II SA/Lu 30/18
PostanowienieWSA w Lublinie2018-04-04
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów ustanowienia adwokata, uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Uiszczenie wpisu sądowego od skargi świadczy o możliwości poniesienia kosztów. Brak dostarczenia wymaganych dokumentów uniemożliwił ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej i jej zdolności do ponoszenia kosztów ustanowienia adwokata, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podała swoją sytuację materialną, wskazując na niskie dochody i wysokie wydatki. Organ wezwał ją do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie dodatkowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jej sytuacji finansowej. Skarżąca nie dostarczyła żądanych dokumentów, ale uiściła wpis sądowy od skargi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zwolnienia od kosztów postępowania rozgraniczeniowego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córka, z którą zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2, jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha i utrzymuje się z zasiłku chorobowego w kwocie [...]złotych. Skarżąca oświadczyła też, że na jej koszty utrzymania koniecznego składają się wydatki na energię elektryczną – [...] złotych co dwa miesiące, zakup leków – [...] złotych, ubezpieczenie KRUS – [...] złotych co kwartał, usługi komunalne – [...] złotych, zakup żywności – [...] złotych oraz Internet – [...] złotych. Do druku PPF dołączono zaświadczenie o powierzchni gospodarstwa rolnego, z którego wynika, że wynosi ono [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych. Na zaświadczenie znajduje się adnotacja, że areał [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych jest wydzierżawione.
W związku z tym, że z powyższego oświadczenia wynika, iż miesięczne wydatki są wyższe od miesięcznych dochodów pismem z dnia 6 lutego 2018 r. wezwano skarżącą do nadesłania oświadczenia wyjaśniającego skąd pochodzą i w jakiej są wysokości środki finansowe pozwalające ponosić koszty utrzymania koniecznego. W odpowiedzi na to pismo skarżąca oświadczyła, że pożycza pieniądze u rodziny i sąsiadów.
Ze względu na to, że odpowiedź na wezwanie z dnia 6 lutego 2018 r. nie wyjaśnia wątpliwości dotyczących wiarygodności oświadczenia dotyczącego wysokości dochodów, co skutkuje przy tym dalszymi wątpliwościami dotyczącymi tego skąd pochodzą i w jakiej są wysokości środki finansowe pozwalające na spłatę zobowiązań zaciągniętych u sąsiadów i rodziny oraz równoczesne ponoszenia bieżących kosztów utrzymania skierowano do skarżącej pismo z dnia 26 lutego 2018 r. W piśmie tym wzywa się skarżącą do nadesłania aktualnych wyciągów z rachunków bankowych oraz lokat bankowych skarżącej i córki dokumentujących wszystkie operacje bankowe dokonywane na nich w okresie od grudnia 2017 r. do lutego 2018 r. (włącznie), oświadczenia wyjaśniającego, czy dom oraz gospodarstwo rolne obciążone są hipotecznie bądź stanowią przedmiot zabezpieczenia wierzytelności i jakiej oraz nadesłania poświadczających to dokumentów źródłowych (np. umowy, wypisu z księgi wieczystej), zaświadczenia z właściwego wydziału komunikacji wskazującego, czy i jakie pojazdy mechaniczne są zarejestrowane na skarżącą bądź córkę, zaświadczenia z uczelnie, na której studia doktoranckie odbywa córka, wskazującego na którym jest roku studiów doktoranckich oraz, czy i w jakiej wysokości oraz jak często ponosi w związku z tym opłaty, jeżeli córka pobiera zaś stypendium doktoranckie wskazania jego wysokości oraz oświadczenia wyjaśniającego w jakiej wysokości skarżąca ponosi miesięczne koszty studiów doktoranckich córki, jakiego rodzaju są to koszty. Przesłania dokumentów źródłowych (np. dowodów wpłaty, rachunków, faktur VAT) potwierdzających wysokość i częstotliwość ponoszonych kosztów. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca opłaciła wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie [...]złotych nie nadsyłając żądanych dokumentów.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Przy czym w obu przypadkach wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 13/15 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skarżąca mimo tego, że nie wykonała wezwania do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, uiszczając wpis sądowy od wniesionej skargi jednoznacznie wykazała, iż jest w stanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i córki ponieść wszelkie koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem. Każdorazowo jednorazowo nie przekroczą bowiem kwoty [...]złotych. Jednocześnie skarżąca nie uprawdopodabniał, że poniesienie przez nią minimalnego kosztu ustanowienia adwokata z wyboru przekracza jej realnie możliwości ponoszenia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Nie nadesłanie bowiem dokumentów źródłowych wymienionych w piśmie z dnia 26 lutego 2018 r. uniemożliwiło ustalenie rzeczywistej wysokości dochodów gospodarstwa domowego skarżącej jak i rzeczywistej wysokości ponoszonych przez nią stałych kosztów utrzymania koniecznego. To zaś nie pozwoliło na dokonanie oceny tego, czy minimalny koszt ustanowienia adwokata z wyboru w istocie spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej córki, co przesądza o braku podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o ustanowienie adwokata.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło