II SA/Lu 302/05
WyrokWSA w Lublinie2005-04-28
Skład orzekający: Maciej Kierek, Jerzy Stelmasiak, Wiesława Achrymowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie zamurowania otworu drzwiowego, powołując się na bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na istnienie innej, ostatecznej decyzji w tej sprawie, podczas gdy ta decyzja została następnie prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia jej nieważności?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie mógł umorzyć postępowania administracyjnego z powodu bezprzedmiotowości, jeśli decyzja, na którą się powoływał, została prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Prawomocny wyrok sądu administracyjnego eliminujący decyzję z obrotu prawnego ma moc wiążącą dla innych sądów i organów, co oznacza, że nie można się na niej opierać. Brak prawomocnej decyzji, na którą organ się powołał, sprawia, że postępowanie nie jest bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
M. S. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zamurowania otworu drzwiowego. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, powołując się na wcześniejszą decyzję Naczelnika Gminy nakazującą zamurowanie otworu. Skarżąca argumentowała, że postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, ponieważ wspomniana decyzja Naczelnika Gminy została następnie prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego przez WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. S. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak,, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz ( sprawozdawca ), Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. S. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy pierwszoinstancyjną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania nakazu zamurowania otworu drzwiowego, wykonanego w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego, na poziomie niskiego parteru, usytuowanego na działce E. S. o numerze ewidencyjnym 3280, położonej w miejscowości G., a od strony granicy z nieruchomością M. S.
W uzasadnieniu powziętego rozstrzygnięcia organ nadzoru budowlanego wskazał na istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy G. z dnia [...] r., stanowiącej właśnie o obligu zamurowania spornego otworu drzwiowego oraz wzniesienia ponad połać dachu murka przeciwpożarowego, gdy ich prawidłowe zrealizowanie podlegać może jedynie trybowi i rygorom postępowania egzekucyjnego w administracji. W następstwie, podnoszone przez M. S., tożsame okoliczności faktyczne, nie mogą co do zasady stanowić ponownie przedmiotu merytorycznego rozstrzygania, zważywszy unormowanie art. 104 k.p.a. W konkluzji pozytywnie przesądził zaistnienie przesłanki bezprzedmiotowości niniejszego procedowania administracyjnego, przy zrealizowaniu hipotezy art. 105 § 1 k.p.a. Tytułem proceduralnej podstawy przywołał unormowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane.
Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożyła M. S., wnosząc o uchylenie obu decyzji powziętych w toku instancji z zasądzeniem na jej rzecz kosztów niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.
W uzasadnieniu zgłoszonych zarzutów u podstaw formułowanych wniosków skargi, polemizowała ze stanowiskiem organu, o ile stwierdził istnienie bezprzedmiotowości procedowania administracyjnego, skoro w okolicznościach faktycznych i prawnych, aktualnie istniejących, nie występuje tożsamość stosunku prawnego z tym w dacie podejmowania decyzji z [...] r., w szczególności gdy zważyć obecne już użytkowanie budynku, skoro ukończono fazę jego budowy. Zatem zgłaszane z jej strony zarzuty winny podlegać rozpatrzeniu w kontekście niezgodnego z prawem użytkowania wskazywanego obiektu budowlanego, nie zaś odstępstw od udzielonego pozwolenia na jego budowę. Nadto decyzja przywoływana wyżej, której organ nadzoru budowlanego przypisał rozstrzygające znaczenie jest dotknięta kwalifikowanymi wadliwościami, stanowiącymi podstawę dla stwierdzenia jej nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., a w dalszej konsekwencji narusza ona zasadę praworządności, co winno podlegać stwierdzeniu ze strony właściwego organu z urzędu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z leżącą u jego podstaw argumentacją faktyczną i prawną. Dodatkowo podnosił, iż wydanie ponownej merytorycznej decyzji rozstrzygającej o żądaniu skarżącej w następstwie realizowałoby hipotezę art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., stanowiąc o jej nieważności, gdy co do zasady organ decyzyjny nie podziela jej stanowiska o jurydycznej racji stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy G. z dnia [...] r., przywoływanej w sprawie, przy rozważaniu przesłanki z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., a to wobec późniejszego wejścia w życie norm prawnokarnych, do których odwołuje się skarżąca.
Równolegle prowadzone postępowanie administracyjne, a w dalszej kolejności sądowoadministracyjne przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie 7/IV SA 2545/03 w sposób prawomocny, wyrokiem z dnia 02 grudnia 2004r., przesądziło o wyeliminowaniu z obrotu prawnego, przywoływanej niniejszym przez organ nadzoru budowlanego u podstaw powziętego rozstrzygnięcia administracyjnego, decyzji Naczelnika Gminy G. z dnia [...] r. w trybie stwierdzenia jej nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą skargę zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie jej legalności, gdy niniejszym badana, objęta skargą decyzja organu nadzoru budowlanego, w stwierdzonych okolicznościach procedowania administracyjnego, tego rozstrzygającego wymogu nie realizuje, jako powzięta w rezultacie naruszenia ustawowych regulacji proceduralnych, w pierwszym rzędzie ze wskazaniem na bezwzględnie obowiązującą normę prawną stanowioną w art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznającym walor mocy wiążącej dla innych sądów i organów prawomocnego wyroku sądowoadministracyjnego, którą należy w okolicznościach prawnych sprawy niniejszej odnieść do wyroku z dnia 02 grudnia 2004r. w sprawie o sygnaturze 7/IV SA 2545/03 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, eliminującego w trybie stwierdzenia nieważności, w sposób prawomocny, z obrotu prawnego decyzję z dnia [...] r., wydaną przez Naczelnika Gminy G., a przywoływaną w toku instancji przez organy nadzoru budowlanego u podstaw niniejszym kontrolowanego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania administracyjnego, jako o kluczowym znaczeniu.
W tym stanie sprawy, stwierdzone okoliczności prawne pozbawiają jurydycznej racji stanowisko organów rozstrzygających w toku instancji o bezprzedmiotowości procedowania administracyjnego w zakresie niezgodności wzniesionego obiektu budowlanego z przepisami ustawy Prawo budowlane i aktów doń wykonawczych, przy pozbawionym podstawy odwołaniu się do ustawowo formułowanego zakazu ponownego merytorycznego rozstrzygania o tym samym przedmiocie, gdy bezprzedmiotowość procedowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., jest pojęciem podlegającym wykładni, jako oczywisty brak czy to faktycznego przedmiotu dla rozstrzygnięcia, czy tez materialnoprawnej podstawy w normach prawa administracyjnego. W kontrolowanym postępowaniu bowiem, w rezultacie prawomocnego rozstrzygnięcia sądowoadministracyjnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie 7/IV SA 2545/03, proceduralnie nie ma miejsca stan sprawy już ostatecznie rozpatrzonej, co jurydycznie rozstrzygające.
Przedstawione rozumienie ustawowego pojęcia bezprzedmiotowości procedowania administracyjnego stanowi konsekwentną kontynuację utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, by przywołać w tym miejscu wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, między innymi: z dnia 26 września 2001r. LEX 78917, z dnia 23 stycznia 2003r. LEX 137801, z dnia 24 kwietnia 2003r. Biul. Skarb. 2003/6/25. Tak, właściwie definiowane, ustawowe pojęcie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, a poparte ugruntowanym orzecznictwem, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., w wyżej przedstawionym stanie sprawy administracyjnej nie ma miejsca.
Stwierdzona wadliwość w zastosowania instytucji umorzenia postępowania administracyjnego, przy błędnym przyjęciu za podstawę jej zrealizowania zaistnienia przesłanki bezprzedmiotowości, w swych jurydycznych następstwach wyczerpuje hipotezę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiąc naruszenie przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, na mocy dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i przy zastosowaniu art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, gdy obowiązek zwrotu kosztów niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego od organu na rzecz skarżącej znajduje podstawę prawną w art. 200 ostatnio przywołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło