II SA/Lu 300/25

WyrokWSA w Lublinie2025-10-02

Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Jacek Czaja, Maciej Gapski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez osoby niebędące stronami postępowania pierwszoinstancyjnego oraz czy prawidłowo odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania, gdyż zostało ono wniesione przez osoby niebędące stronami postępowania pierwszoinstancyjnego. Brak legitymacji procesowej po stronie skarżących uniemożliwił skuteczne wniesienie odwołania. Ponadto, nawet gdyby uznać, że skarżący mieli interes prawny, złożyli odwołanie po terminie, a przedstawione przez nich okoliczności zdrowotne nie uprawdopodobniły braku winy w uchybieniu terminu, co skutkowało prawidłową odmową przywrócenia terminu.
Stan faktyczny
Skarżący E. R. i J. R. wnieśli odwołanie od decyzji Marszałka Województwa Lubelskiego odmawiającej zezwolenia na usunięcie drzewa, twierdząc, że drzewo negatywnie wpływa na ich nieruchomość i uniemożliwia postawienie ogrodzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania, uznając skarżących za osoby niebędące stronami postępowania pierwszoinstancyjnego, a także odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z uwagi na brak uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący zarzucili naruszenie prawa, pominięcie ich w postępowaniu i brak doręczenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2025 r. sprawy ze skargi E. R. i J. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 1 kwietnia 2025 r., znak: SKO.41/814/SD/2025 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi K. O. od Skarbu Państwa, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, kwotę 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy), w tym 110,40 zł (sto dziesięć złotych czterdzieści groszy) podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu; III. przyznaje adwokatowi Ł. K. od Skarbu Państwa, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, kwotę 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy), w tym 110,40 zł (sto dziesięć złotych czterdzieści groszy) podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2025 r. znak: SKO.41/814/SD/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej jako: Kolegium lub organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wniesionych przez E. R. i J. R. (dalej jako: skarżący) od decyzji Marszalka Województwa Lubelskiego z dnia 26 czerwca 2024 roku r. znak DS-V.7170.103.20244.2024.MLK w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na usunięcie drzewa gatunku śliwa ałycza rosnącego na działce o nr ew. [...] obr [...] ark [...] położonej przy ul. [...] w L. na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. oraz art. 58 § 1, art. 127 i art. 129 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania, a także odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją Marszalka Województwa Lubelskiego z dnia 26 czerwca 2024 roku r. znak: DS- V.7170.103.20244.2024.MLK odmówiono udzielenia zezwolenia na usunięcie drzewa gatunku śliwa ałycza rosnącego na działce o nr ew. [...] obr [...] ark [...] położonej przy ul. [...] w L.. Decyzja została wydana wobec G. L., właściciela nieruchomości stanowiącej działkę o nr ew. [...] obr [...] ark [...] położoną przy ul. [...] w L.. W decyzji wyjaśniono, że drzewo rośnie bezpośrednio przy granicy działki, a część korony drzewa sięga sąsiedniej nieruchomości. Decyzja została doręczona w dniu 27 czerwca 2024 roku, od decyzji G. L. nie wniosła odwołania, decyzja stała się ostateczna. Odwołanie od decyzji wnieśli E. R. i J. R. w dniu 17 lutego 2025 roku (bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie) podnosząc, iż pominięto w postępowaniu negatywny wpływ drzewa na możliwość usytuowania ogrodzenia na ich działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w L.. Odwołujący wskazali, że organ nie rozważył okoliczności odnoszących się do wpływu drzewa na ich nieruchomość. Nadto E. R. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, uzasadniając, że z przyczyn urazu barku, oraz leczenia innych schorzeń, nie miała możliwości złożenia odwołania w terminie. Wyjaśniła, że dokumenty z Urzędu Miasta otrzymała w listopadzie 2024 roku. Rozpatrując odwołanie Kolegium powołało art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza, w drodze postanowienia, niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem organy odwoławczego z przepisu art. 134 k.p.a. wynika również kolejność, w jakiej organ odwoławczy winien dokonać kontroli zachowania warunków formalnych wniesionego odwołania, kontrola zachowania terminu może nastąpić dopiero po rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy kwestii dopuszczalności odwołania. Potrzeba sprawdzenia, czy odwołanie wniesione zostało w terminie, zachodzi dopiero w przypadku pozytywnego zweryfikowania legitymacji procesowej podmiotu wnoszącego odwołanie od decyzji organu I instancji. Stanowisko to uzasadniono odwołaniem do orzecznictwa sądów administracyjnych. Kolegium wyjaśniło następnie, że na tle przepisu art. 134 k.p.a. wyróżnia się dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - przedmiotowe i podmiotowe. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z powyższego przepisu wynika, że podmiotem uprawnionym do złożenia odwołania jest strona postępowania. Stosownie do art. 129 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Kolegium podkreśliło, że stroną postępowania administracyjnego, na podstawie art. 28 k.p.a., jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego jest rozumiane jako przyznanie podmiotowi przez przepis prawa materialnego, określonych korzyści lub nałożenie na niego określonych obowiązków. Pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Tylko przepisy prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarzają określonemu podmiotowi legitymację procesową strony, który to - zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania - powinien ten interes wykazać. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie status strony należy oceniać w oparciu o przepisy ustawy o ochronie przyrody. Przepis art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody stanowi, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek: 1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości; 2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121, ze zm.), zwanej dalej "Kodeksem cywilnym" - jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Nie budzi zatem wątpliwości, iż osoba niebędąca ani właścicielem, ani posiadaczem nieruchomości nie ma interesu prawnego w sprawie o zezwolenie na wycięcie drzewa, nie ma zatem przymiotu strony postępowania administracyjnego, gdyż nic ma nawet interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Przy czym o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa wystąpił właściciel nieruchomości tj. G. L., a nie skarżąca umocowana do działania w imieniu i na rzecz tegoż właściciela. Kolegium podniosło, że przesłanka niedopuszczalności odwołania złożonego przez E. R. i J. R. w niniejszej sprawie ma charakter podmiotowy i polega na tym, że odwołanie zostało złożone przez podmiot nie będący stroną postępowania. Odwołujący nie był stroną postępowania z wniosku o zezwolenie na usunięcie drzewa, gdyż nie przysługuje im prawo własności nieruchomości na której rośnie drzewo, w konsekwencji złożone odwołanie jest niedopuszczalne. Z wnioskiem o usunięcie drzewa wystąpił właściciel nieruchomości tj. G. L.. Decyzją Marszałka Województwa Lubelskiego z dnia 26 czerwca 2024 roku r. znak DŚ-V.7170.103.20244.2024.MLK odmówiono G. L. zezwolenia na usunięcie drzewa gatunku śliwa ałycza rosnącego na działce o nr ew. [...] obr [...] ark [...] położonej przy ul. [...] w L., w decyzji wyjaśniono, że drzewo rośnie bezpośrednio przy granicy działki, a część korony drzewa sięga sąsiedniej nieruchomości. Doręczenie decyzji wobec E. R. i J. R. nie nastąpiło, ponieważ nie byli oni stronami w sprawie, w jakiej została wydana decyzja odmowna. Natomiast o wydaniu decyzji odmownej E. R. i J. R. zostali powiadomieni pismem Miejskiego Architekta Zieleni z dnia 2 lipca 2024 roku. Ubocznie tylko Kolegium wyjaśniło, z uwagi na twierdzenie odwołujących o negatywnym wpływie drzewa na ich nieruchomość, iż jakkolwiek w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że strona nieprawidłowo pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, ma możliwość złożenia odwołania - natomiast termin do jego wniesienia dla takiej strony liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Przy tym termin ten może zostać stronie przywrócony, a sprawa rozpatrzona. W przedmiotowej sprawie odwołujący wnioskują o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, przy czym termin dla złożenia odwołania przez G. L. upłynął 11 lipca 2024. Informację o wydaniu decyzji odmownej Odwołujący powzięli w dacie doręczenia im pisma Miejskiego Architekta Zieleni z dnia 2 lipca 2024 roku tj. w dniu 6 lipca 2024 roku. Nawet gdyby zatem ocenić, iż Odwołującym przysługiwał status stron, z uwagi na negatywny wpływ drzewa na nieruchomość - to termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 11 lipca 2024 roku. E. R. wraz z odwołaniem złożyła wniosek o przywrócenie terminu, w którym wskazała ogólne powody uchybienia terminu do wniesienia odwołania - zły stan zdrowia, uniemożliwiający funkcjonowanie i dopełnianie czynności urzędowych. Odwołanie zostało złożone w dniu 17 lutego 2025 roku, w siedzibie organu odwoławczego. Zgodnie z przepisem art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Natomiast art. 58 § 1 k.p.a. stanowi, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z brzmienia § 2 tego samego artykułu wynika ponadto, iż prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W ocenie Kolegium w pierwszej kolejności należy ocenić, że odwołujący nie mają statusu stron postępowania, stąd bieg terminu odwołania wobec nich nie mógł się rozpocząć. Już z tego powodu niemożliwe jest przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uwzględniając jednak, że odwołująca E. R. wnioskuje o przywrócenie terminu (rozpoczętego w dniu doręczenia decyzji G. L.), należy wskazać, że E. R. nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania (liczonego od daty doręczenia decyzji Gminie) nastąpiło bez jej winy. Kolegium zauważa, że wobec Urzędu Miasta Lublin kierowała wielokrotnie pisma związane z uciążliwościami powodowanymi przez drzewo, zatem składanie pism i dopełnianie czynności urzędowych nie było niemożliwe w okresie 6 lipca 2024 roku - 17 lutego 2025 roku. W sytuacji składania innych pism do Urzędu Miasta Lublin, nie można uznać, że stan zdrowia uniemożliwiał dokonywanie czynności urzędowych. W związku z powyższym nie było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Dodatkowo w uzasadnieniu stwierdzono, iż pisma z dnia 17 lutego 2025 r. nie można ocenić jako wniosek o wznowienie postępowanie, gdyż z jego treści wynika wprost, że stanowi ono odwołanie, a dodatkowo pismo nie zostało złożone w terminie miesiąca od powzięcia informacji o wydaniu decyzji o odmowie usunięcia drzewa. Organ administracji nie ma obowiązku wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w stosunku do każdego prawomocnie zakończonego postępowania celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia. Jest to tylko jego prawo, a obowiązek istnieje tylko w razie znalezienia przyczyny lub skierowania wniosku. Kolegium wyjaśniło, iż podmiotowi, który podnosi, że ma przymiot strony w określonym postępowaniu administracyjnym, a w postępowaniu bez swojej winy nie brał udziału, przysługuje prawo złożenia podania o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a., termin jednego miesiąca na złożenie podania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. E. R. dowiedziała się o decyzji w dniu 6 lipca 2024 r., a odwołanie złożono 17 lutego 2025 roku. Stąd Kolegium nie ma podstaw do rozważania czy odwołanie może stanowić w istocie wniosek o wznowienie postępowania i czy taka była intencja E. R.. W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło niedopuszczalność odwołania oraz odmówiło przewrócenia terminu do złożenia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie złożyli E. R. oraz J. R. podnosząc, że orzeczenie zapadło w sposób całkowicie sprzeczny z obowiązujący prawem. Skarżący podnieśli, że nie zostali dopuszczeni do postępowania, a organ nie powiadomił ich o toczącym się postępowaniu. Zdaniem skarżących nikt nie doręczył im decyzji w lipcu 2024 r. ani nie poinformował o przysługujących uprawnieniach, dlatego też termin do wniesienia odwołania nie zaczął biec. W skardze podniesiono, że drzewo o pięciu odnogach częściowo rośnie na ich działce i uniemożliwia wykonanie uprawnień właścicielskich w tym postawienia ogrodzenia w linii granicznej. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący powołali się na problemy zdrowotne, które powodują poważne utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu. Skarżący wyjaśnili, że w trakcie budowy drogi oraz usypywania skarpy dokonano zasypania słupków granicznych, które były naniesione na polecenie prezydenta miasta. W zakończeniu skarżący podkreślili, że Kolegium powinno potraktować ich odwołanie jako wniosek o wznowienie, gdyż jako strony bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu. Na wniosek skarżących w trakcie postępowania sądowego przyznano im pomoc prawną w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Pełnomocnicy ustanowieni w imieniu E. R. oraz J. R. w pismach z dnia 9 września 2025 r. poparli skargę oraz wnieśli o przeprowadzenie rozprawy. Pełnomocnik J. R. podniósł również, że drzewo, którego dotyczyło postępowanie przed organem I instancji stanowi współwłasność G. L. oraz skarżących, gdyż rośnie w granicy ich działki i działki będącej własnością G.. Dlatego też właściwe jest uznanie, że zostali oni pominięci w postępowaniu z naruszeniem art. 10 k.p.a. Dodatkowo wskazał, że drzewo będące obiektem sporu nie powinno być przedmiotem postępowania o zezwolenie na jego usunięciu w trybie art. 83 ustawy o ochronie przyrody, gdyż jako drzewo owocowe (śliwa) nie jest objęte koniecznością uzyskania zezwolenia na jego usunięcie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 934 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie został przez Kolegium, naruszony art. 134 k.p.a., który stanowił podstawę stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, jak i przepisy odnoszące się do przywracania terminu do wniesienia odwołania – art. 58-59 k.p.a. Sąd w pełni podziela ocenę prawną i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu Kolegium. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Należy podkreślić, że w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowano w zasadzie jednolitą koncepcję odnoszącą się do pojęcia niedopuszczalności odwołania, a jej źródeł upatruje się w przyczynach natury przedmiotowej oraz podmiotowej. Do przesłanek niedopuszczalności odwołania o charakterze przedmiotowym zaliczyć należy przede wszystkim brak przedmiotu zaskarżenia oraz prawną niemożliwość zaskarżenia decyzji w toku instancji. Z tych względów nie jest w szczególności dopuszczalne odwołanie od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego, aktu normatywnego, aktu prawa miejscowego, czynności cywilnoprawnej, czynności materialno-technicznej, decyzji organu II instancji wydanej w wyniku odwołania, decyzji wydanej w postępowaniu jednoinstancyjnym, jak również odwołanie złożone przedwcześnie, a więc przed doręczeniem decyzji. Przyczyny podmiotowe natomiast obejmują wszelkie przypadki wniesienia odwołania przez jednostkę, pomimo oczywistego braku legitymacji do wniesienia tego środka prawnego lub niemającą zdolności do czynności prawnych. (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2016, s. 601–602). W niniejszej sprawie podstawą stwierdzenia niedopuszczalności odwołania był brak legitymacji do wniesienia odwołania, gdyż skarżący nie byli stronami postępowania przed Marszałkiem Województwa Lubelskiego w sprawie odmowy udzielenia zezwolenia na usunięcie drzewa (gatunku śliwa ałycza) rosnącego na działce o nr ew. [...] obr [...] ark [...] położonej przy ul. [...] w L.. W skardze do tut. Sądu E. R. i J. R. podnosili, że zostali pominięci w powyższym postępowaniu przed Marszałkiem Województwa. W aktach sprawy znajduje się decyzja Marszałka Województwa Lubelskiego z dnia 26 czerwca 2024 r., która została skierowana wyłącznie do właściciela działki nr ewid. [...] obr[...], ark [...], czyli G. L.. Z akt tego postępowania wynika, że skarżący nie brali w nim udziału ze względu na brak interesu prawnego. Brak interesu prawnego skarżących wynikał z faktu posadowienia drzewa na działce będącej własnością G. L., dlatego też skarżący nie mogli wywieść swego interesu prawnego ani z prawa własności, ani z przepisów ustawy o ochronie przyrody, w szczególności art. 83 ust. 1 tej ustawy. Prawidłowe było stanowisko Kolegium, co do stwierdzenia, że skarżący nie byli stronami tego postępowania, a zatem nie mogli skutecznie wnieść odwołania od decyzji. Jednocześnie nawet uznanie, że organ I instancji błędnie przyjął, że skarżący nie mieli interesu prawnego do bycia stronami w sprawie zakończonej decyzją z dnia 26 czerwca 2024 roku r., w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na usunięcie drzewa, nie prowadzi do przyjęcie, że złożone przez nich odwołanie w dniu 17 lutego 2025 r. może być uznane za dopuszczalne. Kolegium prawidłowo wyjaśniło, że odwołanie podmiotu nieprawidłowo pozbawionego udziału w postępowaniu może być skutecznie złożone jedynie w terminie otwartym dla strony, która brała udział w postępowaniu. Z akt sprawy wynika natomiast, że G. L. doręczono decyzję Marszałka Województwa w dniu 27 czerwca 2024 r., a zatem termin do złożenia odwołania wyekspirował w dniu 11 lipca 2024 r. Skarżący złożyli odwołanie w dniu 17 lutego 2025 r., a więc po upływie terminu do złożenia odwołania określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Należy dodatkowo wyjaśnić, że stronie pominiętej w postępowaniu po upływie terminu do złożenia odwołania przewidzianego dla innych stron przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wniosku takiego skarżący nie złożyli. Wszelkie merytoryczne zarzuty zawarte w skardze oraz pismach pełnomocników skarżących ustanowionych w ramach pomocy prawnej odnoszące się do decyzji Marszałka Województwa Lubelskiego z dnia 26 czerwca 2024 r. nie mają żadnego znaczenia dla oceny wydanego w sprawie postanowienia. Orzeczenie to ma bowiem wyłącznie formalny, procesowy wymiar, a organ odwoławczy w ogóle nie badał zasadności wydania decyzji przez Marszałka Województwa. W związku z tym zarzuty odnoszące się do położenia drzewa na granicy działki skarżących z działką G. L. oraz okoliczności odnoszące się do gatunku drzewa, które zdaniem pełnomocnika nie musi być objęte zezwoleniem na usunięcie nie mogły przynieść oczekiwanego przez skarżących skutku w postaci uchylenia decyzji. Sąd nie odniósł się do tych zarzutów, gdyż postępowanie prowadzone przez Kolegium i wydane rozstrzygnięcie nie dotyczyło merytorycznie powyższej decyzji. Sąd uznał równocześnie, że Kolegium właściwie zakwalifikowało podania skarżących z dnia 17 lutego 2025 r. jako odwołanie od opisanej powyżej decyzji Marszałka oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organy wyższego stopnia, że w sprawie nie zaszły przesłanki umożlwiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W myśl art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z § 2 cytowanego przepisu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wniosek o przywrócenie terminu uzasadniony został przez E. R. poważnymi problemami zdrowotnymi, przebytą operacją w 2023 r., leczeniem onkologicznym, ortopedycznym i kardiologicznym oraz koniecznością rehabilitacji, a także niepełnosprawnością (I grupa inwalidzka). Przedstawione w prośbie okoliczności nie zostały jednak w żaden sposób uprawdopodobnione. Skarżący nie wykazali, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło z przyczyn niezawinionych. Zdaniem Sądu oczywiste jest, że skarżący uchybili terminowi określonemu w art. 58 § 2 k.p.a., który stosownie do § 3 tego przepisu ma charakter nieprzywracalny. Dla powyższej oceny istotna jest okoliczność, że o wydaniu decyzji Marszałka Województwa z dnia 26 czerwca 2024 r. skarżący dowiedzieli się w dniu 6 lipca 2024 r. z pisma Miejskiego Architekta Zieleni z dnia 2 lipca 2024 r., do którego dołączono kopię decyzji Marszałka. Jak słusznie zauważyło Kolegium w okresie od lipca 2024 r. do lutego 2025 r. skarżący podejmowali szereg czynności zmierzających do realizacji zamierzonej przez nich wycinki drzewa na działce nr [...] należącej do G. L., a graniczącej z należącą do nich nieruchomością. W aktach znajdują się pisma skarżących kierowane do Urzędu Miasta Lublin z dnia: 14 sierpnia 2024 r., 14 października 2024 r. oraz 15 stycznia 2025 r. Aktywność skarżących udokumentowana wskazanymi pismami świadczy o możliwości dokonywania przez nich czynności urzędowych pomimo problemów zdrowotnych. Należy ponadto przyjąć, że możliwe było złożenie przez nich odwołania już po udzieleniu im przez Urząd Miasta Lublin informacji o decyzji odmownej Marszałka Województwa Lubelskiego, co nastąpiło w dniu 6 lipca 2024 r. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło