II SA/Lu 294/22
WyrokWSA w Lublinie2022-09-06
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Brygida Myszyńska-Guziur, Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy planowana budowa biogazowni rolniczej o mocy do 500 kW, powiązana technologicznie z istniejącym zakładem przetwórstwa owoców i warzyw, wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że planowana biogazownia, ze względu na powiązania technologiczne i funkcjonalne z istniejącym zakładem przetwórstwa owoców i warzyw, powinna być traktowana jako jedno przedsięwzięcie z tym zakładem. W związku z tym, nawet jeśli sama biogazownia nie przekracza progów znaczącego oddziaływania na środowisko, skumulowane oddziaływanie z istniejącym zakładem przemysłowym może przekroczyć te progi. Dlatego też, zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy biogazowni rolniczej o mocy do 500 kW na działce przylegającej do istniejącego zakładu przetwórstwa owoców i warzyw. Organy administracji odmówiły wydania decyzji, uznając, że inwestycja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ze względu na powiązania technologiczne z istniejącym zakładem i potencjalne skumulowane oddziaływanie na środowisko. Spółka kwestionowała tę konieczność, twierdząc, że biogazownia jest samodzielnym przedsięwzięciem i nie przekracza progów znaczącego oddziaływania na środowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2022 r. sprawy ze skargi S. T. Sp.z o.o. w T. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 31 stycznia 2022 r. nr SKO.1771/21 w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
[...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. L. (dalej jako "strona", "skarżąca", "Spółka"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 31 stycznia 2022 r. w przedmiocie warunków zabudowy.
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że:
Spółka w dniu 5 lutego 2018 r. wystąpiła do Wójta Gminy Tomaszów Lubelski
z wnioskiem dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie biogazowni rolniczej o mocy do 500 kW przewidzianej do realizacji na działce o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie geodezyjnym L. K., gm. T. L. oznaczonej na załączniku graficznym do decyzji kolorem czarnym
i literami ABCDEFGHIJK. Inwestor we wniosku podał charakterystykę planowanej inwestycji i zagospodarowania terenu, a także dołączył do wniosku kopię mapy zasadniczej w skali 1:500. Organ dokonał podporządkowania poszczególnych elementów indywidualizujących zamierzenie inwestycyjne zgodnie z podanymi we wniosku przez zainteresowanego parametrami, albowiem związany jest treścią wniosku co do granic terenu objętego zamierzeniem, co do funkcji i sposobu zagospodarowania oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu.
Decyzją z dnia 29 kwietnia 2019 r. Wójt Gminy Tomaszów Lubelski odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. W wyniku rozpatrzenia odwołania Spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją z dnia
7 lipca 2019 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, stwierdzając iż sprzeciw organizacji społecznej oraz brak akceptacji mieszkańców dla planowanej inwestycji nie mogą stanowić wyłącznej przesłanki odmowy ustalenia warunków zabudowy, jednocześnie zarzucając, iż przeprowadzona przez organ analiza nie spełnia wymogów wynikających z art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r. poz. 741 ze zm. – dalej jako "u.p.z.p."), co ma wpływ na prawidłowość wydanego w oparciu o jej ustalenia rozstrzygnięcia.
Ponownie rozpoznając sprawę Wójt Gminy Tomaszów Lubelski decyzją z dnia 28 lipca 2020 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. Przedmiotowa decyzja w wyniku rozpoznania odwołania Spółki została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 30 października 2020 r. Organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji stwierdził, że organ ten nie poczynił wystarczających ustaleń, polegających na niebudzącą wątpliwości kwalifikacji przedsięwzięcia jako potencjalnie znacząco oddziałującego na środowisko. Skoro inwestycja nie może zostać bezpośrednio zakwalifikowania do określonego typu przedsięwzięć poprzez proste porównanie jej parametrów z kryteriami przewidzianymi w rozporządzeniu, to wymagane jest przeprowadzenie szerszego postępowania dowodowego, w zakresie jego kwalifikacji.
Decyzją z dnia 31 marca 2021 r. Wójt Gminy Tomaszów Lubelski, ponownie odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę biogazowni rolniczej o mocy do 500 kW.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że planowana inwestycja nie spełnia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zakresie zgodności decyzji z przepisami odrębnymi poprzez niedołączenie do wniosku o ustalenie warunków zabudowy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Odnośnie tego warunku organ wskazał, że obszar zainwestowany obecnie w ramach terenu przemysłowego, na którym realizowane ma być planowane zamierzenie inwestycyjne, wynosi ok. 2,0005 ha i tym samym powoduje przekroczenie dopuszczonych przepisami progów, o których mowa § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U z 2015 r. poz. 71 – dalej jako "rozporządzenie z 2010 r.") według stanu prawnego na dzień 5 lutego 2018 r., kiedy wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji. Zgodnie z w § 3 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nie osiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1. Organ stwierdził, że biogazownia stanowi co prawda odrębny obiekt produkujący biogaz, w wyniku spalania którego nastąpi zamiana energii chemicznej na cieplną
i finalnie na energię elektryczna w silniku gazowym napędzającym generator prądu
i w oczywisty sposób różni się pod względem finalnego produktu od istniejącej części zakładu [...], niemniej jednak stanowi ona element powiązany technologicznie
z istniejącym zakładem [...], co zostało wykazane w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Organ zwrócił uwagę, że inwestor nie wyraził woli współpracy
w kwestii dostarczenia niezbędnych informacji do przeprowadzenia racjonalnej
i kompleksowej analizy parametrów pod kątem oddziaływania inwestycji na środowisko, a karta informacyjna została pozyskana od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska rozpatrującego sprawę w przedmiocie wpływu planowanej biogazowni na obszary Natura 2000. Według ustaleń organu pierwszej instancji, analiza powiązań technologicznych pomiędzy planowaną biogazownią a zakładam [...] przeprowadzona w oparciu o dostępny materiał dowodowy wykazała, że: 1) biogazownia wraz
z towarzyszącą infrastrukturą stanowi niewątpliwie zabudowę przemysłową, pomimo że stanowi jednocześnie obiekt odnawialnego źródła energii, to zlokalizowana będzie również na działce przylegającej do działek o tym charakterze, tzn. produkcyjno-przemysłowym; 2) planowanie jest pełne wykorzystanie odpadów poprodukcyjnych pochodzących z zakładu [...] do produkcji biogazu; 3) planowane jest wykorzystanie przy funkcjonowaniu biogazowni wody technologicznej pochodzącej z zakładu [...] oraz części ciepła wytworzonego przez biogazownię do celów technologicznych zakładu;
4) wytłoki, osady i inne odpady z przetwórstwa produktów roślinnych ze zbiorników na odpady produkcyjne o kodzie 02 03 50 stanowiących część składową zakładu
(z wyłączeniem 02 03 81), które jako substrat wykorzystywane będą w planowanej biogazowni; 5) układ komunikacyjny zakładu i biogazowni jest ze sobą połączony, poprzez pojazdy transportujące odpady z zakładu [...] do biogazowni; 6) teren planowanej biogazowni położony jest w granicach istniejącego zakładu [...]. Powyższe okoliczności, według organu pierwszej instancji, przesądzają, że realizacja planowanej biogazowni wpisuje się cykl technologiczny istniejącego zakładu [...] i prowadzi do możliwości skumulowanego oddziaływania, zwłaszcza w zakresie emisji hałasu
i oddziaływania odorowego, co kwalifikuje realizację planowanego zamierzenia inwestycyjnego do przedsięwzięć, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 52 lit. b w związku
z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. Według organu, nie sposób uznać, że pomiędzy istniejącym zakładem [...] a planowaną budową biogazowni, którą orzecznictwo kwalifikuje do zabudowy przemysłowej, nie ma powiązań technologicznych w szerokim rozumieniu, co uzasadnia, że tworzą one łącznie jedno przedsięwzięcie w rozumieniu art. 3 ustawy z 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247 ze zm., dalej: "ustawa środowiskowa") oraz § 3 ust. 3 pkt 52 rozporządzenia, dla którego - ze względu na rodzaj działalności i powierzchnię (powyżej 1 ha) jest wymagana decyzja środowiskowa. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest uzależnione od uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której wnioskodawca nie uzyskał, co obligowało organ do odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Spółka zarzucając, że postępowanie trwa już od 5 lutego 2018 r. i polega głównie na wyszukiwaniu kolejnych pretekstów dla odmowy wydania przedmiotowej decyzji (sprzeciw mieszkańców, rzekome przekroczenie obszaru zabudowy, brak dojazdu do działki, a ostatnio powiązania technologiczne istniejącej infrastruktury technicznej z planowaną elektrownią biogazową).
Uchylając ponownie zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Z. w swojej decyzji z dnia [...] lipca 2021 r. stwierdziło, że istnieją podstawy, aby wnioskowane przedsięwzięcie wstępnie kwalifikować, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 52 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 lub w zw. z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2010 r., z czym wiąże się wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem organu odwoławczego, skoro ustawodawca jednoznacznie przesądził, że decyzję
o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji
o warunkach zabudowy, to sama dopuszczalność rozpatrzenia wniosku, a przez to też wszczęcia na jego postawie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, kończącego się wydaniem merytorycznej decyzji, możliwe jest dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji środowiskowej. Brak takiej decyzji przejawiający się w niedołączeniu istniejącej decyzji do wniosku, jest w świetle powyższego przepisu brakiem formalnym, który może zostać uzupełniony w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Organ w pierwszej kolejności powinien więc wezwać inwestora do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
W wyniku wniesionego przez Spółkę sprzeciwu od powyższej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 22 września 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 648/21, uchylił powyższą decyzję Kolegium. Sąd nie podzielił poglądu organu, że brak decyzji środowiskowej może być uznany za brak formalny wniosku, albowiem zdaniem Sądu brak przedstawienia decyzji środowiskowej w postępowaniu
w sprawie ustalenie warunków zabudowy stanowi przedmiot merytorycznej oceny organu planistycznego, wobec czego wydanie decyzji kasacyjnej nie było uzasadnione.
Rozpoznając ponownie odwołanie od decyzji Wójta Gminy Tomaszów Lubelski
z dnia 31 marca 2021 r., odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę biogazowni rolniczej o mocy do 500 kW, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu decyzją z dnia 31 stycznia 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem sporu w sprawie jest to, czy wnioskowane zamierzenie inwestycyjne, jest przedsięwzięciem wymagającym uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przesłanką odmowy ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji przez organ pierwszej instancji była niezgodność decyzji
z przepisami odrębnymi, to jest niespełnienie warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Wskazując na treść art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej podkreślono, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy musi być poprzedzone uzyskaniem decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji gdy jest ona wymagana. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że po wydaniu decyzji w pierwszej instancji, dokonane zostały zmiany legislacyjne, m.in. w przepisie art. 61 ust. 1, gdzie dodano pkt 6, określający warunek wyłączający wydanie decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, w przypadku lokalizacji zamierzenia budowlanego
w obszarze, gdzie ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji
w zakresie sieci przesyłowych oraz lokalizacji w strefie kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu lub rurociągu - zmiana weszła w życie 27 maja 2021 r. Wskazano, że z przedłożonych organowi odwoławczemu materiałów, w szczególności
z analizy oraz z załączników graficznych w postaci map terenu, nie wynika, że na wnioskowanej działce mogą istnieć takie ograniczenia. Wskazano, że w wyniku rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy potwierdziła się zasadność odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z uwagi na niespełnienie warunku, o którym stanowi pkt 5 art. 61 ust. 1, w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.z.p., a wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe w przypadku spełnienia łącznie wszystkich warunków przewidzianych w art. 61 ust. 1 ustawy.
Organ odwoławczy podniósł, że we wniosku o ustalenie warunków zabudowy
i zagospodarowania terenu wnioskodawca określił zamierzenie inwestycyjne, jako budowę na działce nr ewid. [...] biogazowni rolniczej. Natomiast planowana inwestycja nie jest związana z rolnictwem i produkcją gazu dla potrzeb inwestora prowadzącego gospodarstwo rolne, a inwestycja ma powiązania technologiczno-funkcjonale
z istniejącym zakładem przetwórstwa owoców i warzyw [...] [...] Sp. z o.o., który prowadzi działalność produkcyjną. W związku z tym, zdaniem Kolegium inwestycję należy zaliczyć do istniejącej już na działce nr ewid. nr [...] i działkach sąsiednich, w ramach jednego zakładu, zabudowy przemysłowej.
Kolegium wskazało, że z załączonej do wniosku "Charakterystyki obiektu
i parametrów technicznych", sporządzonej dla potrzeb postępowania opinii "[...] Biuro Ochrony Środowiska P. W." w S. z dnia 5 lutego 202Ir. oraz analizy terenu, stanowiącej załącznik do decyzji wynika, iż na terenie zakładu przetwórstwa owoców i warzyw [...] [...] Sp. z o.o., który obejmuje także działkę nr ewid. [...], znajdują się różne budynki i obiekty budowlane oraz powierzchnie utwardzone, które zajmują łącznie około 7,20 ha z 9,7466 ha powierzchni działek należących do zakładu (m. in. budynek chłodni wraz z maszynownią chłodniczą
i rampą, pomieszczenia warsztatowe, kotłownia zakładowa, budynek wagi, wiata stalowa, dwa zbiorniki na miazgę owocową, hala koncentratów z podłączonymi trzema zamkniętymi zbiornikami na odpady poprodukcyjne). Wskazano także, że działka nr ewid. [...] o pow. 2,32 ha jest już w znacznej części zabudowana budynkiem przemysłowym (budynek produkcyjny hali koncentratów), ponadto znajdują się na niej zbiorniki na odpady planowane do wykorzystania w biogazowni, a także część powierzchni jest utwardzona. Na działce tej planowana jest realizacja następujących obiektów: 1) zespołu produkcji biogazu: fermentor, biuro i centrala, pomieszczenie techniczne; 2) zespołu magazynów: 4 magazyny marchewek częściowo zagłębione, magazyn końcowy częściowo zagłębiony; 3) urządzeń techniczno-budowanych
i pozostałych: jednostka podająca, separator, waga pomostowa, zbiornik mieszania, kontener generatora, flara gazowa, stacja transformatorowa, generator pary, biofiltr, zbiornik osadnika całkowicie zagłębiony, stacja odbioru pofermentu. Ponadto planowane jest również wykonanie placu manewrowego, utwardzenie miejsca odbioru pofermentu i pozostawienie powierzchni biologicznie czynnej, co powoduje zajęcie na przedmiotowej działce powierzchni 0,5050 ha. Zdaniem Kolegium z analizy akt sprawy wynika, że pomiędzy istniejącym zakładem Spółki a projektowaną biogazownią istnieją powiązania technologiczne. Również lokalizacja biogazowni wynikała z powiązań technologicznych, technicznych, organizacyjnych i biznesowych pomiędzy istniejącą
i planowaną inwestycją. Organ odwoławczy podniósł, że w zakresie powiązań technologicznych planowane jest pełne wykorzystanie odpadów poprodukcyjnych pochodzących z zakładu Spółki do produkcji biogazu, a przy funkcjonowaniu biogazowni wody technologicznej pochodzącej z zakładu, zaś dla celów technologicznych zakładu części ciepła wytworzonego przez biogazownię. Substraty stanowiące wsad do biogazowni to jest wytłoki, osady i inne odpady z przetwórstwa produktów roślinnych pochodzić będą ze zbiorników na odpady produkcyjne o kodzie 02 03 50, znajdujących się na działce nr ewid. [...], stanowiących część składową zakładu (z wyłączeniem 02 03 81), a układ komunikacyjny zakładu i biogazowni zostanie ze sobą połączony. Teren planowanej biogazowni jest położony w granicach istniejącego zakładu produkcyjnego [...] [...] Sp. z o.o., a inwestycję, jak można wnosić, sfinansuje i zarządzać nią będzie Spółka lub podmiot zależny. Kolegium zwróciło uwagę, że według opisanej wyżej opinii na terenie zakładu przetwórstwa owoców i warzyw [...] wystąpi kumulacja powierzchniowa i technologiczna zabudowy przemysłowej z konsekwencjami w postaci kumulacji emisji hałasu, możliwości odziaływania odorowego - biogazownia ma być zlokalizowana w obniżeniu terenu przy drodze krajowej nr [...], a składniki biogazu mają tendencję do zalegania przy powierzchni ziemi.
Kolegium ponownie wskazało, że analiza akt sprawy wskazuje na istnienie pomiędzy zakładem [...], który stanowi zabudowę przemysłową, a planowaną budową biogazowni, którą należy zakwalifikować także do zabudowy przemysłowej, powiązań technologicznych w szerokim rozumieniu, a przez to należy przyjąć, że biogazownia będzie stanowić element zabudowy przemysłowej istniejącego już przedsiębiorstwa.
W związku z planowaną inwestycją, w postaci biogazowni dojdzie do powiększenia zabudowy przemysłowej terenu, która już aktualnie zajmuje powierzchnię około 7,20 ha o kolejne 0,5050 ha. W oparciu o przedłożone przez inwestora dokumenty nie sposób natomiast konkretnie ustalić, które elementy istniejącej już zabudowy przemysłowej pozostawać będą w bezpośrednim związku z funkcjonowaniem biogazowni rolniczej. Zdaniem Kolegium, biorąc pod uwagę powierzchnię nowej zabudowy oraz zabudowy już istniejącej, w tym na działce nr [...], można uznać, że powierzchnia połączonych funkcjonalnie obiektów może przekroczyć kryterium obszarowe 1 ha. W związku
z powyższym w ocenie Kolegium istnieją podstawy, aby wnioskowane przedsięwzięcie wstępnie kwalifikować, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 52 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 lub w zw. z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że taka kwalifikacja przedsięwzięcia wiąże się z koniecznością przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w oparciu o przepisy ustawy środowiskowej.
Organ odwoławczy podkreślił, że przedłożenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a w szczególności decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, przy spełnieniu pozostałych wymogów ustawowych określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., skutkować będzie uzyskaniem przez inwestora decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Bez przedłożenia decyzji właściwego organu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, wydanie decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu do wnioskowanej inwestycji nie jest dopuszczalne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółka kwestionując zarówno rozstrzygnięcie Kolegium jak i poprzedzającą je decyzję organu pierwszej instancji i wnosząc o ich wyeliminowanie z obrotu prawnego zarzuciła:
- błędną wykładnię art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 63 ust. 1, art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej w związku z postanowieniami § 3 ust. 1 pkt 45) oraz pkt 52) rozporządzenia z 2010 r., która doprowadziła do nieprawidłowego uznania przez organy, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy planowana inwestycja wymaga przedstawienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżąca podniosła, że decyzja środowiskowa wymagana jest tylko dla przedsięwzięć zaliczonych do jednej z grup wymienionych w art. 71 ustawy środowiskowej, a w przedmiotowej sprawie decyzja środowiskowa w oparciu o rozporządzenie z 2010 r. jako samodzielne przedsięwzięcie mieszczące się w granicach ustawowych na części działki nr [...] nie oddziaływujące potencjalnie znacząco na środowisko, nie jest wymagana;
- naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. bowiem organy poddały ocenie materiał dowodowy w sposób naruszający granice swobody przyznanej im w tym zakresie z pominięciem słusznego interesu skarżącej. Ocena taka nastąpiła także z naruszeniem art. 107 § 3 w związku z art. 138 § 1 k.p.a. bowiem organ pomimo obszernego uzasadnienia decyzji nie odniósł się do wszystkich okoliczności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i nienależycie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, a w szczególności nienależycie rozważył charakter i specyfikę planowanej inwestycji i jej odrębności, nie zasięgnął wiadomości specjalnych oraz nie rozważył w tym kontekście słusznego interesu inwestora (decyzja nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności).
Zdaniem skarżącej wskazane naruszenia w konsekwencji doprowadziły do wydania decyzji odmownej w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, podczas gdy w sprawie zaistniały przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Błędna ocena materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnych i niemających oparcia w materiale dowodowym sprawy ustaleń, w tym także, że powierzchnia zabudowy planowanej instalacji odnawialnego źródła energii przekracza 1 ha, w sytuacji gdy prawidłowe ustalenia powinny prowadzić do wniosku, że powierzchnia zabudowy biogazowni jest mniejsza niż 1ha, co wyklucza konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie dały podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Spółka podniosła, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie jest przedsięwzięcie - instalacja odnawialnego źródła energii o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW. Tym samym, z uwagi na treść § 3 ust. 1 pkt 45) rozporządzenia ww. z 2010 r. jak i § 3 ust. 1 pkt 47) i pkt 82) rozporządzenia z 2019 r, instalacja do wytwarzania biogazu rolniczego o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie lub znacząco oddziaływać na środowisko. Tym samym, w świetle treści art. 71 ust. 2 ustawy środowiskowej nie jest konieczne uzyskanie w stosunku do wyłączonych biogazowni decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a co za tym idzie inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi bowiem przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wyłączają planowaną inwestycję spośród inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Planowane zamierzenie inwestycyjne jest zwolnione z przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Powyższe skutkuje brakiem konieczności badania wpływu inwestycji - instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego - na środowisko nie tylko na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ale także na etapie postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
Skarżąca podkreśliła, że celem planowanej inwestycji jest budowa biogazowni stanowiącej instalację odnawialnego źródła energii o deklarowanej mocy. Instalacja ta stanowić będzie całość techniczno-użytkową do wytwarzania energii. Stanowić będzie wyodrębniony samodzielny zakład. Zdaniem Spółki, wbrew zapatrywaniom organów powiązanie planowanej inwestycji z istniejącym zakładem przetwórstwa nie jest zasadne. Samo bowiem ewentualne wykorzystywanie surowców pochodzenia organicznego nie jest wystarczające do stwierdzenia związku technologicznego planowanej inwestycji z istniejącym od lat zakładem przetwórstwa. Powiązanie technologiczne to powiązanie przedsięwzięć tego samego rodzaju wykorzystujących tą samą technologię. Nie można dopatrywać się powiązań technologicznych w inwestycji polegającej na budowie biogazowni i istniejącego zakładu nastawionego na odmienny cel gospodarczy. Biogazownia jako całość jest przedsiębiorstwem służącym do produkcji energii elektrycznej i cieplnej. Energia jest produktem finalnym, który opuszcza odrębny zakład produkcyjny. Nietrafne są zatem wywody organów w tym zakresie, albowiem nie zostały one poparte żadnym dowodem zgromadzonym w sprawie. Organ nie pozyskał żadnych wiadomości specjalnych w tym zakresie, nie pozyskał też żadnych opinii biegłych w zakresie ochrony środowiska na okoliczność analizy wpływu inwestycji na środowisko, a w związku z tym nie ma uzasadnienia na dokonywanie nadinterpretacji przy stosowaniu wieloetapowego procesu skojarzeń w sytuacji gdy przepisy prawa materialnego jednoznacznie wyłączają inwestycję - instalację odnawialnego źródła energii o mocy do 500 kW spod wymogu uzyskiwania decyzji środowiskowej. Planowana inwestycja nie stanowi rozbudowy ani przebudowy istniejącego w sąsiedztwie zakładu przemysłowego. Instalacja odnawialnego źródła energii stanowi odrębny obiekt w zakresie oddziaływania na środowisko i nie może być przedmiotem oceny budowa tej instalacji w powiązaniu z możliwością pozyskiwania surowców z sąsiedniego zakładu.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 31 stycznia 2022 r., którym to rozstrzygnięciem Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie biogazowni rolniczej o mocy do 500 kW przewidzianej do realizacji na działce o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie geodezyjnym L. K., gm. T. L.. W sprawie sporna pomiędzy stronami jest kwestia uprzedniego uzyskania decyzji środowiskowej z uwagi na możliwe kumulowanie się oddziaływań planowanej inwestycji z istniejącym zakładem przetwórstwa owoców i warzyw. Z tego względu w ocenie organu, przedmiotowa inwestycja wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z tym stanowiskiem nie zgadza się skarżąca, twierdząc, że planowana inwestycja nie wymaga przedstawienia decyzji środowiskowej.
Sąd w powyższej kwestii podzielił stanowisko organów.
Przypomnieć należy, że zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 6 ust. 2 u.p.z.p., każdy ma prawo w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich.
Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna. Dlatego też wydanie decyzji musi poprzedzać postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez właściwy organ w zakresie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., przy zachowaniu warunków określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588).
Zgodnie natomiast z treścią art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86 wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.z.p., decyzję o warunkach zabudowy wydaje,
z zastrzeżeniem ust. 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu
z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi.
Podkreślić należy także, że decyzja o warunkach zabudowy jest aktem administracyjnym związanym. Jeżeli planowana inwestycja spełnia wszystkie warunki, od których łącznej realizacji art. 61 ust. 1 u.p.z.p. uzależnia możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy, organ administracji publicznej jest obowiązany wydać taką decyzję zgodnie z wnioskiem inwestora. Stosownie do treści art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia wskazanych tam warunków, w tym gdy decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Użyte w art. 61 ust. 1 pkt 5 powołanej wyżej ustawy sformułowanie "decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi" oznacza ocenę decyzji pod kątem niesprzeczności z jakąkolwiek normą systemu prawa, a także brak relacji wykluczania się, niedostateczną spójność z normami prawa (por. wyroki NSA: z 22 lutego 2018 r. II OSK 1118/16 i z 10 października 2018 r. II OSK 2435/16). W zakresie zgodności decyzji z przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. organ ustalający warunki zabudowy nie działa na zasadach uznania administracyjnego. Jest związany treścią tego przepisu w ten sposób, że w razie braku zgodności planowanej lokalizacji z przepisami odrębnymi, nie może wydać pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (por. wyrok NSA z 1 marca 2018 r. II OSK 2028/17). Katalog przepisów odrębnych, przez pryzmat których dokonywana jest ocena zgodności zamierzenia inwestycyjnego, zależny jest od obowiązywania danej normy
w systemie prawa. Do przepisów odrębnych, zalicza się zatem wszelkie regulacje dotyczące ochrony środowiska, przyrody, gruntów rolnych i leśnych, zabytków, uzdrowisk, ochrony granic, obszarów morskich i innych w zależności od położenia terenu objętego wnioskiem (por. NSA w wyroku z 22 lutego 2018 r. II OSK 1118/16). Skoro do przepisów odrębnych zalicza się przepisy dotyczące ochrony środowiska jest więc tym przepisem także ustawa środowiskowa. Analizy tej ustawy w postępowaniu zwykłym o ustalenie warunków zabudowy organ dokonuje mając na uwadze porządek proceduralny określony w art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej w zw. z art. 4 ust. 2 u.p.z.p., wedle którego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy żądać od inwestora jeszcze przed wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, czy decyzji lokalizacyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2020 r. II OSK 3773/19). Stosownie do art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy środowiskowej uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wskazać należy, że kwalifikacja przedsięwzięć jako mogących zawsze znaczącą, bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko odbywa się w niniejszej sprawie w oparciu o rozporządzenie z 2010 r., które zostało od dnia 11 października 2019 r. zastąpione rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839). Z §4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. wynika natomiast, że do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań
w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 - 1b ustawy środowiskowej, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wyjaśnić należy, że stosownie do § 3 ust. 1 pkt 45 rozporządzenia z 2010 r. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do produkcji paliw z produktów roślinnych, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059, z późn. zm.) o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW lub wytwarzających ekwiwalentna ilość biogazu rolniczego wykorzystywanego do innych celów niż produkcja energii. Odpowiednikiem tego zapisu w rozporządzeniu z 2019 r. jest § 3 ust. 1 pkt 47, zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do produkcji paliw z produktów roślinnych, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW lub wytwarzających ekwiwalentną ilość biogazu rolniczego wykorzystywanego do innych celów niż produkcja energii elektrycznej. W świetle § 3 ust. 1 pkt 45 rozporządzenia z 2010 r. planowana inwestycja jest zwolniona z przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, niemniej jednak mając na uwadze całokształt okoliczności stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo uznały, że planowana biogazownia zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalne znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej.
Zgodnie z § 3 ust.1 pkt 52 rozporządzenia z 2010 r. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż:
a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,
b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a
- przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia.
Stosowanie do treści § 3 ust. 2 rozporządzenia z 2010 r. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia:
1) polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w § 2 ust. 1 i niespełniające kryteriów, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 1;
2) polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w ust. 1, z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile zostały one określone; w przypadku gdy jest to druga lub kolejna rozbudowa, przebudowa lub montaż, sumowaniu podlegają parametry tej rozbudowy, przebudowy lub montażu z poprzednimi rozbudowami, przebudowami lub montażami, o ile nie zostały one objęte decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach;
3) nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1.
Wskazać należy, że z powyższych przepisów wynika, że decyzję środowiskową wydaje się dla "przedsięwzięć". Ustawa środowiskowa definiuje pojęcie "przedsięwzięcia" w art. 3 ust.1 pkt 13, który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa
o "przedsięwzięciu" - rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję
w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.
W przedmiotowej sprawie należy zwrócić uwagę, że planowana inwestycja nie będzie zajmować powierzchni większej niż 1 ha, a więc gdyby uwzględniać jedynie kryterium powierzchni, nie byłoby podstaw do przyjęcia, że konieczna jest decyzja środowiskowa zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy środowiskowej w zw. z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia z 2010 r. Niemniej jednak planowana biogazownia ma być zrealizowana na działce nr ewid. [...] (pow. 2,32 ha), która w części zbudowana jest budynkiem przemysłowym – budynek produkcyjny hali koncentratów, znajdują się na niej zbiorniki na odpady oraz w części wskazana działka posiada powierzchnie utwardzoną. Planowana biogazownia ma zająć 0,5050 ha. Podkreślić należy, że na terenie zakładu przetwórstwa owoców i warzyw [...] [...] Sp. z o.o., który obejmuje także działkę nr ewid. [...], znajdują się różne budynki i obiekty budowlane oraz powierzchnie utwardzone, które zajmują jak wskazały organy łącznie około 7,20 ha z 9,7466 ha powierzchni działek należących do Spółki (m. in. budynek chłodni wraz z maszynownią chłodniczą i rampą, pomieszczenia warsztatowe, kotłownia zakładowa, budynek wagi, wiata stalowa, dwa zbiorniki na miazgę owocową, hala koncentratów z podłączonymi trzema zamkniętymi zbiornikami na odpady poprodukcyjne).
Zdaniem Sądu słuszne jest stanowisko organów obu instancji, że pomiędzy istniejącym zakładem należącym do Spółki a projektowaną biogazownią istnieją powiązania technologiczne. Prawidłowo stwierdzono, że lokalizacja biogazowni wynikała z powiązań technologicznych, technicznych, organizacyjnych i biznesowych pomiędzy istniejącą i planowaną inwestycją. Planowane jest pełne wykorzystanie odpadów poprodukcyjnych pochodzących z zakładu Spółki do produkcji biogazu, a przy funkcjonowaniu biogazowni wody technologicznej pochodzącej z zakładu [...], zaś dla celów technologicznych zakładu części ciepła wytworzonego przez biogazownię. Substraty stanowiące wsad do biogazowni to jest wytłoki, osady i inne odpady
z przetwórstwa produktów roślinnych pochodzić będą ze zbiorników na odpady produkcyjne o kodzie 02 03 50, znajdujących się na działce nr ewid. [...], stanowiących część składową zakładu (z wyłączeniem 02 03 81), a układ komunikacyjny zakładu
i biogazowni zostanie ze sobą połączony. Teren planowanej biogazowni jest położony w granicach istniejącego zakładu produkcyjnego [...] [...] Sp. z o.o.
Z cytowanych wcześniej przepisów wynika, że decyzja środowiskowa wydawana jest dla "przedsięwzięcia", przez które należy rozumieć nie tylko przedsięwzięcie objęte danym projektem budowlanym, ale również istniejące przedsięwzięcie powiązane technologicznie, kwalifikując je łącznie jako jedno, nawet wtedy, jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Celem decyzji środowiskowej, wymaganej przed udzieleniem pozwolenia na budowę dla przedsięwzięć (inwestycji), które potencjalnie mogłaby - ze względu na swoje rozmiary bądź charakter - powodować nadmierną niedopuszczalną ingerencję w środowisko, jest określenie warunków, na jakich mimo to inwestycja może być realizowana tak, by tę ingerencję ograniczyć. Oddziaływania te mogą przybierać różne formy (hałas, emisje zapachów, drgań, promieniowania, zanieczyszczenia gleby, czy wody etc.) Nie ulega wątpliwości, że wielkość tych oddziaływań zależy od rozmiarów i charakterystyki danego przedsięwzięcia funkcjonującego jako całość, a zatem i warunki, jakie mają zapobiegać nadmiernym oddziaływaniom powinny być określane dla całego przedsięwzięcia. W związku z tym ustawodawca wprowadził w 3 pkt 13 u.i.o.ś. definicję "przedsięwzięcia" nakazując za takie uznawać projektowane zamierzenia wraz z istniejącymi już na danym obszarze inwestycjami, które stanowią technologiczną całość.
W przedmiotowej sprawie na działkach sąsiednich , a także na działce na której ma powstać planowana inwestycja znajduje się infrastruktura zakładu przetwórstwa owoców i warzyw należącego do Spółki, zaś sporna biogazownia jest powiązana
z istniejącym zakładem zarówno funkcjonalnie jak i technologicznie. Należy podkreślić, że inwestorem planowanej biogazowni jest ten sam podmiot, przedsięwzięcie powstaje na terenie zakładu, tworząc jeden teren, wykorzystywana będzie istniejąca infrastruktura, w tym zbiorniki na odpady poprodukcyjne pochodzące z zakładu,
z których będą transportowane odpady do biogazowni wykorzystywane do produkcji biogazu, planowane jest wykorzystanie przy funkcjonowaniu biogazowni wody technologicznej pochodzącej z zakładu. Powyższe okoliczności świadczą, że planowana inwestycja jest powiązana z cyklem technologicznym istniejącego zakładu przetwórstwa. Istotną okolicznością jest również, fakt, że planowana biogazownia nie jest przeznaczona do samodzielnego funkcjonowania, lecz jej podstawową funkcją ma być utylizacja odpadów poprodukcyjnych pochodzących z zakładu. Planowana biogazownia nie będzie funkcjonować niezależnie od zakładu i łącznie z inwestycjami zlokalizowanymi na działkach sąsiednich i części działki ewid. [...] obejmuje obszar zdecydowanie powyżej 1 ha. W tych okolicznościach, nie sposób uznać, że pomiędzy tym zakładem a planowana biogazownią nie ma powiązań technologicznych w szerokim rozumieniu, bowiem o powiązaniu technologicznym należy mówić nie tylko wtedy, gdy istnieją wspólne rozwiązania techniczne, ale również wtedy, gdy istnieją inne wspólne cechy, takie jak, strategia, kierunek rozwoju czy zarządzanie etc. Technologia to jeden
z czynników produkcji, który obejmuje wszystko co wpływa na wydajność pracy
i produktywność kapitału. Technologię należy rozumieć jako kombinację wiedzy, umiejętności, doświadczenia i rozwiązań organizacyjnych wykorzystywanych do produkcji i użytkowania towarów i usług w celu zaspokajania potrzeb ludzkich.
W ocenie Sądu przyjęcie stanowiska skarżącej, w świetle okoliczności sprawy, polegającego na odrębnym potraktowaniu istniejącego przedsiębiorstwa Spółki
i planowanej biogazowni stanowiłoby obejście przepisów ustawy środowiskowej
i naruszenie zasady praworządności.
Stosownie bowiem do treści art. 63 ust. 1 pkt 1) lit. a) i b) ustawy środowiskowej, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące kryteria: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia z uwzględnieniem m.in. skali przedsięwzięcia
i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie (a), powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia
w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań
z planowanym przedsięwzięciem (b).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 820/16, wskazał, że "treść całego art. 63 ustawy środowiskowej należy odczytywać
w kategorii wytycznych dla organu prowadzącego postępowanie, które służą do przeprowadzenia prawidłowej oceny materiału dowodowego dotyczącego stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.(...). Zgodnie z zasadami prewencji i przezorności, przy dokonywaniu wykładni art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej, należy uwzględnić, że skumulowane oddziaływania mogą powodować zmiany w środowisku, będące konsekwencją wpływu danego rodzaju przedsięwzięcia w połączeniu z innymi istniejącymi lub planowanymi przedsięwzięciami. Analizując potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, należy zatem uwzględnić skalę, czas trwania oraz intensywność oddziaływania danego przedsięwzięcia w powiązaniu z innymi. Chodzi zatem o oddziaływania, które mają powtarzalny i trwały charakter oraz występują przez dłuższy czas. Ocena skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, o której mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej powinna uwzględniać identyfikację potencjalnych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko
z innymi przedsięwzięciami oraz zastosowanie instrumentów prawnych, które będą stosowane w ramach realizacji przedsięwzięcia w celu uniknięcia, minimalizacji bądź redukcji oddziaływań (...).Wykładnia art. 63 ustawy środowiskowej nie może prowadzić do akceptacji sztucznego dzielenia całej inwestycji, w ten sposób, aby obchodzić prawo, poprzez tworzenie przedsięwzięć, których parametry pozwalają na odstąpienie od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Trzeba mieć jednak na uwadze, że ustawodawca nie wskazał, czy powinny to być przedsięwzięcia powiązane technologicznie lub nie. Skumulowanie dotyczy oddziaływań, a nie przedsięwzięć, które są ich źródłem. Przy ocenie kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, należy uwzględnić treść normatywną definicji ustawowej przedsięwzięcia, zgodnie z którą przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty".
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższy pogląd, zwracając uwagę dodatkowo, że takie rozumienie komentowanej regulacji znajduje również potwierdzenie w utrwalonym już orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który wskazuje, iż cechy przedsięwzięcia należy ocenić w szczególności w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami, w sytuacji w której brak uwzględnienia skutków skumulowanych mógłby w praktyce prowadzić do ominięcia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zob. wyrok z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie C-531/13 w postępowaniu Marktgemeinde Straßwalchen i in./Bundesminister für Wirtschaft, Familie und Jugend). Zgodnie z zasadami prewencji i przezorności, przy dokonywaniu wykładni art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej, należy uwzględnić, że skumulowane oddziaływania mogą powodować zmiany w środowisku, będące konsekwencją wpływu danego rodzaju przedsięwzięcia w połączeniu z innymi istniejącymi lub planowanymi przedsięwzięciami.
Zgodzić się należy także ze stanowiskiem organu odwoławczego, który uznał, że wnioskowane przedsięwzięcie nie może zostać uznane za biogazownię rolniczą
i kwalifikowane, ze względu na deklarowaną moc elektryczną nie większą niż 0,5 MW,
z uwzględnieniem przepisu § 3 pkt 45 tego rozporządzenia, gdyż nie jest to inwestycja związana z rolnictwem i produkcją gazu dla potrzeb inwestora prowadzącego gospodarstwo rolne, a inwestycja ma powiązania technologiczno-funkcjonale z istniejącym zakładem przetwórstwa owoców i warzyw [...] [...] Sp. z o.o., który prowadzi działalność produkcyjną. Inwestycję należy zaliczyć do istniejącej już na działce nr ewid. nr [...] i działkach sąsiednich, w ramach jednego zakładu, zabudowy przemysłowej.
W realiach niniejszej sprawy, mając na względzie istnienie powiązań technologicznych w szerokim rozumieniu pomiędzy zakładem Spółki a planowaną biogazownią, a także powierzchnie nowej zabudowy oraz zabudowy już istniejącej, w tym na działce nr ewid. [...], należy uznać, że powierzchnia połączonych funkcjonalnie obiektów przekroczy kryterium obszarowe 1 ha. Istnieją więc podstawy, aby wnioskowane przedsięwzięcie kwalifikować, na podstawie przepisu § 3 ust. 1 pkt 52, w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 lub w zw. z § 3 ust. 2 pkt 2, rozporządzenia z 2010 r. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Powyższe powoduje konieczność wystąpienia do właściwego organu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i uzyskania tej decyzji przed wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla planowanej inwestycji budowy biogazowni.
Wskazać należy, że w myśl art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy administracji nie naruszyły wskazanych reguł postępowania. Zebrały wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważyły go i poddały ocenie, uwzględniając treść mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu organy należycie rozważyły charakter planowanej inwestycji i uzasadniły brak jej odrębności w stosunku do istniejącego zakładu należącego do skarżonej. Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy nie było uzasadnione sięganie do wiadomości specjalnych i powoływanie biegłego.
Reasumując, należy stwierdzić, że skarżona decyzja organu odwoławczego
i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające ich uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto w decyzjach wskazano okoliczności i fakty, które zostały udowodnione, na których oparł się organ wydając swoje rozstrzygnięcie.
W związku z powyższym, skargę jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło