II SA/Lu 298/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi R. Sz. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany kierunku studiów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] r. II. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz R. Sz. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA/Lu [...] U Z A S A D N I E N I E We wniosku z dnia [...] października 2015 r. R. S. – student I roku studiów stacjonarnych na kierunku bezpieczeństwo wewnętrzne, na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu M. C.-S. w L., zwrócił się do Prodziekana tego Wydziału z prośbą o przeniesienie na I rok studiów stacjonarnych na kierunku prawo na ww. Wydziale. Wnioskodawca swoją prośbę uzasadnił stwierdzeniem, iż uważa, że "byłby to kierunek, w którym w pełni się odnajdzie". Decyzją z dnia [...] października 2015 r. Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji UMCS w L. nie zgodził się na przeniesienie R. S. na I rok studiów stacjonarnych na kierunku prawo. Organ pierwszej instancji pouczył wnioskodawcę, że od decyzji tej przysługuje – na podstawie § 4 ust. 1 Regulaminu studiów – odwołanie do Rektora UMCS w L., które należy wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. R. S. zgodnie z pouczeniem złożył odwołanie od powyższej decyzji. Odwołujący przywołał swoje wyniki uzyskane na maturze z przedmiotów humanistycznych oraz stwierdził, że jest pewien, iż sprosta wyzwaniom związanym z tokiem nauczania na kierunku prawo. Decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] – zaskarżoną w niniejszej sprawie – Prorektor UMCS w L., działając na podstawie ustawy z dnia [...] lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 4 regulaminu studiów na UMCS w L. (przyjętego uchwałą Senatu UMCS w L. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r.), utrzymał w mocy decyzję Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji UMCS w L., wskazując, iż również nie wyraża zgody na przeniesienie R. S. z II roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia bezpieczeństwa wewnętrznego na I rok studiów stacjonarnych jednolitych magisterskich prawa w roku akademickim [...]. W decyzji organu odwoławczego zawarto ponadto pouczenie o sposobie i terminie jej zaskarżenia w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący w ustawowym terminie wniósł do tutejszego Sądu skargę na powyższą decyzję ostateczną. W skardze tej powołał się na przepis art. 2 Protokołu nr [...] do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, jednak nie sformułował żadnych zarzutów ani wniosków procesowych. W odpowiedzi na skargę Rektor UMCS w L. wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z § 10 ust 1 Regulaminu studiów na UMCS w L., student za zgodą Dziekana może zmienić kierunek studiów po zaliczeniu co najmniej pierwszego semestru, jeśli różnice programowe umożliwiają przyjęcie na drugi semestr wybranego kierunku lub odpowiednio wyższy. W przypadku kierunków bezpieczeństwo wewnętrzne oraz prawo różnica programowa jest znaczna. Po analizie planu studiów obowiązującego od roku akademickiego [...] na kierunku bezpieczeństwo wewnętrzne, z planem studiów na kierunku prawo, organ stwierdził, że brak jest przedmiotów wspólnych dla obu tych kierunków na I roku studiów. Program nauczania na obu kierunkach zasadniczo się różni, a różnica programowa jest znaczna. Niemożliwe jest zatem spełnienie przesłanki określonej w § 10 ust 1 Regulaminu studiów. Odnosząc się do wyników z egzaminu maturalnego, przywołanych przez R. S. w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, Rektor UMCS wyjaśnił, że stosując zasady kwalifikacyjne wyrażone w uchwale nr [...] Senatu Uniwersytetu M. C.-S. w L. z dnia [...] maja 2014 r. w sprawie zasad przyjęć na I rok studiów jednolitych magisterskich pierwszego stopnia oraz drugiego stopnia w roku akademickim [...], należy przyjąć, że student uzyskał wynik 129 pkt. Zgodnie zaś z informacją Biura Rekrutacji UMCS ostatnia osoba zakwalifikowana na kierunek prawo w roku akademickim [...] uzyskała 222 pkt. Zdaniem Rektora trudno, by student z wynikiem znacznie odbiegającym od minimalnego dającego możliwość dostania się na kierunek prawo w roku akademickim [...], mógł zostać dopuszczony do studiów na tym kierunku już w trakcie trwania roku akademickiego. Odnośnie zaś zarzutu naruszenia art. 2 Protokołu nr [...] do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, organ stwierdził, że Uniwesrytet nie pozbawił skarżącego prawa do nauki. Student nie skorzystał bowiem w pełni z prawa wynikającego z powołanego przepisu Konwencji, poprzez osiągnięcie wyników w nauce, które dawałyby możliwość skutecznego przystąpienia do rekrutacji na kierunek prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie właśnie z przyczyn uwzględnionych przez Sąd z urzędu w ramach dyspozycji powyższego unormowania. W myśl art. 207 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), do decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W świetle powyższego przepisu organy UMCS w L., podejmując decyzję w indywidualnej sprawie studenta R. S., tj. rozpatrując jego wniosek o przeniesienie na inny kierunek studiów, zobowiązane były do poszanowania przepisów dotyczących postępowania administracyjnego, w tym przepisów dotyczących decyzji administracyjnej. Wydane na skutek przedmiotowego wniosku decyzje powinny były zatem uwzględniać wymogi, jakie stawia przepis art. 107 k.p.a. Przepis ten w § 1 stanowi natomiast, że decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Wymogi, jakie winno spełniać uzasadnienie decyzji administracyjnej, określa natomiast § 3 powołanego unormowania, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Decyzje organów obu instancji zapadłe w niniejszej sprawie nie zachowują określonego w powyższych przepisach standardu, a w konsekwencji naruszają art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając powyższe stanowisko należy wskazać, że decyzja Prodziekana Wydziału Prawa i Administracji UMCS w L. z dnia [...] października 2015 r. została sporządzona odręcznie (co w samo w sobie nie stanowi naruszenia prawa) i w istocie ogranicza się w swej treści do lakonicznego rozstrzygnięcia ("nie zgadzam się") oraz pouczenia o sposobie i terminie złożenia od niej odwołania, a także o podstawie prawnej tegoż środka zaskarżenia (§ 4 ust. 1 Regulaminu studiów w UMCS w L.). Ponadto zawiera ona datę wydania, pieczęć z oznaczeniem organu oraz imieniem i nazwiskiem Prodziekana upoważnionego do wydania tej decyzji, a także jego podpis. Nie zawiera ona natomiast żadnego z pozostałych elementów decyzji określonych w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., w tym oznaczenia strony (ustalenie jej adresata nie budzi wątpliwości jedynie z tego względu, że decyzja została sporządzona na wniosku R. S.), powołania podstawy prawnej (powołano w niej – jak już wyżej wskazano – jedynie podstawę prawną środka zaskarżenia, nie zaś podstawę prawną decyzji), a ponadto pozbawiona jest jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego i prawnego. Z kolei zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Prorektora UMCS w L. z dnia [...] października 2015 r., utrzymująca w mocy ww. decyzję pierwszoinstancyjną, również pozbawiona jest jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego i prawnego, a nadto nie sprecyzowano w niej podstawy prawnej, a jedynie ogólnie powołano się na przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (bez podania konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu). Powyższe wady decyzji organów obu instancji, w szczególności brak uzasadnienia w obu tych decyzjach, uniemożliwiają ich merytoryczną kontrolę, przez co koniecznym jest wyeliminowanie tych aktów z obrotu prawnego celem ponownego rozpatrzenia sprawy przez właściwy organ UMSC w L. i wydania decyzji spełniającej wymogi wynikające z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Ubocznie należy zaznaczyć, że wprawdzie w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przedstawił już argumentację, która przesądziła o odmowie uwzględnienia wniosku R. S. o przeniesienie na innych kierunek studiów, jednakże uzasadnienie odpowiedzi na skargę nie może sanować braków uzasadnienia decyzji, stąd też pozostaje bez wpływu na powyższą ocenę. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt II sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a.