II SA/Lu 297/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody . z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [...] po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości. W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, że Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie o zwrot różnicy pomiędzy powierzchnią nieruchomości nabytej przez M. K. aktem notarialnym z 17 czerwca 1947r. wynoszącą [...] a powierzchnią wywłaszczeniową określoną w decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 29 marca 1976 r. o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu, wynoszącą [...] W złożonym odwołaniu M. K. zakwestionowała decyzję o umorzeniu postępowania i wnosiła o uwzględnienie wniosku o zwrot nieruchomości o pow. [...]. Rozpoznając odwołanie organ II instancji ustalił, że M. K. aktem notarialnym Nr Rep. [...] nabyła nieruchomość o pow. 5100 łokci, co przeliczono na [...]. W 1976 r. dokonano wywłaszczenia nieruchomości o pow. [...] ogrodzonej ze wszystkich stron płotem stanowiącej działkę oznaczoną nr 21. Powierzchnię nieruchomości wywłaszczonej przyjęto na podstawie ustalenia granic władania gruntami do ewidencji gruntów w 1957 r. i była ona zgodna z granicami działki uprzednio ogrodzonej. Decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia 29 marca 1976 r. o wywłaszczeniu działki nr 21 o pow. [...] i odszkodowaniu, została uchylona decyzją Urzędu Miejskiego w L. z dnia 29 stycznia 1979 r., a następnie Urząd Miejski w L. wydał w dniu 12 kwietnia 1979 r. decyzję o wywłaszczeniu części działki nr 21 – oznaczonej nr 21/2 o powierzchni [...], a Wojewoda L. decyzję tę utrzymał w mocy decyzją z dnia 26 maja 1979 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w Warszawie decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia 12 kwietnia 1979r. o wywłaszczeniu działki nr 21/2 oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody L. z dnia 26 maja 1979 r. W sprawie ma to ten skutek, że obowiązującą jest decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia 29 marca 1976r. o wywłaszczeniu działki nr 21 i odszkodowaniu. Organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia co do powierzchni nieruchomości nabytej i wywłaszczonej poczyniono na podstawie opinii geodezyjnej S. S.z dnia 4 sierpnia 2008r. Sporządzający opinię po dokonaniu wglądu do przedłożonych przez wnioskodawczynię map z 26 stycznia 1967r. zawierających szkic działki nr 21 o obszarze [...] oraz opis nieruchomości z 27 lutego 1967r. zawierający szkic działki nr 21 o pow. [...] ha uznał, że nie ma sprzeczności między dokumentami. Geodeta nie znalazł w dokumentach potwierdzenia, by brakująca powierzchnia została zajęta pod ulicę S. lub K., gdyż M. K. nie była jeszcze w tym czasie właścicielką gruntu, natomiast w 1963r. wywłaszczenia nie dokonywano. Różne powierzchnie działki nr 21 przedstawione na mapach wynikły, zdaniem organu, z wadliwego przeliczenia wyrażonej w łokciach powierzchni nabytej nieruchomości, zwłaszcza, że z aktu notarialnego wynika, iż przedmiotem obrotu była przestrzeń niewydzielona. Wobec tego, że nigdy nie wywłaszczono decyzją administracyjną nieruchomości o pow. [...] ani [...] – postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Skargę na decyzję Wojewody L. wniosła M. K., która nie precyzując wniosków prosiła o "pozytywne rozpatrzenie sprawy". Skarżąca podnosiła, że była właścicielką gruntu o pow. 5100 łokci, co w przeliczeniu stanowiło [...] położonego u zbiegu ulic K. i S. w L. Nieruchomość została wywłaszczona pod realizację wysokiego budownictwa wielorodzinnego osiedla "C.". Przy wywłaszczeniu określono obszar działki na [...] m2 . W 1967r. w składnicy geodezyjnej Miasta L. znajdowały się dwie mapy, na których wykazano różne powierzchnie jej działki: na jednej – z dnia 26 stycznia 1967r. – wpisano [...] a na drugiej – z dnia 27 lutego 1967r. – [...] z uwagą, że różnica między powierzchnią hipoteczną, a powierzchnią na gruncie wynikła wskutek odjęcia części działki o pow. [...] pod ulicę S. Skarżąca podała, że decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 16 września 2005r. w sprawie [...] umorzono postępowanie dotyczące zwrotu spornej różnicy nieruchomości. Wskazała również, iż podejmowała próby "unieważnienia" wywłaszczenia nieruchomości, która nie została wykorzystana zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego – pod realizację wysokiego budownictwa wielorodzinnego osiedla "C.". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skardze nie można odmówić słuszności, a organy obu instancji umarzając postępowanie w przedmiocie zwrotu różnicy pomiędzy powierzchnią nieruchomości nabytej przez M. K. a nieruchomości wywłaszczonej nie wyjaśniły istoty żądania skarżącej powtarzając w uzasadnieniu decyzji argumentację przedstawioną w pismach i decyzjach wydawanych przy rozstrzyganiu wniosków zgłaszanych przez M. K., a mających związek z wszczętym w 1976 r. wywłaszczeniem nieruchomości stanowiącej jej własność, Bezsporne jest w sprawie, co potwierdzają znajdujące się w aktach decyzje, że postępowanie wywłaszczeniowe prowadzone było przez organy administracji od 29 marca 1976r. – kiedy wydano decyzje o wywłaszczeniu działki nr 21 o pow. [...] stanowiącej własność skarżącej do 30 maja 1997r. – kiedy Wojewoda L. stwierdził nieważność decyzji wydanej 29 marca 1976r. W tym okresie zapadały też inne decyzje dotyczące nieruchomości skarżącej, których nieważność stwierdził organ nadrzędny – po 20 latach. W tej sytuacji jest zrozumiałe niezadowolenie skarżącej, osoby w wieku ponad 90 lat i poczucie krzywdy, co przejawia się w składaniu licznych pism i wniosków, często powtarzanych. Tym bardziej organy administracji powinny wykazać szczególną staranność w ustaleniu czego dotyczy składany wniosek. Postępowanie w sprawie niniejszej zostało wszczęte z wniosku M. K. z dnia 28 marca 2008r. dotyczącego zwrotu nieruchomości o pow. [...] Wniosek ten skierowany do Starosty L. został przekazany Prezydentowi Miasta L. według właściwości. Zwrócić należy uwagę, że w aktach sprawy brak jest wniosku wszczynającego postępowanie. W piśmie procesowym z dnia 2 września 2008 r. wnioskodawczyni m.in. wnosi o zwrot działki o pow. [...] lub jej równowartości – nie precyzując jej granic. Organ I instancji umarzając postępowanie w sprawie uznał, że przedmiotem postępowania jest wniosek o zwrot różnicy między powierzchnią nieruchomości wynikającą z aktu notarialnego z 17 czerwca 1947 r. (...) a powierzchnią nieruchomości określoną w decyzji wywłaszczeniowej (...). Uzasadnienie decyzji zawiera szczegółowy opis przebiegu postępowania wywłaszczeniowego z powołaniami się na opinię geodezyjną S. S. z dnia 4 sierpnia 2008 r.; w aktach sprawy brak jest jednak takiego dokumentu. Znajduje się natomiast dokumentacja geodezyjna z 2005 r. i notatka służbowa z 29 października 2008 r., iż geodeta dokonał wglądu do map z 1967 r. i uznał, że nie pozostają one w sprzeczności z operatem geodezyjnym. W złożonym odwołaniu skarżąca zwraca uwagę, że nie zrealizowano celu, na jaki wywłaszczono jej nieruchomość, a także prosi o zwrot nadpłaty oraz rekompensat za powierzchnię [...] . Również w skardze do Sądu wskazuje, iż została wywłaszczona w celu realizacji wysokiego budownictwa wielorodzinnego, a faktycznie celu takiego nie zrealizowano. Ponadto skarżąca przyznaje, iż z żądaniem zwrotu spornej różnicy w powierzchni nieruchomości występowała do Prezydenta Miasta L., który decyzją z dnia 16 września 2005r. w sprawie [...] umorzył postępowanie. W tej sytuacji uznanie przez organ, że wniosek skarżącej dotyczył zwrotu 352 m2 jako różnicy w powierzchni nieruchomości nabytej i wywłaszczonej i umorzenie postępowania w tym przedmiocie należy uznać za przedwczesne. Skarżąca sama przyznaje, że wniosek taki już składała i postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone. Organ winien był wyjaśnić, choćby przez wezwanie skarżącej lub jej pełnomocnika do udzielenia odpowiedzi – czy wnioskodawczyni ponawia już rozpoznany wniosek, czy też powołując się na fakt przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji wywłaszczeniowej – wnosi o zwrot z tego tytułu konkretnej części nieruchomości i czy postępowanie w tym przedmiocie już się nie toczyło. Po ustaleniu dokładnej treści żądania organ oceni czy wniosek może być przedmiotem postępowania administracyjnego, jaka jest jego materialnoprawna podstawa, a także czy żądanie było już rozpoznane przez organy administracji. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania w tym przedmiocie organ wyda orzeczenie. Z tych względów zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie organu I instancji jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – zostało uchylone na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania wydano na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.