II SA/Lu 294/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2015 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpatrzeniu odwołania K. C. (dalej: "skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...], odmawiającą nałożenia na skarżącą obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy budynku mieszkalnym na działce nr [...], położonej w miejscowości J., gmina L. – utrzymał w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku wszczętego z urzędu postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że na opisanej wyżej działce nr [...], należącej do skarżącej, znajduje się piętrowy budynek mieszkalny z poddaszem nieużytkowym, częściowo podpiwniczony. Obiekt realizowany jest na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...], którą zatwierdzono projekt budowlany zamienny i udzielono skarżącej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, prowadzonych przy wspomnianym budynku mieszkalnym. Organ podniósł, że zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym, ściana budynku usytuowana w granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...] winna być wykonana jako ściana oddzielenia przeciwpożarowego, bez otworów okiennych oraz wysunięta na wysokość 30 cm ponad połać dachu. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że ściana ta nie spełnia wspomnianych wymogów, albowiem posiada otwory okienne na piętrze: o wymiarach 52 cm x 97 cm (klatka schodowa), 57 cm x 57 cm (pomieszczenie łazienki) oraz na parterze o wymiarach 46 cm x 60 cm (pomieszczenie łazienki) i o wymiarach 45 cm x 60 cm (pomieszczenie spiżarni). Ponadto ściana budynku od strony działki nr [...], znajdująca się w odległości około 3,60 cm od ogrodzenia z tą działką, posiada dwa otwory okienne na piętrze o wymiarach 1,14 m x 1,76 m oraz na poddaszu o wymiarach 40 cm x 60 cm (strych). W pomieszczeniu oznaczonym jako klatka schodowa, zainstalowano kocioł gazowy. Przy ścianie od strony wschodniej budynku znajduje się słup energetyczny. Ustalono również, że roboty budowlane nie zostały zakończone, brak jest elewacji, nie wykonano tarasu nad garażem oraz trwają roboty wykończeniowe na piętrze. Z oświadczenia skarżącej złożonego do protokołu oględzin wynika, że nie wykonała ona ściany oddzielenia przeciwpożarowego, gdyż nie wiedziała, że projekt budowlany przewiduje jej realizację, jednakże stwierdziła, iż w 2015 r. zamuruje otwory okienne oraz wykona ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. W dniu [...] listopada 2014 r. skarżąca przedłożyła dziennik budowy, zaś organ pierwszej instancji uznał, iż wynika z niego, że roboty budowlane nie zostały przerwane, a funkcję kierownika budowy pełni obecnie osoba, posiadająca stosowne uprawnienia budowlane. W tej sytuacji opisaną wyżej decyzją organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), uznał, że w chwili obecnej ingerencja organu nadzoru budowlanego w prowadzony proces budowlany związany z realizacją budynku mieszkalnego byłaby przedwczesna. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie będzie bowiem możliwe dopiero po zakończeniu prowadzenia robót budowlanych. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła, że brak było podstaw do nałożenia na nią w projekcie budowlanym zamiennym obowiązku zamurowania okien w ścianie usytuowanej w granicy z działką sąsiednią, albowiem autor tego projektu nie posiadał uprawnień w zakresie rozwiązań architektonicznych. Utrzymując w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w uzasadnieniu tej decyzji. Organ drugiej instancji podkreślił, że obowiązujące obecnie przepisy techniczno-budowlane, nie przewidują możliwości realizacji budynku z otworami okiennymi w granicy działki, zaś autor zamiennego projektu budowlanego, wbrew twierdzeniom skarżącej, posiadał wymagane uprawnienia budowlane do sporządzenia tego projektu. W skardze do Sądu skarżąca przywołała ponownie zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo skarżąca zarzuciła organom obu instancji naruszenie art. 77 § 1 i 80 K.p.a. wskutek ponownego wydania orzeczenia w przedmiocie wydania nakazu zamurowania otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego od strony południowej. Podkreśliła, że poniosła znaczne nakłady na inwentaryzację istniejącego budynku i nie może się zgodzić na ponoszenie konsekwencji przeoczeń projektanta, który nie miał wymaganych uprawnień budowlanych do jego sporządzenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą nałożenia na obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy budynku mieszkalnym na działce nr [...], położonej w miejscowości J., gmina L.. Zauważyć należy, że zarzuty skarżącej nie dotyczą w istocie zaskarżonej decyzji, która zresztą jest dla skarżącej korzystna, bo nie nakłada na nią żadnych dodatkowych obowiązków związanych z legalizacją robót budowlanych zrealizowanych przy wspomnianym wyżej budynku mieszkalnym. Skarżąca kwestionuje natomiast zgodność z prawem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...]. Decyzją tą organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił skarżącej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, prowadzonych przy opisanym budynku mieszkalnym. Skarżąca zarzuca, że brak było wówczas podstaw do zatwierdzenia przedłożonego przez skarżącą projektu budowlanego zamiennego, który przewidywał, że ściana przedmiotowego budynku usytuowana w granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...] stanowić będzie ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, bez otworów okiennych, wysuniętą na wysokość 30 cm ponad połać dachu, albowiem projekt ten sporządzony został przez osobę nieposiadającą wymaganych w tym zakresie uprawnień budowlanych. Podkreślenia wymaga przede wszystkim, iż powyższa decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2010 r. została doręczona skarżącej [...] stycznia 2010 r. (k. 143 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W terminie otwartym do złożenia odwołania od tej decyzji w administracyjnym toku instancji skarżąca nie wniosła przysługującego jej środka zaskarżenia i decyzja ta stała się ostateczna. Oznacza to, że decyzja ta korzysta ze szczególnej ochrony trwałości i jako taka może być zmieniona, uchylona bądź w inny sposób wyeliminowana z obrotu prawnego wyłącznie w przypadkach enumeratywnie wymienionych w przepisach postępowania, to jest wówczas, gdy wszczęte zostanie z urzędu lub na wniosek postępowanie nadzwyczajne dające możliwość weryfikacji decyzji ostatecznej. Trzeba mieć więc na uwadze, że jak wskazuje się w doktrynie oraz w orzecznictwie, uregulowana w art. 16 § 1 K.p.a. zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, stąd też w świadomości społecznej zasada ta winna uchodzić za jedno z kardynalnych założeń całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego. Formalna strona tej zasady wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Stanowi to zatem tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Decyzja ostateczna jest zatem ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania. Adresat decyzji, który odmawia jej wykonania, powołując się na przykład na fakt, że decyzja ta jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa, czyni to zatem na własne ryzyko. Do czasu, kiedy właściwy organ nie stwierdzi nieważności tej decyzji, może być ona wykonana nawet przy zastosowaniu środków przymusu państwowego w trybie egzekucji administracyjnej. (B. Adamiak, Komentarz do art. 16 K.p.a., w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, SIP Legalis, nb. 1 i n. wraz z powołaną literaturą; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2014 r., I OSK 229/13, LEX nr 1551287). W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że skarżąca nie domagała się dotychczas wznowienia postępowania zakończonego opisaną decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2010 r., stwierdzenia nieważności tej decyzji bądź jej uchylenia lub zmiany w innym trybie. Nie toczyło się również żadne postępowanie nadzwyczajne wszczęte w tym przedmiocie z urzędu przez organy administracji. Sąd, działając z urzędu na podstawie art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), nie dopatrzył się również jakichkolwiek podstaw do wzruszenia tej decyzji w postępowaniu sądowym w niniejszej sprawie. Podstawy takiej nie dają w żadnym razie podniesione przez skarżącą zarzuty w skardze oraz w toku postępowania administracyjnego. Prawidłowo bowiem wskazały organy nadzoru budowlanego, że przepisy obowiązującego obecnie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), nie przewidują możliwości realizacji budynku z otworami okiennymi w granicy działki. Z § 12 ust. 3 pkt 1 tego rozporządzenia wynika, że dopuszcza się sytuowanie budynku w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Skoro w rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego ustaliły, czego nie kwestionuje skarżąca, że ściana omawianego budynku mieszkalnego usytuowana w granicy z działką sąsiednią nr [...] nie spełnia parametrów ściany oddzielenia przeciwpożarowego, to w celu doprowadzenia tego obiektu do zgodności z prawem organy te – co do zasady – miały prawny obowiązek zatwierdzić projekt budowlany zamienny, który został sporządzony zgodnie z powołanym wyżej przepisem. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że autor tego projektu inż. W. R. posiadał uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej nr [...], co niewątpliwie uprawniało go także do wykonywania projektów w budownictwie osób fizycznych w zakresie rozwiązań architektonicznych . Zarzuty skargi były zatem całkowicie bezzasadne. Niezależnie od tego stwierdzić należy, że prawidłowa jest ocena organów administracji obu instancji, co do tego, iż w chwili obecnej w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do wydania decyzji nakładającej na skarżącą obowiązków określonych w przepisach art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza prowadzone w dacie wydania decyzji organów obu instancji roboty budowlane, oczywistym jest, że ingerencja tych organów nadzoru budowlanego w prowadzony proces budowlany związany z realizacją budynku mieszkalnego byłaby w tym momencie przedwczesna. Niezasadne były również zarzuty skarżącej dotyczące niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a w konsekwencji co do naruszenia art. 6, 7, 77, 80, 107 § 3 i 138 K.p.a. Organy administracji instancji w sposób wyczerpujący wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie oraz dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, nie można też zarzucić organom naruszenia zasady zaufania (art. 8 K.p.a.), wskutek stronniczego rozstrzygnięcia sprawy. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 P.p.s.a.