II SA/Lu 303/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Mieszkańców Wsi G. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2025 r., znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odrzucić skargę. Mieszkańcy Wsi G. reprezentowani przez sołtysa M. D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2025 r., dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga Mieszkańców Wsi G. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Należy wskazać, że sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia. Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z kolei zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przez Mieszkańców Wsi G. , protestujących przeciwko inwestycji drogowej pod nazwą "Budowa drogi gminnej klasy technicznej D w miejscowości G. na odcinku od km 0+000,00 do km 1+203,00 wraz z budową lub przebudową zjazdów". Zgodnie z art. 25 p.p.s.a. osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) (§ 1). Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2). Zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3). Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Zgodnie z regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną (art. 33). Do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych (art. 331 § 1). Warunkiem uznania, że dana jednostka organizacyjna ma zdolność prawną i zdolność sądową jest przyznanie jej takiej zdolności przepisem ustawy. Mieszkańcy Wsi jako grupa osób do takiej kategorii podmiotów nie należą. Żaden obowiązujący przepis prawa nie przyznaje Mieszkańcom Wsi statusu osoby prawnej ani tzw. "ułomniej osoby prawnej". Tym samym grupa mieszkańców nie mieści się w żadnej z grup wymienionych w art. 25 p.p.s.a., co powoduje, że nie może ona występować w postępowaniu sądowym w charakterze strony. Mając na uwadze powyższe, skargę Mieszkańców Wsi G. należało odrzucić z uwagi na brak zdolności sądowej tego podmiotu do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.