II SA/Lu 297/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-10-09
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, oparta na podstawie wykrycia nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały przed wydaniem prawomocnego orzeczenia, ale strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, może zostać odrzucona z powodu oczywistej sprzeczności podanej podstawy z okolicznościami ją uzasadniającymi?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego, oparta na podstawie wykrycia nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, podlega odrzuceniu, jeśli powołane okoliczności lub dowody istniały już przed wydaniem prawomocnego orzeczenia i strona mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, ale tego nie uczyniła. W takiej sytuacji zachodzi oczywista sprzeczność podanej formalnie podstawy wznowienia z okolicznościami ją uzasadniającymi, co uniemożliwia merytoryczne badanie sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca T. W. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie dotyczącej odmowy przyznania zasiłku okresowego, która zakończyła się prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 31 stycznia 2012 r. Jako podstawę wznowienia wskazała wykrycie nowych okoliczności faktycznych i dowodów, takich jak faktura zakupu lekarstw, zaświadczenie lekarskie oraz oświadczenie dotyczące kosztów ogrzewania, a także zarzuciła nieprawidłowości przy przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. Sąd uznał, że wskazane dokumenty istniały przed wydaniem prawomocnego wyroku i skarżąca mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w dniu 9 października 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie II SA/Lu 751/11 dotyczącej zasiłku okresowego p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę; II. przyznać [...] A. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 751/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego z przeznaczeniem na zakup lekarstw, środków higieny i sanitarnych.
Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika od powyższego wyroku nie wniosła skargi kasacyjnej, a nawet skutecznego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku na piśmie. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 2 marca 2012 r.
W dniu 4 kwietnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga T. W. o wznowienie postępowania w powyższej sprawie, w której wskazała jako podstawę wznowienia art. 273 § 2 p.p.s.a. Skarżąca wskazując na fakturę zakupu lekarstw z dnia 30 czerwca 2011 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 1 sierpnia 2011 r. oraz oświadczenie z dnia 12 grudnia 2010 r. podniosła, iż w okresie jednego miesiąca koszt zakupu lekarstw wzrósł o 66,77 zł, a koszt ogrzania domu wynikał z ww. oświadczenia. Organ przyznał jej natomiast w I kwartale jedynie 150 zł pomocy, co zmusiło skarżącą do zakupów z własnego dochodu oraz pożyczek od osób trzecich. Ponadto dodała, że wywiad środowiskowy przeprowadził pracownik, który nie miał do tego upoważnienia. Jej zdaniem ww. okoliczności mogły mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ koszt lekarstw był wyższy o ponad 100%, a dopłaty do opału pomniejszały dochód znacznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu, który może być zastosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania Sąd dokonuje jej kontroli z punktu widzenia zachowania warunków formalnych określonych w art. 279 p.p.s.a. Stosownie do powołanego przepisu skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać między innymi podstawę wznowienia i jej uzasadnienie oraz okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi. Na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie postępowania odrzuca, a w przypadku ich spełnienia – wyznacza rozprawę. Postawy wznowienia zostały zawarte w art. 271 - 273 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie skarżąca wnosząc skargę o wznowienie postępowania sądowego jako podstawę wznowienia wskazała wykrycie nowych okoliczności faktycznych sprawy i dowodów.
W ocenie Sądu ta formalnie powołana przez skarżącą podstawa skargi o wznowienie postępowania w istocie nie istnieje. W ocenie skarżącej nowe dowody to faktura zakupu lekarstw z dnia 30 czerwca 2011 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 1 sierpnia 2011 r. oraz oświadczenie z dnia 12 grudnia 2010 r. dotyczące kosztów ogrzania domu skarżącej w sezonie grzewczym. Jej zdaniem są to nowe okoliczności i dowody w sprawie. W tym miejscu podkreślić należy, iż samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia w rozumieniu art. 280 p.p.s.a. Na tym etapie rozpoznania skargi o wznowienie chodzi tylko o sprawdzenie, czy nie zachodzi oczywista sprzeczność podanej formalnie podstawy wznowienia z okolicznościami podstawę tę uzasadniającymi. Tylko bowiem taka sprzeczność daje podstawę do odrzucenia skargi o wznowienie. Powszechnie przyjmuje się bowiem, że przed skierowaniem skargi o wznowienie na rozprawę nie można badać merytorycznej zasadności wskazanych w tej skardze podstaw wznowienia.
Badając natomiast w tym zakresie podaną podstawę wznowienia Sąd uznał, że nie odpowiada ona podstawie ustawowej określonej w art. 273 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Z przepisu tego wynika zatem, iż podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były jej znane. To znaczy, że wykrycie ich nastąpiło po wydaniu prawomocnego wyroku. Innymi słowy podstawa wznowienia postępowania sądowego określona w tym przepisie zachodzi, gdy nie istniała obiektywna możliwość powołania się na okoliczności faktyczne lub środki dowodowe w poprzednim postępowaniu (zob. postanowienie NSA z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 84/09).
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu taki przypadek nie zachodzi. Już z prostego zestawienia dat sporządzenia faktury zakupu lekarstw (30 czerwca 2011 r.), zaświadczenia lekarskiego (1 sierpnia 2011 r.) oraz oświadczenie strony (12 grudnia 2010 r.) i wydania kwestionowanego wyroku (31 stycznia 2012 r.) wynika, że ww. dokumenty, na które powołuje się skarżąca istniały, a strona nie mogła nie wiedzieć o ich istnieniu, skoro wszystkie zostały wydane w stosunku do jej osoby lub sporządzone z jej udziałem. W tym kontekście należy również wskazać, że to na skarżącej ciąży obowiązek wykazania, że nie mogła powołać określonych okoliczności lub skorzystać ze środków dowodowych w poprzednim postępowaniu. W ocenie Sądu skarżąca nie wskazała, że istniały przeszkody do powołania tych dokumentów. Skarżąca mogła je zatem dołączyć do akt sprawy (osobiście lub za pośrednictwem ustanowionego dla niej adwokata) przed wydaniem wyroku z dnia 31 stycznia 2012 r. Skoro tego nie uczyniła, nie może obecnie opierać skargi o wznowienie postępowania na podstawie określonej w art. 273 § 2 p.p.s.a., która w rzeczywistości nie zachodzi. Tym samym Sąd uznał, iż omawiane okoliczności nie są nowe, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wobec powyższego bezprzedmiotowe jest dokonywanie oceny, czy przywołane okoliczności mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Nawiasem jedynie należy wskazać, iż część z dokumentów na które obecnie powołuje się skarżąca znajduje się w aktach sprawy II SA/Lu 751/11.
Zupełnie nietrafne jest również powoływanie się w skardze na okoliczność sporządzenia w dniu 20 czerwca 2011 r. wywiadu środowiskowego przez osobę - zdaniem skarżącej - nieupoważnioną. Po pierwsze bowiem okoliczność taka nie mieści się w określonych w art. 271 – 273 p.p.s.a. podstawach wznowienia, a po drugie ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje szczególnych wymogów dla osoby przeprowadzającej ze stroną rodzinny wywiad środowiskowy, który z tego względu może przeprowadzić każdy pracownik socjalny ośrodka pomocy społecznej. Specjalnego upoważnienia wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wymaga jedynie osoba wydająca decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej.
Wskazując na powyższe należało w konsekwencji przyjąć, że w sprawie zachodzi oczywista sprzeczność podanej formalnie podstawy wznowienia z okolicznościami podstawę tę uzasadniającymi. Umożliwia to zdaniem Sądu przyjęcie, że skarga o wznowienie postępowania sądowego, pomimo wskazania ustawowej podstawy wznowienia, faktycznie nie została na takiej podstawie oparta, co skutkuje jej odrzuceniem (zob. postanowienie NSA z dnia 2 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1000/09). Ponadto brak ustawowej podstawy wznowienia stanowi obowiązek odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2004 r., sygn. akt OW 87/04).
Podnieść nadto należy, iż wniosek dowodowy strony o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z załączonych kserokopii dokumentów nie mógł być uwzględniony. Stosownie bowiem do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W przedmiotowej sprawie Sąd nie miał natomiast żadnych wątpliwości co do stanu sprawy, a dokumentacja sprawy i twierdzenia strony były wystarczające do dokonania oceny przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że skarga T. W. o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Lu 751/11 podlega odrzuceniu na podstawie art. 281 p.p.s.a., gdyż nie opiera się na ustawowych podstawach wznowienia.
O wynagrodzeniu adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy świadczącego pomoc prawną z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 19 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło