II SA/Lu 299/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych I. oddala skargę; II. przyznaje [...] P. W. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia 12 lutego 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia 23 listopada 2009 r. nr [...], odmawiającą uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji ostatecznej tego organu z dnia 20 czerwca 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że Z. W. w dniu 22 marca 2007 r. złożył wniosek o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 2 lipca 2007 r. nr [...] odmówił wnioskodawcy przyznania wnioskowanego świadczenia, a Kolegium decyzją z dnia 27 sierpnia 2007 r. nr [...] utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi Z. W. na powołaną wyżej decyzję Kolegium, wyrokiem z dnia 29 stycznia 2008 r., II SA/Lu 757/07, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. W dniu 9 maja 2007 r. Z. W. ponownie złożył wniosek o przyznanie mu specjalistycznych usług opiekuńczych. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia 2 lipca 2007 r. nr [...] odmówił wnioskodawcy przyznania żądanego świadczenia, a Kolegium decyzją z dnia 27 sierpnia 2007 r. nr [...] utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi Z. W. na powołaną wyżej decyzję organu odwoławczego, wyrokiem z dnia 14 lutego 2008 r., II SA/Lu 742/07, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N. decyzją z dnia 18 kwietnia 2008 r. nr [...] przyznał wnioskodawcy specjalistyczne usługi opiekuńcze na okres od dnia 28 kwietnia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. Kolejny wniosek Z. W. o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych wpłynął do organu w dniu 30 kwietnia 2008 r. Wobec przyznania wnioskodawcy żądanego świadczenia w okresie od dnia 28 kwietnia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., organ pierwszej instancji stwierdził, iż bezprzedmiotowe stało się rozpoznanie merytoryczne jego wniosków z dnia 22 marca 2007 r., 9 maja 2007 r. oraz 30 kwietnia 2008 r., i decyzją z dnia 20 czerwca 2008 r. nr [...] umorzył postępowania administracyjne wszczęte na podstawie tych wniosków. Decyzja ta stała się ostateczna. Z. W. w dniu 22 lipca 2008 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wskazaną wyżej decyzją z dnia 20 czerwca 2008 r., wskazując jako podstawę wznowienia udział w sprawie pracowników podlegających wyłączeniu. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2008 r. organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie w sprawie wznowienia postępowania z wniosku z dnia 22 lipca 2008 r. do czasu rozpatrzenia przez Kolegium wniosku strony z dnia 21 lipca 2008 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powołanej decyzji z dnia 20 czerwca 2008 r. Kolegium postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2008 r. nr [...],[...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 19 października 2009 r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie, a postanowieniem z dnia 20 października 2009 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 20 czerwca 2008 r. nr [...]. Powołaną na wstępie decyzją organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 20 czerwca 2008 r. nr [...], wskazując, iż wbrew twierdzeniom wnioskodawcy wskazana decyzja nie została wydana przez pracownika, który podlegał wyłączeniu. W postępowaniach z wniosków z dnia 22 marca 2007 r., z dnia 9 maja 2007 r. i z dnia 30 kwietnia 2008 r. w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych skarżący nie składał wniosków o wyłączenie pracowników. W sprawie nie zachodzi również żadna z przesłanek wymienionych w art. 24 § 1 k.p.a., stanowiących podstawę wyłączenia pracownika ani w art. 24 § 3 k.p.a., zgodnie z którym bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie, okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. W sprawie tej nie zachodziły również inne przesłanki wznowienia wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. uzasadniające uchylenie decyzji z dnia 20 czerwca 2008 r. Kolegium stwierdziło, że organ zasadnie wszczął postępowanie wznowieniowe, gdyż wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie oraz wskazywał jako podstawę wznowienia udział pracowników podlegających wyłączeniu. Przeprowadzona przez Kolegium analiza akt wykazała, że wbrew stanowisku organu pierwszej instancji w sprawie z wniosku z 22 marca 2007 r. o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2007 r. Z. W. żądał wyłączenia pracownika socjalnego M. B. i postanowieniem Nr [...] z dnia 12 kwietnia 2007 r. odmówiono jego wyłączenia. Powyższa nieścisłość w ustaleniach organu pierwszej instancji nie miała jednak znaczenia dla oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zarówno w sprawach, w których postępowanie zostało umorzone, jak i w sprawie wznowieniowej, nie ma bowiem nierozpatrzonych wniosków o wyłączenie pracowników organu od udziału w tych sprawach, jak również nie ma podstaw do stwierdzenia, że zaistniały okoliczności powodujące konieczność wyłączenia pracownika z urzędu. Wobec niestwierdzenia, po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr [...] z dnia 20 czerwca 2008 r., podstaw do uchylenia tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., zasadne było stanowisko organu pierwszej instancji. Od decyzji Kolegium z dnia 12 lutego 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł Z. W. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza prawo, gdyż w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej udział w załatwieniu sprawy z zakresu pomocy społecznej może brać tylko jeden pracownik socjalny. W rozpoznawanej sprawie postępowanie prowadził natomiast pracownik socjalny M. B. oraz pracownik socjalny o nazwisku: "Z.". Skarżący podkreślił, iż pracownica socjalna E. W. została wcześniej wyłączona "fizycznie" z udziału w sprawie, lecz bez wydania w tym przedmiocie postanowienia organu. Niewydanie postanowienia o wyłączeniu tej pracownicy, zdaniem skarżącego, stanowi "patologię administracyjną". W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skarżący w dniu 22 lipca 2008 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 20 czerwca 2008 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. (k. 28 akt adm. I inst.). Decyzją tą umorzone zostało postępowanie w sprawach z wniosków Z. W. z dnia: 22 marca 2007 r., 9 maja 2007 r. i 30 kwietnia 2008 r. o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych. Uwzględniając wniosek skarżącego Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N. postanowieniem z dnia 20 października 2009 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją z dnia 20 czerwca 2008 r. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ustanawiając zasadę trwałości decyzji administracyjnej, precyzyjnie zakreślają ramy wznowienia postępowania administracyjnego. Podstawy wznowienia postępowania administracyjnego zostały przez ustawodawcę wyliczone wyczerpująco w przepisach art. 145 § 1 i art. 145 a § 1 k.p.a. Skarżący jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., podkreślając, iż w postępowaniu w tej sprawie brały udział osoby podlegające wyłączeniu. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. art. 24, 25 i 27. Decyzja z dnia 20 czerwca 2008 r. nr [...] wydana została przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. K. F., działającą z upoważnienia Wójta Gminy N.. W postępowaniu administracyjnym, zakończonym wydaniem tej decyzji, skarżący nie składał wniosku o wyłączenie K. F. od udziału w postępowaniu, jak również nie zaistniały podstawy o wyłączenie jej z mocy samego prawa. Z tych względów nie można przyjąć, że w przedmiotowej sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Należy także zauważyć, że nawet gdyby w czynnościach przygotowawczych postępowania administracyjnego uczestniczyli pracownicy organu podlegający wyłączeniu od udziału w postępowaniu, to i tak udział ten uległ sanacji poprzez wydanie decyzji przez uprawniony organ. Z przyjętej bowiem w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. konstrukcji wynika, że podstawą wznowienia postępowania jest tylko udział w czynnościach decydujących, tj. w wydaniu decyzji. Decyzja administracyjna jest skierowana "na zewnątrz" i wydaje ją zawsze organ administracji publicznej, a nie pracownik. Za taką wykładnią przemawia przyjęta w art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji i zamknięte wyliczenie wad procesowych będących podstawą wznowienia postępowania (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 523). Z akt administracyjnych wynika, iż w sprawie z wniosku z 22 marca 2007 r. o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2007 r. skarżący Z. W. żądał wyłączenia pracownika socjalnego M. B. (k. 6 akt adm. I inst.). Wniosek skarżącego o wyłączenie wyżej wymienionego pracownika został rozpoznany i rozstrzygnięty postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2007 r. nr [...] odmawiającym jego wyłączenia od udziału w postępowaniu. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 kwietnia 2007 r., a zawierało ono pouczenie, że nie służy na nie zażalenie, ale strona może je zaskarżyć w odwołaniu od decyzji (k. 5 akt adm. I inst.). Decyzja organu pierwszej instancji z dnia 20 czerwca 2008 r. nr [...], umarzająca postępowanie w sprawie z wniosków skarżącego z dnia: 22 marca 2007 r., 9 maja 2007 r. i 30 kwietnia 2008 r. o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych, zawierająca prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia odwołania, została doręczona skarżącemu w dniu 26 czerwca 2008 r. (k. 27 akt adm. I inst.). W ustawowym terminie skarżący nie skorzystał z możliwości wniesienia odwołania, w którym mógłby podnosić ewentualne zarzuty co do odmowy wyłączenia wskazanego wyżej pracownika organu. Odwołanie od tej decyzji skarżący złożył dopiero w dniu 21 lipca 2008 r., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2008 r. nr [...],[...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia. Organy administracji stwierdziły ponadto z urzędu, iż w sprawie nie zachodzą także inne podstawy wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. W związku z powyższym należało uznać za zgodne z prawem stanowisko zaskarżonej decyzji, co do braku podstaw do uchylenia w trybie wznowionego postępowania ostatecznej decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. wydanej z upoważnienia Wójta Gminy N. z dnia 20 czerwca 2008 r. W myśl bowiem art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy podkreślić, iż są one bezzasadne. Z akt administracyjnych nie wynika, by skarżący składał wniosek o wyłączenie pracownicy socjalnej E. W. ani, by organ z urzędu wyłączył ją od udziału w postępowaniu w rozpoznawanej sprawie. Zarzut naruszenia przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) jest całkowicie chybiony, gdyż przepisy tej ustawy nie ograniczają w żaden sposób ilość pracowników socjalnych, którzy mogą brać udział w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Ponadto kwestia ta nie mogła mieć wpływu na wynik postępowania wznowieniowego, w którym organ administracji bada wyłącznie, czy w sprawie zachodzą podstawy wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a., a nie jest uprawniony do oceny zgodności decyzji ostatecznej z przepisami prawa materialnego. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 litera "c" i § 15 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).