II SA/Lu 297/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (spr.), Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Bogusław Wiśniewski asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu I uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...]. [...] które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku II zasądza od Wojewody na rzecz M. O. kwotę 635 (sześćset trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania P.o. Zastępcy Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego, działając z upoważnienia Wojewody decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 i 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M.O. od decyzji wydanej z up. Starosty z dnia [...] grudnia 2002 r., znak: [...] udzielającej A.J. pozwolenia na użytkowanie Zakładu [...] o wydajności 20 sztuk na godzinę na działkach nr [...], [...] i [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie udzielania pozwolenia na użytkowanie Zakładu [...] i uchylił decyzję z zakresie określenia wydajności uboju /"20 sztuk na godzinę"/. W motywach podano, że wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2002 r. A.J. wystąpił do Starostwa Powiatowego o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku Zakładu [...]. Obiekt powstał w wyniku samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego przystosowanego na ubojnię, "powstałej w latach 80-tych" /?/. Od decyzji organu I instancji złożyła odwołanie M.O. podnosząc, że ustalenia dotyczące daty powstania obiektu są niezgodne ze stanem faktycznym w związku z czym zdaniem odwołującej się organ nie mógł wydać pozwolenia na użytkowanie, powołując się na art. 49 Prawa budowlanego. Rozpoznając odwołanie wniesione przez M.O., organ odwoławczy uznał je za bezzasadne. Podniesiono, że wnioskodawca przedłożył podpisane oświadczenia osób stwierdzających fakt budowy budynków ubojni w latach 1990-1996, które stanowią dowód pozwalający na ustalenie daty budowy i zaistnienia okoliczności o jakich mowa w art. 49 Prawa budowlanego. Inwestor przedłożył inwentaryzację budowlaną powykonawczą z oceną stanu technicznego budynku, opinię Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 20 września 2002 r., postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2002 r., protokół kontroli Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 13 i 18 września 2002 r., inwentaryzację geodezyjną powykonawczą z dnia 22 sierpnia 2002 r. Inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, co wynika z zaświadczenia Wójta gminy z dnia 24 lipca 2002 r., a zgodność wykonania obiektu z przepisami techniczno-budowlanymi, inwentaryzację i uporządkowanie terenu budowy sprawdzono podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 9 grudnia 2002 r. Zarzut odwołującej się, iż budynek został wzniesiony z przekroczeniem granicy jej działki organ uznał za nieskuteczny, podnosząc, że w sytuacji gdy obiekt został już wzniesiony, do rozstrzygnięcia pozostaje jedynie kwestia możliwości jego użytkowania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego – M.O. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego – art. 49 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz zasad postępowania administracyjnego poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego i pominięcia szeregu innych dowodów. W uzasadnieniu skargi podano, że działkę nr [...] wnioskodawca nabył od skarżącej dopiero w połowie 1995 r. i do lipca 1997 r. nie rozpoczął rozbudowy przedmiotowego zakładu. Przyjęcie przez organ, iż rozbudowa obiektu została ukończona w 1996 r. jest zatem bezpodstawne, a w związku z tym brak było podstaw prawnych do wydawania w trybie art. 55 ust. 2 Prawa budowlanego – pozwolenia na użytkowanie obiektu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane na podstawie dowolnych ustaleń bez wyjaśnienia sprawy i z naruszeniem zasad postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, przez co wymagają uchylenia. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek A.J., który w dniu 26 lipca 2002 r. powołując się na art. 55 ust. 1 pkt 1, art. 56 i art. 57 Prawa budowlanego, wnosił o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie budynku produkcyjnego Zakładu [...]. Z dołączonych do wniosku dokumentacji techniczno-budowlanych oraz geodezyjnych wynika, że obiekt określony jako budynek produkcyjny uboju bydła składający się z kilku części oznaczonych literą A, zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...] jest częścią większego kompleksu zabudowań obejmującego m.in. drugi budynek gospodarczy i budynek ubojni sanitarnej. Organy obu instancji natomiast potraktowały złożony w dniu 26 lipca 2002 r. wniosek jako wniosek o pozwolenie na użytkowanie Zakładu [...] na działkach Nr [...], [...] i [...] obejmującego zespół budynków, zbiorniki ścieków, przyłącze wodociągowe, kanalizacyjne i energetyczne – i pozwolenia takiego udzieliły. Rozbieżność między treścią wniosku, a treścią zaskarżonej decyzji co do zakresu i wielkości, a także usytuowania obiektu budowlanego na użytkowanie którego udzielono pozwolenia może sugerować, że organy administracji bez podstawy prawnej orzekały w sprawie z urzędu ponad żądanie wniosku, do czego nie były uprawnione. Bezsporne jest w sprawie, że przedmiotowy budynek określony we wniosku jako budynek produkcyjny został zrealizowany samowolnie. W stosunku do takich obiektów ustawa z dnia 7 lipca – Prawo budowlane przewiduje sankcję określoną w art. 48 – tj. nakaz rozbiórki, o ile obiekt został zrealizowany po dniu 1 stycznia 1995 r. Art. 49 ustawy wyklucza możliwość nakazania rozbiórki, jeżeli od dnia zakończenia budowy obiektu lub jego części upłynęło 5 lat, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kwestią zasadniczą dla udzielenia pozwolenia na podstawie art. 55 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego na użytkowanie jest ustalenie daty zakończenia budowy obiektu. Ustalenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, że opisany we wniosku budynek produkcyjny został zrealizowany przed końcem 1996 r. oparto wyłącznie na podpisanych przez J.D., W.K. i J.M. oświadczeniach identycznej treści, że budynki ubojni były budowane od 1990 r. do końca 1996 r. Tego rodzaju oświadczenia nie stanowią dowodu w rozumieniu przepisów kpa, nie wynika z nich zupełnie jakich budynków dotyczą, gdzie usytuowanych i na jakiej podstawie podpisujący je określają datę realizacji budowy. Organy administracji nie przeprowadziły zatem żadnego postępowania dowodowego celem ustalenia daty zakończenia budowy. Nie określa tej daty nawet sam wnioskodawca w żadnym ze skierowanych do organów pism. Składając w dniu 26 sierpnia 2002 r. wniosek o pozwolenie na użytkowanie budynku wnioskodawca winien był wykazać, że budowa obiektu została zakończona co najmniej w pierwszej połowie 1997 roku. Wobec nie przedstawienia przekonujących dowodów w tej kwestii organ administracji był zobowiązany sam zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy /art. 77 § 1 kpa/. Dowodem mogły być oświadczenia stron, zeznania świadków – zwłaszcza tych, którzy podpisali oświadczenie, a także dokumenty przedstawione przez strony. Organ administracji pominął bądź nie rozważył należycie okoliczności podniesionych w toku postępowania przez skarżącą A.O., popartych dokumentami w postaci decyzji z dnia [...]czerwca 1997 r. wydanej na wniosek A.J. o ustaleniu warunków zabudowy działki nr [...] dla realizacji na niej budynku magazynu surowca - mroźni o wymiarach 15 m x 15 m oraz załącznika do tej decyzji w postaci mapy przedstawiającej aktualny stan zagospodarowania działek nr [...] i [...]. Gdyby ustalenia zaskarżonych decyzji, że opisany we wniosku obiekt powstał przed zakończeniem 1996 r. były prawidłowe – to nielogiczne byłoby występowanie przez wnioskodawcę w 1997 r. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania działki nr [...] dla budowy obiektu mroźni o wymiarach 15 m x 15 m w miejscu określonym na mapie, gdyż w tymże miejscu musiałby już istnieć budynek produkcyjny zajmujący całą szerokość działki. Tak więc zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wymagają uchylenia jako wydane z naruszeniem zasad postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji naruszające przepis art. 49 i 55 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Należy przeprowadzić prawidłowo, zgodnie z przepisami kpa dotyczącymi dowodów postępowania mające na celu ustalenie daty zakończenia budowy budynku produkcyjnego opisanego we wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Przy czym przez datę zakończenia budowy należy rozumieć taki stan budynku, który pozwalałby na przystąpienie do jego użytkowania w rozumieniu art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego. Ustalenie, iż obiekt opisany we wniosku został zrealizowany w okresie i miejscu o jakim mowa w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego stanowić będzie podstawę do rozstrzygnięcia wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Niezależnie od zarzutów skargi przy rozpatrywaniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie należało rozważyć kwestią zgodności przedmiotowej inwestycji z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego. Oceny tej winien był dokonać sam organ porównując konkretny zapis planu oraz rodzaj i wielkość realizowanej inwestycji. Powołanie się w tej kwestii na informację Wójta gminy nie było wystarczające, skoro obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał na terenie strefy R – obejmującej działki wnioskodawcy – lokalizację drobnych zakładów przetwórstwa rolno-spożywczego pod warunkiem pozytywnej opinii Terenowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej i Wydziału Ochrony Środowiska – to organ administracji winien był rozważyć czy budynek produkcyjny o powierzchni zabudowy 1568 m2, powierzchni użytkowej 2229,20 m2 przeznaczony na ubojnie zwierząt i wchodzący w skład zakładu skupu i uboju zwierząt zatrudniającego 27 osób jest drobnym zakładem przetwórstwa rolno-spożywczego. Z tych wszystkich względów, uznając skargę za zasadną – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wydano na podstawie art. 200 powołanej ustawy.