uzasadnieniu są jednoznaczne i nie wywołują wątpliwości co do ich wpływu na ocenę stwierdzonego stanu faktycznego i prawnego, czy na kwestię wykonania wyroku. Wszystkie zaś przywołane przez stronę okoliczności stanowią w istocie polemikę z poglądami Sądu i zmierzają do zakwestionowania trafności rozstrzygnięcia, co jest w tym trybie niedopuszczalne. Pomijając niezrozumienie przez organ odwoławczy stanowiska Sądu zauważyć należy, że organ w istocie próbuje podważyć prawomocny wyrok Sądu, o czym świadczy próba wykazania sprzeczności oceny prawnej Sądu z przepisami prawa. Wniosek w istocie stanowi więc próbę merytorycznej zmiany zapadłego orzeczenia, a tego rodzaju żądanie - jak podkreślono wyżej - również nie mieści się w ramach wykładni przewidzianej w art. 158 p.p.s.a. Nie mniej jednak, dla porządku należy podnieść, że organ nietrafnie odwołuje się do wyroku NSA z 20 października 2020 r., I OSK 1085/20, gdyż orzeczenie to odnosi się do odmiennego stanu faktycznego. Przedmiotem oceny NSA było bowiem orzeczenie sądu pierwszej instancji uchylające decyzję jedynie w części dotyczącej daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przedmiotowe orzeczenia określa natomiast wprost okres za który przysługuje stronie świadczenie wskazując jego początek i koniec. Zawiera zatem oba niezbędne elementy decyzji. Jednocześnie w takiej sytuacji nie może być mowy o wydaniu dwóch decyzji w tej samej sprawie, co miałoby miejsce jedynie w przypadku wydania decyzji dotyczących tego samego okresu, a zatem kwestii już rozstrzygniętej, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Obecne stanowisko organu stanowi zatem przykład bezrefleksyjnej i powierzchownej analizy orzecznictwa na które się powołuje, co nie odpowiada powadze organu. Konkludując, zdaniem Sądu w objętym wnioskiem zakresie treść wyroku nie budzi żadnych wątpliwości i tym samym nie wymaga wykładni. Uznać należy, że sformułowania zawarte zarówno w wyroku, jak i jego uzasadnieniu, są jednoznaczne i nie wywołują wątpliwości co do ich wpływu na ocenę stwierdzonego stanu faktycznego i prawnego. Nie powodują także wątpliwości w zakresie wykonania wyroku. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 158 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.