II SA/Lu 299/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lipca 2009 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie przyznania zasiłku stałego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 23 marca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Filii nr 2 Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia 27 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie: 1. przyznania zasiłku stałego od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 31 maja 2009 r. w kwocie 77 zł miesięcznie, 2. przyznania pomocy w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne w ustawowej wysokości w okresie pobierania zasiłku stałego – stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium wyjaśniło, że wskazaną wyżej decyzją z dnia 27 stycznia 2009 r. organ pierwszej instancji przyznał E. S. zasiłek stały od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 31 maja 2009 r. w kwocie 77 zł miesięcznie oraz orzekł o opłacaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne w ustawowej wysokości w okresie pobierania zasiłku stałego. Decyzja została doręczona wnioskodawczyni w dniu 12 lutego 2009 r. W dniu 27 lutego 2009 r. złożyła ona odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, iż nie zgadza się zarówno z wysokością przyznanego zasiłku, jak i z okresem, na jaki zasiłek został przyznany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazało, że decyzja organu pierwszej instancji zawierała w swej treści pouczenie o terminie do wniesienia odwołania i została doręczona stronie prawidłowo. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 26 lutego 2009 r., a odwołanie nadane zostało w placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 27 lutego 2009 r. Kolegium stwierdziło również, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 58 k.p.a. Skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie złożyła E. S. Skarżąca zarzuciła, iż zgodnie z zapewnieniami pracownika socjalnego, postępowanie w wyniku którego został jej przyznany umiarkowany stopień niepełnosprawności miało doprowadzić do przyznania zasiłku stałego. W ocenie skarżącej przyznany jej zasiłek w kwocie 77 zł miesięcznie jest niewystarczający. Organ pierwszej instancji wadliwie ustalił dochód skarżącej, przyjmując, iż otrzymuje ona od swoich rodziców kwotę 400 zł miesięcznie. Skarżąca załączyła do skargi oświadczenie o złym stanie zdrowia oraz trudnej sytuacji życiowej i finansowej. Na rozprawie przed Sądem w dniu 3 lipca 2009 r. skarżąca wyjaśniła, że nie wniosła odwołania w terminie, gdyż nie pozwalał na to jej stan zdrowia, a ponadto nie wiedziała, iż może wnosić o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Przyznała również, że źle obliczyła termin do złożenia odwołania i w dniu 27 lutego 2009 r. nadała odwołanie przez osobę trzecią. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Kolegium wyjaśniło dodatkowo, iż przedmiotem zaskarżonego postanowienia było wyłącznie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a nie była jego przedmiotem ocena ustaleń organu pierwszej instancji, co do wysokości dochodu osiąganego przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Skargi nie można uznać za zasadną, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. art. 127 § 1 i § 2 k.p.a. od decyzji organu administracji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie organ administracji publicznej wyższego stopnia. Odwołanie to – w myśl art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. – wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. W przypadku złożenia odwołania po upływie terminu do jego wniesienia organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 134 k.p.a.). W niniejszej sprawie jest bezspornym, iż decyzją z dnia 27 stycznia 2009 r. nr [...], Kierownik Filii nr 2 Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, orzekł o przyznaniu E. S.: 1. zasiłku stałego od dnia 1 grudnia 2008 r. do dnia 31 maja 2009 r. w kwocie 77 zł miesięcznie, 2. pomocy w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne w ustawowej wysokości w okresie pobierania zasiłku stałego. Nie ulega również wątpliwości, że decyzja ta została doręczona stronie w dniu 12 lutego 2009 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma (k. 31 akt adm. I instancji). Oznacza to, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji upłynął w dniu 26 lutego 2009 r., a po upływie tego terminu decyzja ta stała się ostateczna. Skarżąca, co przyznała na rozprawie przed Sądem, złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji w dniu 27 lutego 2009 r., a więc z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane było z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia odwołania. Należy bowiem podkreślić, iż merytoryczne rozpoznanie odwołania, wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony i wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a więc decyzji, która korzysta z ochrony trwałości w myśl art. 16 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1982 r., I SA 235/82, ONSA 1982, nr 1, poz. 52; B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 598). W związku ze złożeniem przez skarżącą odwołania po terminie do jego wniesienia, Kolegium zobowiązane było do wydania postanowienia stwierdzającego – na podstawie art. 134 k.p.a. – uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Od negatywnych skutków uchybienia terminu skarżącą mogła bronić się, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu (art. 58 § 1 k.p.a.). Z akt administracyjnych sprawy nie wynika jednak, by składała ona taki wniosek w toku postępowania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutów skarżącej, należy podkreślić, iż Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie może oceniać legalności decyzji organu pierwszej instancji z dnia 27 stycznia 2009 r. nr [...]. Ponownie należy wskazać, iż sąd administracyjny kontroluje jedynie zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które nie rozstrzygało merytorycznie odwołania skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji, a jedynie stwierdzało jego wniesienie z uchybieniem terminu. Ubocznie tylko stwierdzić należy, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia 27 stycznia 2009 r. nr [...] jest ostateczna i korzysta z ochrony trwałości stosownie do art. 16 § 1 k.p.a. Oznacza to, że uchylenie lub zmiana tej decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.