II SA/Lu 302/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-06-05

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena taka wymaga analizy wysokości obciążeń finansowych związanych z postępowaniem oraz realnych możliwości finansowych strony, uwzględniając dochody, wydatki na utrzymanie mieszkania i rodziny.
Stan faktyczny
Strona skarżąca M. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Strona wykazała, że prowadzi gospodarstwo domowe z małżonką i dwojgiem dzieci, utrzymując się z emerytury i dochodu z pracy dodatkowej. Po poniesieniu kosztów utrzymania mieszkania i obsługi kredytu, na wyżywienie i inne niezbędne koszty czteroosobowej rodziny pozostaje ograniczona kwota.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano M. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 05 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a 1. przyznać M. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca M. M. wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF w zakreślonym w wezwaniu terminie (data stempla pocztowego) złożyła wypełniony i podpisany urzędowy formularz wniosku żądając przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie tworzą opłaty sądowe, które prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszące 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Z oświadczenia strony skarżącej wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wraz z bezrobotną i nieposiadającą prawa do zasiłku dla bezrobotnych małżonką i dwojgiem uczących się dzieci, z którymi zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z otrzymywanej przez siebie emerytury w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz dochodu uzyskiwanego z pracy dodatkowej wynoszącego miesięcznie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej uzupełniają dodatki na dzieci w łącznej kwocie [...] złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Miesięcznie na koszty utrzymania mieszkania oraz obsługi kredytu mieszkaniowego strona skarżąca wydaje [...] złotych. Po poniesieniu przez stronę skarżącą kosztów utrzymania mieszkania i obsługi kredytu mieszkaniowego na zakup wyżywienia i inne niezbędne koszty utrzymania czteroosobowej rodziny pozostaje kwota [...] złotych netto, co na osobę daje kwotę [...] złotych netto. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania nie jest w stanie uiścić opłat sądowych w rozpoznawanej sprawie. Uiszczenie przez stronę skarżącą tytułem opłat sądowych związanych z rozpoznawaną sprawą kwoty 500 złotych, 250 złotych czy 100 złotych skutkować będzie tym, że kwota dochodu przypadająca na osobę w gospodarstwie domowym strony skarżącej po poniesieniu przez nią kosztów utrzymania mieszkania i obsługi kredytu mieszkaniowego będzie wahać się w granicach od [...] złotych (przy uiszczeniu pełnej kwoty wpisu sądowego od wniesionej skargi) do [...] złotych (przy jednorazowym uiszczeniu opłaty sądowej w kwocie 100 złotych). Poniesienie zaś opłat sądowych, o których mowa w zdaniu poprzednim w części nieprzekraczającej połowy każdej z nich spowoduje, że kwota dochodu przypadająca na osobę w gospodarstwie domowym strony skarżącej po poniesieniu przez nią kosztów utrzymania mieszkania i obsługi kredytu mieszkaniowego będzie wahać się w granicach od [...] złotych (przy uiszczeniu połowy wpisu sądowego od wniesionej skargi) do [...] złotych (przy jednorazowym uiszczeniu połowy opłaty sądowej w kwocie 100 złotych). Kwoty dochodu przypadające na osobę, które pozostałyby stronie skarżącej po uiszczeniu całości bądź części opłat sądowych związanych z niniejszym postępowaniem, zdaniem referendarza sądowego nie będą w stanie pokryć wydatków związanych z utrzymaniem koniecznym. To zaś wskazuje na to, że poniesienie przez stronę skarżącą całości lub części opłat sądowych może mieć miejsce jedynie kosztem środków przeznaczanych na pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego jej i osób pozostających z nią w gospodarstwie domowym. Z tego względu referendarz sądowy zwolnił stronę skarżącą w całości od opłat sądowych związanych z niniejszym postępowaniem. Brak jest jednak podstaw do zwolnienie strony skarżącej w całości od kosztów sądowych. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków – art. 211 p.p.s.a. Do wydatków, które strona zobowiązana jest pokrywać w toku postępowania zalicza się w szczególności należności tłumacza bądź kuratora ustanowionego w danej sprawie, koszty ogłoszeń oraz diet i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonywania czynności sądowych poza budynkiem sądu – art. 213 pkt od 1 do 2 p.p.s.a. Analiza akt sprawy niniejszej nie wskazała, aby w związku z toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym strona skarżąca musiała pokrywać tak powyższe, jaki i jakiekolwiek inne wydatki. Z tego powodu zwrotu wydatków nie można zaliczyć do obciążeń finansowych związanych z niniejszym postępowaniem. Skoro zaś w niniejszym postępowaniu zwrotu wydatków nie można zaliczyć do kosztów postępowania brak jest podstaw do zwolnienia strony skarżącej od obowiązku ponoszenia wydatków. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło