II SA/Lu 298/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal - sprawozdawca, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent - Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. E. F. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego J. E. F. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]. Nr [...], wydaną na mocy art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania J. F. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nieudokumentowany wniosek nie stanowił podstaw do przyznania stronie uprawnień kombatanckich, stronie, która ograniczyła się do uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o jej osadzeniu w hitlerowskim obozie Do takich wniosków prowadziła ocena zgromadzonego materiału dowodowego w postaci: - wyjaśnień J. F. podającego, że w czerwcu 1941 r. przeprowadził się wraz z rodzicami do Z. koło S., skąd w listopadzie 1942 r. został wysiedlony i osadzony przez hitlerowców w obozie w Z.; - oświadczeń świadków G. P. (pochodzącego ze S.) i S. M.(pochodzącego z Z.), posiadających uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w obozie w Z. w okresie listopad-grudzień 1942 r. Organ podkreślił, że J. F. nie przedstawił żadnego dokumentu czy to urzędowego, czy prywatnego potwierdzającego zmianę miejsca zamieszkania w czasie wojny. Oświadczenie J. F. w tym zakresie jest niewystarczające. Wobec dużej liczby osadzonych w tym obozie osób jest mało prawdopodobne aby świadkowie ci mający wówczas 7-9 lat zapamiętali niespełna dwuletnie dziecko mieszkające wcześniej w Z. tylko rok, gdyby nawet przyjąć, że J. F. rzeczywiście się do Z. przeprowadził z rodziną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. F. zarzucił orzekającemu organowi subiektywną ocenę materiału dowodowego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zwrócił uwagę, że G.P. jest jego kuzynem. W odpowiedzi na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podnosząc iż J. F. nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego pobyt w miejscowości Z.. Fakt, iż G. P. jest kuzynem J. F. nie znajduje potwierdzenia w oświadczeniu samego świadka ani we wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ zaznaczył, że oświadczenia świadków G. P. i S. M.pojawiają się w wielu sprawach i postępowaniach prowadzonych przez Urząd. W niektórych sprawach zachodzi podejrzenie, że oświadczenia tych świadków mogły zostać sfałszowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Z motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia wynikało, że pobyt skarżącego w obozie w Zamościu był uprawdopodobniony lecz nieudowodniony. Do takiego wniosku prowadziła ocena oświadczeń świadków G. P. i S. M., którym to oświadczeniom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej z racji wieku tych świadków, mających wtedy 7-9 lat i zdolności do zapamiętania przez nich skarżącego, będącego wówczas niespełna dwuletnim dzieckiem, zwłaszcza wobec – znanej powszechnie – dużej liczby osadzonych każdorazowo w tym obozie osób. Odmowę przyznania uprawnień kombatanckich uzasadniano także tym, że nie został przedstawiony żaden dokument (urzędowy czy też prywatny) potwierdzający zmianę miejsca zamieszkania oraz pobyt skarżącego w Z. w okresie od czerwca 1941 r. do czasu wysiedlenia w listopadzie 1942 r. Z prezentowanym wyżej stanowiskiem organu nie sposób było się zgodzić, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie odpowiadało wymogom określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 7 kpa, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych był zobowiązany dokładnie wyjaśnić i ustalić stan faktyczny sprawy. Tego rodzaju obowiązki organu administracji publicznej wynikały z zasad legalizmu oraz prawdy obiektywnej, określonych w powyższym przepisie. Powyższe zasady realizowane są poprzez unormowania określające postępowanie dowodowe, a zwłaszcza poprzez art. 77 § 1 kpa, nakazujący całościowe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego na podstawie, którego organ dokonuje własnej oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Realizację powyższych reguł – zgodnie z intencją ustawodawcy – ma odzwierciedlać uzasadnienie rozstrzygnięcia organu. W myśl art. 107 § 3 kpa, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Brak dokumentu urzędowego lub prywatnego potwierdzającego pobyt skarżącego w Zawodzie oraz wcześniejszą przeprowadzkę do tej miejscowości nie był w rozpoznawanej sprawie uzasadniony względami natury dowodowej. Ponadto brak takiego dokumentu nie powinien stanowić istotnego kryterium wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeń G.P. i S. M., którzy wyraźnie stwierdzili, iż skarżący został osadzony w obozie. Według G. P. skarżący przebywał razem z nim w jednej sali. S. M. oświadczył, że osadzono go razem ze skarżącym w tym samym baraku. W tych okolicznościach organ przyjął jednak, iż pobyt skarżącego w obozie nie został udowodniony lecz uprawdopodobniony. Dodatkowa argumentacja, dlaczego odmówiono wiarygodności dowodowej oświadczeniom G. P. i S. M. świadczyła o tym, że organ nie rozpatrzył należycie zgromadzonego materiału dowodowego, a ponadto dokonał wadliwej oceny tego materiału, naruszając tym samym zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 kpa. Organ naruszył tę zasadę dokonując oceny materiału dowodowego głównie w aspekcie brakującego dowodu, mającego potwierdzić - nieistotną i nie dającą stronie podstaw do przyznania jej dochodzonych uprawnień kombatanckich - okoliczność, która z kolei utwierdzałaby organ w przekonaniu o wiarygodności dowodów wskazujących, iż zachodzą takie podstawy. Stąd też zasadny był zarzut skarżącego, że dokonano subiektywnej oceny zgromadzonych dowodów. Ta subiektywna ocena dowodów znalazła swój wyraz, w sposobie redakcji uzasadnienia decyzji, w której organ w istocie nie podał jakie poczynił ustalenia, a powinien zgodnie z art. 7 i 107 § 3 kpa, negując przy tym wartość dowodową zgromadzonych dowodów, przy braku innych, które wykluczałyby fakt osadzenia skarżącego w obozie. Naruszenie przez organ przepisów procesowych – art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, odmawiającego przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich, a przez to utwierdzającą Sąd, iż zostało ono wydane także z obrazą prawa materialnego - art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 42, poz. 42). Uznając wniesioną skargę za usprawiedliwioną, Sąd orzekł jak w sentencji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). jp