II SA/Lu 305/19
WyrokWSA w Lublinie2019-10-31
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Marta Laskowska-Pietrzak, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., jest zobowiązany do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, czy też może jedynie uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, działając w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., jest zobowiązany nie tylko do uchylenia dotychczasowej decyzji, ale również do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Samo uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji stanowi naruszenie tego przepisu, ponieważ decyzja kończąca postępowanie wznowione musi zawierać rozstrzygnięcie o istocie sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiającą uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla biogazowni. WINB uchylił decyzję PINB, powołując się na błędną ocenę zgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który został później stwierdzony nieważnością. Skarżący (inwestor i stowarzyszenie) zarzucili WINB naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez brak merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do istoty po uchyleniu decyzji PINB.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję WINB.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Protokolant Referent stażysta Natalia Kopiś po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze skarg [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] i Stowarzyszenia "[...]" w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę [...](dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz Stowarzyszenia "[...]" w [...] kwotę [...] (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt II SA/Lu [...]
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...]" od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r., znak: [...] odmawiającej uchylenia decyzji PINB w P.
z dnia [...] r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na budowie inwestycji biogazowni o mocy 1,2 MW, zlokalizowanej na działkach nr [...] położonych w miejscowości K., gm. P., zrealizowanej przez [...] Sp. z o. o., W. [...], [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości
oraz na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowalny zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowalnych polegających na budowie inwestycji: biogazownia o mocy 1,2 MW, zlokalizowanej na działkach nr [...] położonych w m. K., gm. P. realizowanej przez [...] Sp. z 0.0., W. [...], [...].
W tym miejscu wyjaśnić należy, że organ drugiej instancji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., jednakże postanowieniem
z dnia 28 maja 2019 r. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji, wskazując jako podstawę prawną decyzji art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 591/18, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie wznowienia robót budowlanych. W uzasadnieniu wyroku WSA w Lublinie stwierdził m.in., że rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a., może zapaść tylko wówczas, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej.
Organ odwoławczy wskazał, że wobec podnoszonych w powyższym wyroku argumentów oraz faktu, że organ pierwszej instancji wydając decyzję ma obowiązek opierać się na dowodach obrazujących aktualny stan faktyczny i prawny w dacie wydania decyzji, organ odwoławczy ustalił, że obecnie dla działki nr ewid.[...] i [...] obręb K. obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w P.
z dnia 7 listopada 2003 r.
Dodatkowo [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego (oględzin).
W trakcie oględzin stwierdzono następujący stan faktyczny:
I. usytuowanie bioelektrowni - inwestycję zrealizowano na działkach nr [...]
i [...] położonych w miejscowości K., gmina P., na terenie przewidzianym w decyzji z dnia [...] r. znak: [...] [...] wydanej przez Burmistrza P. określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni biogazowej. Na działkach znajdują się obiekty bioelektrowni o projektowanej mocy 1,2 MW wraz
z infrastrukturą techniczną. W ramach inwestycji, na którą udzielono pozwolenia na użytkowanie zrealizowano: plac do składowania substratów, wagę najazdową, obudowę ujęcia wody, budynek socjalno - biurowy z zapleczem technicznym
i zbiornikiem nieczystości, budynek przygotowania substratów wraz ze zbiornikiem zasypowym, zbiornikiem na czystą wodę, wodę odzyskaną z kompostu pofermentacyjnego i zbiornikiem zapasowym, budynek separatora wraz z placem do składowania pofermentu suchego, cztery sztuki zbiorników na wodę pofermentacyjną, budynek kontenerowy agregatu kogeneracyjnego transformator
w kontenerze, moduł odsiarczania biogazu i pochodnia biogazu (flara) doprowadzono przyłącze energii elektrycznej. Wykonano własne ujęcie wody (studnia głębinowa); wykonano instalacje elektryczne, wodociągowe, kanalizacyjne
i deszczowe, ciepłownicze i gazowe; wykonano utwardzenie dojazdów i dojść do poszczególnych obiektów;
II. plac do składowania substratów (silos) oznaczony na planie zagospodarowania projektu zamiennego nr [...] - wykonany jako plac o betonowym podłożu o wymiarach 26,00 x 181,85 m, wydzielony z przestrzeni elementami żelbetowymi prefabrykowanymi typu "T" i "L" o wysokości 2,84m. Nie dokonano pomiaru usytuowania silosu od granicy działki nr [...] stanowiącej drogę gminną z uwagi na brak wyznaczenia granic w terenie. Ściana południowa od strony drogi gminnej jest ścianą pełną. Ścianą pełną jest również ściana silosu od strony działki [...] Silos został wyposażony w instalację kanalizacyjną odprowadzającą odcieki
z silosu do instalacji technologicznej zrealizowanej w budynku przygotowania substratów. Podczas oględzin stwierdzono, że od wewnątrz ściany silosu posiadają miejscowe obłożenie folią, utrzymywaną w pozycji pionowej poprzez ułożenie na górnej krawędzi ścian silosu obciążników (woreczki wypełnione kruszywem). Zmiany uwzględnione w projekcie zamiennym w stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: [...] 1, wydanej przez Starostę [...]: - usytuowanie niezgodnie z projektem zagospodarowania działki - projekt zagospodarowania działki przewidywał usytuowanie placu
w odległości 3,00 m od granicy działki nr [...] i w granicy działki nr [...] (drogi dojazdowej do pól będącej własnością gminy). Wykonano w miejsce placu, silos przejazdowy (pełniący funkcję placu składowego ) usytuowany w odległości 5,0 m od granicy działki nr [...] i w odległości 6,00 m od działki nr [...] stanowiącej drogę.
Zatwierdzony projekt zagospodarowania terenu przewidywał plac składowy
o wymiarach rzutu poziomego 26,00 x 180,80 m; zrealizowano plac o wymiarach rzutu zewnętrznego 26,00 x 181,60 m, silos został wyposażony w instalację kanalizacyjną odprowadzającą odcieki z silosu do instalacji technologicznej zrealizowanej w budynku przygotowania substratów. Brak projektu kanalizacji
i pozwolenia na budowę instalacji kanalizacyjnej.
III. waga najazdowa oznaczona na planie zagospodarowania projektu zamiennego nr [...] - obiekt o wymiarach 3,00 x 19,00 m, konstrukcja wagi składa się
z elementów prefabrykowanych, żelbetowych posadowionych na wylewanych, żelbetowych fundamentach.
Zmiany uwzględnione w projekcie zamiennym w stosunku do decyzji
o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. znak: [...] wydanej przez Starostę [...] zmieniono usytuowanie wagi najazdowej, usytuowano wagę w odległości 14 m od granicy z działka nr [...], gdy projekt przewidywał odległość 9,60 m oraz namierzono, że waga usytuowana jest
w odległości 6,00 m od budynku socjalno - biuro.
IV. obudowa ujęcia wody oznaczona na planie zagospodarowania projektu zamiennego nr [...] - obudowa ujęcia wody wykonana została z kręgów betonowych
i przekryta płytą betonową o średnicy o 220 z dwoma włazami żeliwnymi. W czasie kontroli namierzono, że obudowa ujęcia wody usytuowana jest od wschodniego narożnika budynku socjalno - biurowego z zapleczem technicznym w zrzutowanych odległościach wynoszących odpowiednio: 4,40 m - na przedłużeniu ściany podłużnej budynku socjalno - biurowego od strony działki nr [...] 1 do krawędzi zewnętrznej pokrywy betonowej studni; 1,80 - na przedłużeniu ściany poprzecznej od strony drogi stanowiącej działkę nr [...] do krawędzi zewnętrznej pokrywy betonowej studni. Wykonane ujęcie wody zasila biogazownię poprzez zrealizowane instalacje wodociągowe zewnętrzne.
Zmiany uwzględnione w projekcie zamiennym w stosunku do decyzji
o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. znak: [...] wydanej przez Starostę [...]: projekt zagospodarowania działki wskazywał usytuowanie ujęcia wody bez podania wymiarów.
V. budynek socjalno - biurowy oznaczony na planie zagospodarowania projektu zamiennego nr [...] - budynek murowany, parterowy o wymiarach rzutu poziomego ścian 16,92 x 12,07 m, z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, krytym płytą warstwową. W. budynku mierzona od terenu wynosi 5,47 m. Zmiany uwzględnione w projekcie zamiennym w stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: [...] wydanej przez Starostę [...]
- zmieniono rozwiązanie konstrukcyjne więźby dachowej, w miejsce tradycyjnej więźby krokwiowo - płatwiowej pokrytej blachą, wykonano przekrycie z samonośnych płyt warstwowych z rdzeniem z poliuretanowym, wykonano wywiew wentylacji
w pomieszczeniu higieniczno - sanitarnym, który był projektowany kanałem wentylacyjnym w kominie murowanym. Wykonano wentylację wywiewną mechaniczną kanałem wentylacyjnym zamontowanym w stropie, w pomieszczeniu higieniczno - sanitarnym nie zamontowano projektowanego skrzydła drzwiowego
z nawiewem, zmieniono rozmieszczenie przyborów sanitarnych w pomieszczeniu higieniczno - sanitarnym, nie zamontowano elektrycznego podgrzewacza pojemnościowego c.w.u, nie wykonano kanału wywiewnego w projektowanym pomieszczeniu technicznym, zamontowane w stropie pomieszczenia kotłowni olejowej nie przewidziany projektem wywietrzak, wykonano nie przewidziane projektem kanały z umieszczonymi kablami energetycznymi.
VI. budynek przygotowania substratów wraz ze zbiornikiem zasypowym, zbiornikiem na czystą wodę, wodę odzyskaną z kompostu pofermentacyjnego
i zbiornikiem zapasowym oznaczony na planie zagospodarowania projektu zamiennego nr [...] - obiekt o konstrukcji stalowej (słupy stalowe) z obudową ścian
z płyt warstwowych, dach konstrukcji stalowej (kratownica) kryty płytami warstwowymi. Wymiary rzutu poziomego ścian przyziemia wynoszą 25,12 x 18,32
m i wysokości obiektu mierzoną w kalenicy dachu 9,05m.
Zmiany uwzględnione w projekcie zamiennym w stosunku do decyzji
o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: [...] zatwierdzony projekt budowlany przewidywał budynek o wymiarach rzutu poziomego (wg. projektu zagospodarowania działki [...],00 m x 24,80 m i wysokość w kalenicy 9,20 m zmieniono rozwiązanie konstrukcyjne słupów, dźwigarów stalowych
i rozstawu osiowego tych elementów. Nie została wybudowana ściana szczytowa budynku bezpośrednio przylegająca do budynku zbiorników hydrolizerów
i fermentacji, a obiekty zostały połączone, wykonano bezpośrednio
z przedmiotowego budynku wejście na zbiorniki żelbetowe usytuowane w budynku zbiorników hydrolizerów i fermentacji, zmieniono usytuowanie zbiorników żelbetowych w budynku przygotowania substratów; projekt przewidywał zbiorniki
w odległości 0,34 m licząc od ściany szczytowej podczas gdy zrealizowany w/w zbiorniki w odległości 103 cm od ściany szczytowej, wykonano nieprzewidzianą projektem budowlanym studzienkę montażową, zmieniono układ naświetli wykonując 20 szt. naświetli rozmieszczonych na całej połaci dachowej zamiast projektowanego naświetla usytuowanego w kalenicy budynku, zamontowano nieprzewidziane projektem 3 szt. wywietrzaków dachowych średnicy 200 mm, zamontowano
w miejsce bramy o wymiarach 300 x 250 cm bramę o wymiarach 300 x 350 cm oraz w miejsce bramy o wymiarach 580 x 500 cm zamontowano bramę o wymiarach 400 x 450 cm.
VII. budynek ze zbiornikami hydrolizerów i zbiornikami fermentacyjnymi oznaczony na planie zagospodarowania projektu zamiennego nr [...] - obiekt
o konstrukcji żelbetowej monolitycznej, dach konstrukcji stalowej typu kratownicowego i pokryciu z płyt warstwowych, ściany kolankowe i szczytowe murowane z betonu komórkowego. W obiekcie znajdują się dwa zbiorniki fermentacyjne oraz dwa zbiorniki hydrolizerów. Z uwagi na trwający proces technologiczny nie dokonano oględzin wewnątrz obiektu. Wymiary rzutu poziomego ścian przyziemia wynoszą 78,02 x 18,19 m, a wysokość ścian podłużnych (wysokość do okapu obiektu) wynosi 4,40 m, przy czym przy ścianach podłużnych z obu stron istnieją studnie techniczne (1 1 szt. z każdej strony) oraz obudowane wejścia (wiatrołapy) do zbiorników fermentacyjnych po jednym z każdej strony.
Zmiany uwzględnione w projekcie zamiennym w stosunku do decyzji
o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: [...]
- zmieniono kubaturę budynku poprzez wykonanie dodatkowych, nie przewidzianych projektem budowlanym, dwóch wiatrołapów stanowiących obudowy dwóch wejść do zbiorników fermentacyjnych o wymiarach rzutu poziomego 2,10 x 2,3 1 m, zmieniono wysokość części strychowej w/w budynku, zmieniono rozwiązanie konstrukcyjne budynku w zakresie rozwiązania konstrukcji więźby dachowej i ścian zewnętrznych. Projekt budowlany przewidywał drewnianą, krokwiową więźbę dachowa, podpartą dwoma płatwiami i pokrytą blachą. Wykonano przekrycie dachowe z samonośnych płyt warstwowych z rdzeniem poliuretanowym, podpartą wiązarem stalowym z płatwiami stalowymi, dokonano zmiany nachylenia połaci dachowej, stwierdzono, że nachylenie połaci dachowej wynosi 35%
z uwzględnieniem namierzonej wewnętrznej szerokości budynku w części strychowej wynoszącej 17,37 m i wysokości 1,20 m mierzonej wewnątrz budynku od górnego poziomu stropu zbiorników do pokrycia dachowego w płaszczyźnie ściany kolankowej, zmieniono poziom nasypów wykonanych wzdłuż ścian podłużnych budynku z projektowanego nasypu po obu stronach budynku o wysokości 1,50 m ponad poziom przyległego terenu. Wykonano nasyp przy ścianie podłużnej budynku od strony działki inwestora o wysokości 0,83 m od poziomu przyległego utwardzonego terenu i nasyp o zróżnicowanej wysokości przy ścianie podłużnej budynku od strony działki sąsiedniej nr [...]: namierzonej od strony budynku separatora od terenu utwardzonego około 0,35 m i wysokości namierzonej od strony budynku hali przygotowania substratów od terenu nieutwardzonego około 0,60 m,
- zmieniono wymiary studni technicznych z projektowanych studni o wymiarach rzutu poziomego 120 x 2,50 m na studnie o wymiarach 248 x 2,20 m oraz rozmieszczenie studni wzdłuż ścian podłużnych,
- wykonano nieprzewidziane projektem dwa wejścia po jednym do każdej komory fermentacyjnej usytuowane przy ścianach podłużnych budynku, które zostały obudowane ścianami tworząc wydzielone pomieszczenia wiatrołapu o wymiarach rzutu poziomego 2,10 x 2,3 lm,
- nie wykonano schodów zewnętrznych umożliwiających wejście na skarpę usytuowanych przy otworach okiennych przewidzianych projektem budowlanym,
- wykonano nieprzewidziane projektem zejście (drobinę stalową z obudową)
z poziomu poddasza budynku od strony przylegającego budynku przygotowania substratów,
- nie wykonano zewnętrznych ścian poprzecznych w poziomie poddasza,
- wykonano ściany poprzeczne w obrębie przestrzeni strychowej wydzielające pomieszczenia z urządzeniami technologicznymi zamykane drzwiami o klasie odporności ogniowej El 30 oraz pomieszczenie strychowe,
- wykonano dodatkowe otwory wentylacyjne w ścianach podłużnych na poziomie poddasza, zmieniono ilość otworów okiennych przewidzianych projektem budowlanym w ścianach podłużnych zbiorników fermentacyjnych z projektowanych
4 sztuk przeszklonych otworów okiennych w każdym zbiorniku fermentacyjnym na dwa otwory zamykane klapami,
- zmieniono rozmieszczenie i rodzaje lamp wewnętrznych oświetleniowych
w poziomie poddasza;
- zmieniono rodzaje i ilość lamp oświetlenia zewnętrznego budynku, wykonano nieprzewidzianą projektem budowlanym instalację odgromową budynku.
VIII. budynek separatora z wiatą oznaczony na planie zagospodarowania projektu zamiennego nr [...] - obiekt o konstrukcji stalowej (słupy stalowe) z obudową ścian
z płyt warstwowych, dach konstrukcji stalowej (kratownica) kryty płytami warstwowymi. Wymiary rzutu poziomego ścian przyziemia wynoszą 22,54 x 18,05 m, a wysokość mierzona w kalenicy wiaty wynosi 8,11 m. Ściany zbiorników separatora żelbetowe, wylewane na budowie. Zmiany uwzględnione w projekcie zamiennym
w stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. znak: [...]:
- zmieniono powierzchnię zabudowy, wysokość, szerokość i liczbę kondygnacji przedmiotowego budynku. Zatwierdzony projekt budowlany przewidywał budynek
o wymiarach rzutu poziomego wynoszących 18,00 x 22,00 m (wg. projektu zagospodarowania działki) i o wysokości w kalenicy wynoszącej 8, 90 m (wg. projektu architektoniczno-budowlanego). Zrealizowano budynek separatora z wiatą
o wymiarach rzutu poziomego 18,00 x 22,34 m i wysokości w kalenicy budynku wynoszącej 8,23 m oraz wysokości w kalenicy wiaty wynoszącej 8,13 m - przy czym pomiary wysokości budynku wykonano od poziomu betonu przyziemia (bez posadzki), a pomiary wysokości wiaty wykonano od poziomu posadzki asfaltowej,
- zmieniono liczbę kondygnacji. Nie zrealizowano przewidzianego projektem budowlanym piętra budynku separatora, przy czym w części projektowanego stropu pomiędzy przyziemiem a piętrem wykonano o konstrukcji stalowej ażurowy pomost technologiczny ze schodami,
- zmieniono wymiary zewnętrzne i usytuowanie zbiornika betonowego
w budynku separatora przewidzianego projektem budowlanym jako zbiornik
o wymiarach zewnętrznych 424 x 449 cm i wysokości ponad poziom posadzki budynku separatora wynoszącej 1,00 m na zbiornik o wymiarach 4,24 x 4,21 m
i namierzonej wysokości ponad poziom betonowej płyty przyziemia budynku separatora wynoszącej 3,31 m,
- zmieniono konstrukcję więźby dachowej nad budynkiem separatora z wiatą. Projekt budowlany przewidywał w budynku separatora z wiatą stalowe dźwigary pełne oparte na żelbetowych słupach i pokrycie dachowe z płyt warstwowych. Kontrola wykazała, że zrealizowano budynek separatora z wiatą o konstrukcji więźby dachowej z wiązarów stalowych kratowych opartych na słupach stalowych i nad budynkiem separatora pokryciu dachowym z samonośnych płyt warstwowych
z rdzeniem poliuretanowym, a nad wiata pokryciu dachowym z blachy stalowej,
- zmieniono konstrukcję i usytuowanie słupów konstrukcyjnych budynku separatora z wiatą z przewidzianych projektem budowlanym słupów żelbetowych na stalowe,
- nie wykonano w obrębie budynku separatora stropu żelbetowego ze schodami żelbetowymi nad pomieszczeniem gospodarczym wydzielającego z przestrzeni pomieszczenie separatora stanowiące piętro budynku. W części projektowanego stropu wykonano o konstrukcji stalowej ażurowy pomost technologiczny ze schodami,
- nie wykonano ściany zewnętrznej budynku separatora usytuowanej przy ścianie sąsiedniego budynku zbiorników hydrolizerów i zbiorników fermentacyjnych,
- zmieniono usytuowanie i konstrukcję ściany wydzielającej budynek separatora od wiaty,
- wykonano w wiacie nieprzewidziane projektem budowlanym dwie przegrody zewnętrzne stanowiące betonową, ścianę oporową o wysokości 2,10 m a powyżej wypełnienie przestrzeni ścian zewnętrznych stanowi blacha trapezowa,
- zmieniono nachylenie połaci dachowej, która zgodnie z projektem budowlanym wynosiła 32%, a analiza dokonanych pomiarów wykazała nachylenie połaci dachowej wynoszące 38% z uwzględnieniem namierzonej wewnętrznej szerokości budynku wynoszącej 17,25 m i wysokościach mierzonych wewnątrz wynoszących: 4,70 m - namierzonej do poziomu okapu przy wejściu do wiaty oraz 8.1 m - namierzonej do kalenicy wiaty, wykonano dodatkowo dwie konstrukcje betonowe obudowy pomp w budynku separatora, każda o wysokości 0,9 m
i wymiarach rzutu poziomego 1,7 x 1,8 m,
- zmieniono rodzaj, usytuowanie i ilość naświetli dachowych w obrębie budynku separatora z przewidzianego projektem budowlanym trzypolowego świetlika kalenicowego na 6 sztuk pojedynczych naświetli dachowych po 3 w każdej połaci,
- zmieniono rozmieszczenie i rodzaje lamp wewnętrznych oświetleniowych,
- wykonano dodatkowe oświetlenie zewnętrzne budynku separatora z wiatą nie przewidziane projektem budowlanym,
- wykonano ażurowy pomost technologiczny o konstrukcji stalowej ze schodami stalowymi w budynku separatora,
- wbudowane drzwi zewnętrzne do budynku separatora o wymiarach 300 x 360 cm w miejsce drzwi przewidzianych projektem o wymiarach 300 x 500 cm oraz zmieniono usytuowanie tych drzwi,
- w obrębie wiaty zmieniono rodzaj posadzki z betonowej na asfaltowa.
IX. zbiorniki na wodę pofermentacyjną 4 szt. oznaczone na planie zagospodarowania projektu zamiennego nr [...] - zbiorniki wykonane z żelbetowych prefabrykowanych elementów, posadowione na płycie fundamentowej. Średnica płyty fundamentowej wynosi 25,96 m, a wysokość ścian zbiorników namierzona od poziomu terenu wynosi 5,20 m. Stwierdzono wykonaną instalację odgromową na zbiornikach oraz instalację monitorującą napełnienie zbiornika.
Zmiany uwzględnione w projekcie zamiennym w stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: [...]:
- zbiorniki usytuowane zostały niezgodnie z projektem zagospodarowania działki w stosunku do budynku separatora z wiatą, z uwagi na zmianę średnicy zbiorników z projektowanej średnicy wynoszącej 24 m na średnicę 25,26 m.
Z projektu zagospodarowania wynika, że pierwszy rząd zbiorników został usytuowany w odległości 14,83 m od budynku separatora z wiatą i jednocześnie
w odległości 6,76 m od placu składowania substratów oraz w odległości 5,50 m od granicy z działka sąsiednią nr [...],
- pomiędzy zbiornikami wykonano nieprzewidzianą projektem betonową obudowę urządzeń i instalacji związanych ze zbiornikami wody na poferment
o wymiarach rzutu poziomego 2,20 m x 2,70 m i wysokości ponad utwardzony teren 1,25 m,
- wykonano nieprzewidziane projektem budowlanym instalacje: instalację odgromową zbiornika oraz inne instalacje technologiczne zbiornika.
X. budynek kontenerowy agregatu kogeneracyjnego z urządzeniami
i instalacjami technologicznymi oznaczone na planie zagospodarowania projektu zamiennego nr 11- jest to obiekt kontenerowy (kontener stalowy) o wymiarach rzutu poziomego 3,00 x 13,50 m o projektowanych parametrach agregatu kogeneracyjnego [...]
Zmiany uwzględnione w projekcie zamiennym w stosunku do decyzji
o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: [...]:
- zmieniono wymiary zewnętrzne obiektu, projekt przewidywał kontener
o wymiarach rzutu poziomego 3,50 x 1 1,50 m, zmieniono wymiary zewnętrzne rzutu poziomego fundamentu z przewidzianego projektem fundamentu o wymiarach 3,70 x 11,7 5 m na wykonany fundament o wymiarach 3,00 x 13,45 m,
XI. moduł odsiarczania biogazu z pochodnią oznaczony na planie zagospodarowania projektu zamiennego nr 13a i 13b - zrealizowano węzeł redukcyjno - pomiarowy w skład którego wchodzą: odsiarczalnia, pochodnia biogazu, studnia kondensatu i odwadniacz sieciowy usytuowany pomiędzy odsiarczalnią,
a pochodnią biogazu. Namierzono, że płyta fundamentowa pod odsiarczalnią posiada wymiary rzutu poziomego 2,63 x 4,55 m, płyta fundamentowa pochodni biogazu posiada wymiary rzutu poziomego 2,00 x 2,00 m, a studnia kondensatu wyposażona została we właz z żeliwną pokrywą o średnicy 60. Zmiany uwzględnione w projekcie zamiennym w stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: [...]:
- projekt zagospodarowania terenu przewidywał usytuowanie w/w obiektów, bez szczegółowego ich określenia (zaznaczone na rysunku projektu, brak kompletnego opisu w legendzie), dodatkowo projekt architektoniczn0 - budowlany poza ogólnym opisem, nie zawierał rozwiązań projektowych powyższych elementów;
XII. budynek prefabrykowany stacji transformatorowej z zewnętrznymi instalacjami elektrycznymi i urządzeniami oznaczony na planie zagospodarowania projektu zamiennego nr [...] - obiekt kubaturowy z elementów prefabrykowanych, żelbetowych o wymiarach rzutu ścian przyziemia 7,00 x 2,60 m i wysokości 2,64 m. Zmiany uwzględnione w projekcie zamiennym w stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: [...] - projektowano stację transformatorowa kubaturową o wymiarach 6,60 x 3,00 m, usytuowaną zgodnie
z udzielonym pozwoleniem;
XIII. dojazdy, dojścia i utwardzenia - na terenie wykonano drogi dojazdowe do poszczególnych obiektów budowlanych kubaturowych o minimalnej szerokości 3,50 m (minimalna szerokość drogi od strony granicy z działka nr [...]). Dodatkowo od strony północnej, poza zbiornikami na wodę pofermentacyjną wykonano plac utwardzony z nawierzchnia asfaltową o określonych w projekcie zamiennym
o wymiarach 21 x 64,56 m. W dniu oględzin z uwagi na składowanie na terenie placu substratów, nie było możliwe potwierdzenie jego wymiarów.
Zmiany uwzględnione w projekcie zamiennym w stosunku do decyzji
o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. - wymiary i rozwiązanie projektowe nie zostało uwzględnione w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją
o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. Projekt zawierał ogólnikowe sformułowania w zakresie wykonania utwardzeń, brak było projektowego rozwiązania technicznego dróg i placów. W miejscu wykonanego utwardzenia o wymiarach 21 x 64,56 m, projektowano teren nieutwardzony z drenażem rozsączającym wody
z placu;
XIV. wyposażenie w instalacje elektryczne, wodociągowe, kanalizacyjne
i deszczowe, ciepłownicze i gazowe kompleks obiektów został wyposażony w w/w instalacje w tym kanalizację deszczową. W dniu oględzin z uwagi na składowanie substratu na placu do składowania substratu nie było możliwe potwierdzenie zgodności wykonania wpustów kanalizacyjnych przewidzianych projektem zamiennym. Oględziny wykazały istnienie wpustów kanalizacyjnych na terenie utwardzonego dojazdu.
Podczas oględzin stwierdzono istnienie dwóch hydrantów zewnętrznych nadziemnych co wskazuje na przebieg instalacji wodociągowej na zewnątrz obiektów zgodnie z projektem zamiennym. Oględziny wykazały, że pierwotnie instalacja ciepłownicza była zasilana z kotła c.o. na olej opałowy usytuowany w pomieszczeniu kotłowni budynku socjalno-biurowego i dostarczała ciepło dla potrzeb użytkowych tego budynku i dla potrzeb rozruchu technologicznego biogazowni, co uwzględniał projekt zamienny. Podczas oględzin stwierdzono, że taki stan nie istnieje przy czym kocioł olejowy wraz ze zbiornikiem oleju został odłączony od zbiornika olejowego,
a zbiornik olejowy zdemontowano. Obecnie pomieszczenie kotłowni i magazynu oleju stanowi jedno pomieszczenie, w którym usytuowany jest węzeł ciepłowniczy
z ciepłem wytworzonym w biogazowni. Na podstawie dokumentów ustalono, że inwestor dokonał w Starostwie Powiatowym w P. w dniu [...] października 2012 r. zgłoszenia (znak: [...]) zamiaru budowy przyłącza ciepłowniczego od biogazowni do szklarni w S. na działkach nr [...], [...], [...] położonych w m. K., gm. P., a przyłącze to zostało zrealizowane. W czasie oględzin namierzono, że istniejące i przewidziane projektem zamiennym urządzenia wraz z fundamentami: moduł odsiarczania biogazu, pochodnia biogazu, agregat kogeneracyjny i stacja transformatorowa są usytuowane zgodnie z projektem budowlanym zamiennym.
W toku oględzin stwierdzono wykonanie dodatkowych urządzeń i instalacji nieprzewidzianych projektem zamiennym, które zostały zrealizowane po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej biogazowni. Stwierdzono wykonanie dodatkowo: kontenerowej stacji transformatorowej na własnym fundamencie, opatrzonej tabliczką znamionową wskazującą na okres produkcji 2016, usytuowanej przy istniejącej stacji transformatorowej, pochodni biogazu usytuowanej od strony południowej ściany szczytowej budynku przygotowania substratów, agregatu kogeneracyjnego w kontenerze usytuowanego na własnym fundamencie przy ścianie wschodniej budynku przygotowania substratów (od strony działki nr [...]), modułu odsiarczania biogazu usytuowany na własnym fundamencie przy ścianie podłużnej budynku ze zbiornikami fermentacyjnymi i hydrolizerów (od strony działki nr [...]), urządzenie osuszające usytuowane na własnym fundamencie przy ścianie podłużnej budynku ze zbiornikami fermentacyjnymi i hydrolizerów (od strony działki nr [...]).
Ponadto podczas oględzin ustalono, że na poddaszu budynku socjalno-biurowego zamontowane po udzieleniu pozwolenia na użytkowanie biogazowni
i nieprzewidziane projektem zamiennym, urządzenia połączone instalacjami
z agregatem kogeneracyjnym, przy jednoczesnym wykonaniu drzwi w szczycie tego budynku wraz z pomostem technologicznym ze schodami. Dodatkowo stwierdzono wbudowanie wentylatorów dachowych w połać tego budynku.
Przedmiotem oględzin nie uczyniono zrealizowanych dodatkowo, po udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, urządzeń i obiektów wymienionych powyżej, które nie były przedmiotem decyzji PINB w P. z dnia [...] r. znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany zamienny
i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, a także decyzji na użytkowanie.
Zmiany uwzględnione w projekcie zamiennym w stosunku do decyzji
o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., znak: [...]:
- odnośnie instalacji deszczowej: projekt pierwotny przewidywał rozsączenie wody z terenu utwardzonych dojść i dojazdów poprzez włączenie instalacji burzowej do układu rozsączającego (drenażu) usytuowanego na terenach nieutwardzonych za zbiornikami wody pofermentacyjnej, a projekt budowlany zamienny przewidywał wykonanie odwodnienia powierzchniowego terenów utwardzonych dojść i dojazdów
z odprowadzeniem wód opadowych w tym również z powierzchni dachów budynków do wpustów kanalizacji deszczowej, usytuowanych na powierzchni utwardzonych dojazdów, która wody opadowe odprowadzane są do piaskownika skąd dalej przez stację separatora mogą, być przepompowywane do zbiorników w hali przygotowania substratów lub przekierowane na rozsączanie drenem kamiennym z rura drenażową znajdującym się pod placem składowania substratów,
- odnośnie instalacji kanalizacyjnej: zmieniono rozwiązanie projektowanego zbiornika na nieczystości ciekłe ze zbiornika dwukomorowego z kręgów betonowych na zbiornik jednokomorowy prostopadłościenny żelbetowy,
- odnośnie instalacji wodociągowej: pierwotny projekt zagospodarowania działki wskazywał usytuowanie ujęcia wody bez podania jej wymiarów, a projekt zamienny uwzględnia rozwiązanie projektowe ujęcia wody zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym,
- odnośnie instalacji gazowej: projekt budowlany zamienny uwzględniał niewielkie zmiany w zakresie usytuowania urządzeń stacji uzdatniania biogazu tj. modułu odsiarczania biogazu i pochodni biogazu oraz jego przetworzenia na energię elektryczną w kontenerze kogeneracyjnym,
- odnośnie instalacji elektrycznej pierwotny projekt budowlany przewidywał stację transformatorową o innych wymiarach niż wykonana stacja transformatorowa będąca przedmiotem projektu budowlanego.
Dodatkowo w związku z wniesionym w dniu 18 lutego 2019 r. pismem Stowarzyszenia "N. P." wskazano, że:
1/ przeprowadzenie pomiaru w terenie określającego odległości bioelektrowni od obszaru z zabudową mieszkaniową wsi K. i zabudowań mieszkalnych miasta P. nie jest możliwe (brak odcinka drogi umożliwiającego pomiar) - przeprowadzenie takiego dowodu jest możliwe z odczytu z map przez organ prowadzący postępowanie;
2/ pomiar działek na których usytuowana jest bioelektrownia jest możliwy do wykonania przez uprawnionego geodetę - wyznaczenie granicy działek na gruncie nie jest możliwe i uprawnione przez pracowników organu z uwagi na brak wyznaczenia w terenie granic działek. Dodatkowo namierzone podczas oględzin odległości wynoszą:
- odległość komór fermentacyjnych od zbiorników na ciecz pofermentacyjną wynosi: odległość od najbliższego zbiornika na wodę pofermentacyjną do budynku separatora z wiatą równa jest 14,51 m, długość budynku separatora z wiata wynosi 22,65 m, co daje łączną odległość 37,16 m od najbliższego zbiornika na wodę pofermentacyjną do budynku ze zbiornikami na ciecz pofermentacyjną;
- odległość pomiędzy 2 zbiornikami hydrolizerów i 2 zbiornikami komór fermentacyjnych - brak możliwości namierzenia z uwagi na toczący się w dniach oględzin proces technologiczny;
- odległość pomiędzy hydrolizatorami, a budynkiem z kogeneratem, - brak możliwości namierzenia z uwagi na toczący się w dniach oględzin proces technologiczny, natomiast namierzono, że odległość od budynku przygotowania substratu (o długości 25,20 m) do budynku z kogeneratem wynosi 20,98 m natomiast bezpośrednio do budynku przygotowania substratu przylega budynek ze zbiornikami hydrolizerów i budynek ze zbiornikami fermentacyjnymi;
- odległość pomiędzy budynkiem z kogeneratem, a budynkiem socjalno - biurowym wynosi 3,8m,
- odległość pomiędzy miejscami parkingowymi a obiektami kubaturowymi (budynkiem socjalno - biurowym) wynosi 6,95 m;
- odległość pomiędzy miejscami parkingowymi i instalacją technologiczną (budynku z kogeneratem) wynosi 27,55 m, przy czym należy nadmienić, że w dniu oględzin stwierdzono, że obiekt socjalno-biurowy usytuowany najbliżej miejsc parkingowych został przebudowany i na jego poddaszu znajdują się urządzenia technologiczne, które nie były przedmiotem oględzin;
3/ sprawdzenie szczelności zbiorników na ciecz pofermentacyjną - w terenie (na działce) brak jest widocznych wycieków cieczy pofermentacyjnej, brak jest widocznych zacieków na ścianach zbiorników. Sprawdzono, że zbiorniki na wodę pofermentacyjną nie są wyposażone w stałe drabinki i pomosty. Stwierdzono, że przy każdym ze zbiorników na wodę pofermentacyjną usytuowane jest po 2 szt. zaworów do zamykania przepływu cieczy z procesu technologicznego do studni rozdzielczej pofermentu. Ponadto stwierdzono:
- wykonanie dodatkowej studni rozdzielczej pofermentu (nie przewidzianej projektem zamiennym ) o wymiarach rzutu poziomego obudowy ścian 2,50 x 2,50 m przy zbiornikach wody potermentacyjnej usytuowanych od strony działki nr [...];
- studnia zaprojektowana w projekcie zamiennym i usytuowana od strony zbiorników zlokalizowanych przy działce nr [...] została rozbudowana w późniejszym czasie po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie oraz studnia rozdzielcza wykonana dodatkowo (po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie) wyposażona jest w stałe zawory umożliwiające podłączenie przewodów spustowych z wozów umożliwiających szczelne opróżnianie zbiorników - w załączeniu protokołu zdjęcie z opróżniania zbiorników;
4/ sprawdzenie szczelności wszystkich zbiorników - brak możliwości oceny w czasie oględzin (opis zbiorników na poferment oraz silosu do składowania substratu znajduje się powyżej);
5/ sprawdzenie wykonania instalacji do zbierania odcieków i wód opadowych oraz jej wykorzystania w procesie technologicznym - w związku ze złożoną w dniu oględzin dużą ilością substratu oraz trwającym procesem technologicznym nie było możliwe sprawdzenie instalacji do zbierania odcieków wykonanej w silosie na substrat. Podczas oględzin stwierdzono wykonane studzienki odpływowe usytuowane na drodze dojazdowej, zbierające wody opadowe. Sprawdzenie w całości wykonanej instalacji nie było możliwe.
9/ zagadnienia nie dotyczą obiektów budowlanych oraz ich części, biorąc pod uwagę, że organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do sprawdzenia powyższych kwestii, pracownicy tego organu nie dokonywali sprawdzeń w poruszanym zakresie,
10/ zastosowano materiały budowlane przewidziane w projekcie budowlanym zamiennym, a do projektu dołączono oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (stosownie do art. 20 ust.4 ustawy prawo budowlane).
11/ kogeneralor jest urządzeniem technicznym (nie budowlanym) wykonanym
w obudowie kontenerowej sprawdzono wymiary fundamentów pod kontener, jako zgodne z przewidzianym projektem zamiennym. Ewentualna rozbudowa kogeneratora nie była przedmiotem oględzin, zgodnie z opisem w pkt. XIV niniejszego protokołu;
12/ pochodnia spalania biogazu jest urządzeniem technicznym (nie budowlanym), sprawdzono usytuowanie fundamentu pochodni przewidzianej projektem zamiennym i stwierdzono zgodność usytuowania i wymiarów fundamentu z projektem;
13/ opis dotyczący miejsc składowania substratów zawarty został w pkt. 11 dotyczącym silosu i w punkcie XIII dotyczącym dojazdów, dojść i utwardzeń oraz pkt. IX dotyczącym zbiorników na wodę pofermentacyjną 4 szt.
14/ sieć ciepłownicza odprowadzająca ciepło do zewnętrznego odbiorcy nie była przedmiotem projektu zamiennego określonego na wstępie, tym samym nie była przedmiotem oględzin.
Podczas oględzin pracownicy PINB w P. wykonali dokumentację fotograficzną. Po zapoznaniu się z treścią protokołu M. G. wniósł następujące uwagi i wyjaśnienia:
1. usytuowanie obiektów względem granic działki jest uwidocznione na mapach geodezyjnych;
2. zbiorniki na wodę pofermentacyjną szt.4 zostały technologicznie wyposażone w powłokę pływająca, H. C.. Dodatkowo załączył informację dotyczącą właściwości w/w powłoki oraz wykonane na zbiorniku w dniu 21 lutego 2019 r. przez pracownika bioelektrowni zdjęcie tej powłoki.
Organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując sprawę ponownie stwierdzić należy, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Organ administracji rozpoznający sprawę ponownie nie może dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny, niż wynikający z orzeczenia sądu. Nie może też oceniać prawidłowości rozstrzygnięcia sądu. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego po wydaniu orzeczenia lub po wzruszeniu wyroku. Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera zatem skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowo-administracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 168/15 wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 443/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1570/08). Skutkiem wyroku sądu administracyjnego jest więc zakaz formułowania nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem. W konkretnej sprawie administracyjnej organ jest związany wykładnią dokonaną przez sąd, bez względu na własne poglądy prawne czy poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że WSA w Lublinie w wyroku z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 591/18 podniósł, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ drugiej instancji, związany oceną prawną zawartą w uzasadnieniu tego wyroku, rozstrzygnie merytorycznie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w P. dokonał błędnej oceny zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla terenu na którym zlokalizowana jest przedmiotowa biogazownia, co na obecnym etapie prowadzonego postępowania obliguje organ odwoławczy do uchylenia wydanego rozstrzygnięcia w całości
i orzeczenia co do istoty sprawy.
Przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a,, stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 22 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Lu 369/13, stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w P. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zmiany w miejscowym planie zagospodarowania. W uzasadnieniu przywołanego wyroku Sąd wskazał: "Skoro zatem Rada Miejska w P. zamierzała dopuścić do lokalizacji na określonych działkach w miejscowości K. biogazowni rolniczej, to w pierwszej kolejności powinna w odrębnym postępowaniu wprowadzić stosowne zmiany w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta P., do których społeczeństwo miałoby prawo się odnieść w odpowiednim trybie, a dopiero następnie zmienić plan miejscowy. Naruszenie tej kolejności czyni natomiast zaskarżoną uchwałę niezgodną z prawem. W niniejszej sprawie naruszenie przez Radę Miejską w P. określonej w art. 17 u.p.z.p. procedury planistycznej wynikało również z faktu, iż zmiana umożliwiająca lokalizację spornej biogazowni na terenie wsi K., została - na skutek uwzględnienia uwag inwestora - zamieszczona w projekcie planu miejscowego już po odbytej w dniu 19 lipca 2010 r. publicznej dyskusji. Taka kolejność zdarzeń - jak trafnie określił to NSA - utrudniła społeczności lokalnej wywarcie wpływu na ostateczny kształt uchwały normującej sposób zagospodarowania nieruchomości wsi K..
Wyrokiem z dnia 29 września 2016 r. sygn. akt. II OSK 3205/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Lublinie.
Organ odwoławczy zauważył, że stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy wywołuje skutki od chwili podjęcia tej uchwały (ex tunc), co oznacza, że przyjmuje się stan, jakby uchwała nigdy nie została podjęta (wyrok NSA z dnia 27 września 2007 r., II OSK 1046/07, Lex nr 384291).
Wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego. Akty prawa miejscowego zgodnie
z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły.
Natomiast zgodnie z treścią art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego.
W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. A zatem rozważając możliwość zatwierdzenia projektu budowlanego w oparciu o art. 51 ust. 4 lub wydania jednej z decyzji określonej w art. 51 ust. 5 Prawa budowanego organ zobligowany jest m. in. do sprawdzenia, czy projekt ten jest zgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym zakresie ma bowiem odpowiednie zastosowanie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, co do stwierdzonych istotnych odstępstw (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2468/15).
Stosownie do przepisu art. 35 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego decyzja
o pozwoleniu na budowę może być wydana po stwierdzeniu zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Zapisy planu zagospodarowania przestrzennego stanowią więc w istocie jedną z podstaw prawnych decyzji o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę. W przypadku stwierdzenia nieważności uchwały
o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ta podstawa odpada,
a weryfikacja zgodności zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę z planem miejscowym jest niemożliwa. Skoro stwierdzenie nieważności rodzi skutki ex tunc, to przyjąć należy, że o takiej zgodności nie mogło być w ogóle mowy. Decyzję o pozwoleniu na budowę wydaną w oparciu o plan miejscowy, który - jako nieważny - został następnie wyeliminowany z obrotu prawnego, ocenić należy jako pozbawioną podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja taka bowiem, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wydawana jest w zupełnie innym reżimie i na innej podstawie (zgodność z decyzją o warunkach zabudowy).
Orzeczenie sądu administracyjnego stwierdzające nieważność aktu prawa miejscowego rodzi określone skutki prawne. Stosownie do art. 147 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1 podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Jedynym, mogącym mieć zastosowanie trybem określonym w postępowaniu administracyjnym, jest stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 zd. drugie. Uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest decyzją ani orzeczeniem, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a żaden inny przepis nie wskazuje unieważnienia takiej uchwały jako podstawy do wznowienia postępowania.
Wobec faktu, że stwierdzenie nieważności decyzji zmieniającej powoduje przywrócenie do życia pod względem prawnym decyzji podstawowej (zmienionej),
w przedmiotowej sprawie obecnie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony pierwotną Uchwałą Rady Miejskiej w P. z dnia 7 listopada 2003 r., nr [...], ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa L. nr [...], zgodnie z którym teren na którym została zrealizowana przedmiotowa "biogazownia" obejmujący działki nr ewid.[...] i 410 położone w msc. K. przeznaczony jest pod uprawy rolne bez prawa zabudowy.
Przedłożony projekt budowlany winien być zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazuje na to treść art. 35 Prawa budowlanego.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy stwierdził analizując treść zaskarżonej decyzji, że nie można podzielić stanowiska organu I instancji, że projekt budowlany zamienny przedłożony przez inwestora - D. Sp. z o. o., W. [...], [...], jest zgodny z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy P.. Organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne
i prawne. Pierwsze z nich powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn,
z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, drugie zaś wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji, stanowi integralną część orzeczenia i jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia wynikać ma ocena faktów, ocena prawa i ich subsumpcja jak też ocena celów i skutków rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu powinno więc znaleźć się pełne, a nie szczątkowe, odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja tych wymogów nie spełnia. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia stwierdził bowiem, iż "obecne zapisy planu dla tego terenu wskazują, iż na terenach upraw polowych i upraw ogrodniczych wyklucza się lokalizację nowych obiektów i urządzeń budowlanych poza istniejącymi siedliskami rolnymi z wyłączeniem dróg i urządzeń infrastruktury technicznej, ale jednocześnie dopuszczają lokalizację nowych obiektów związanych ze specjalistyczną produkcją rolną. Przedmiotowa "biogazownia" została zrealizowana w sposób zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w okresie ubiegania się inwestora o pozwolenie na budowę, dopuszczającego możliwość realizacji takiej inwestycji, a także obowiązującego w czasie prowadzonego postępowania naprawczego przez organ nadzoru budowlanego."
Organ odwoławczy stwierdził, że wydane dotychczas wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 1072/17 oraz z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 591/18, obligują organ do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wynikającą z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
Organ odwoławczy wskazał, że konsekwencją wydania przedmiotowej decyzji będzie przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji ponownego postępowania
w celu rozpatrzenia złożonego wniosku w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót.
Skargi na powyższą decyzję wniosły [...]. z o.o. w K. oraz Stowarzyszenie "N. P." w K. .
Profesjonalny pełnomocnik reprezentujący D. Sp. z o.o. w K., zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy LWINB nie stwierdził podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.;
2) art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 k.p.a. poprzez wskazanie wadliwej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji oraz uchylenie decyzji PINB bez podstawy prawnej;
3) art. 7 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez celowe odstąpienie przez LWINB od oceny stanu sprawy w świetle orzecznictwa Naczelnego Sąd Administracyjnego, znanego LWINB z pism skarżącej, wskazującego na to, iż późniejsze uchylenie aktu prawa miejscowego nie jest przesłanką do pozbawienia mocy prawnej decyzji administracyjnej, wydanej uprzednio na podstawie takiego aktu.
Pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji LWINB z dnia 22 marca 2019 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik spółki wskazał, że uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest decyzją ani orzeczeniem, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a żaden inny przepis nie wskazuje unieważnienia takiej uchwały jako podstawy do wznowienia postępowania. W tym stanie rzeczy jest oczywistym, że objęty zaskarżoną decyzją wywód LWINB, dotyczący skutków unieważnienia uchwały Rady Miejskiej w P. z dnia
3 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie mógł stanowić podstawy do uchylenia decyzji PINB w świetle art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Jeżeli LWINB był świadomy tego, iż uchylenie aktu normatywnego może być odwoływane jedynie do art. 156 § 1 pkt 2 zdanie drugie k.p.a., a nigdy do art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., to równocześnie winien mieć świadomość tego, iż w sprawie nie występuje podstawa do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie przepisu art. 151 § 1 k.p.a. Jeżeli LWINB nie stwierdził wystąpienia żadnej spośród przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1, art. 145a lub 145b KPA, to miał obowiązek odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej.
Pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji
w swojej zasadniczej części (str. 2-10) stanowi przywołanie przez LWINB wyników oględzin biogazowni skarżącej, przeprowadzonych przez PINB w dniach 20-21 lutego 2019 r. Przywołanie opisu aktualnego stanu biogazowni prowadzonej przez skarżącą nie znajduje uzasadnienia w kontekście istoty postępowania - a więc kwestii legalności decyzji PINB z dnia [...] odmawiającej uchylenia decyzji PINB z dnia [...] r. znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na budowie inwestycji (biogazowni). Dodatkowo, opis aktualnego stanu biogazowni skarżącej nie stanowił w jakimkolwiek stopniu przesłanki uzasadniającej wydanie przez LWINB decyzji uchylającej decyzję PINB
z dnia [...] r.
Wyłączną podstawą uchylenia decyzji PINB było przyjęcie przez LWINB, że (str. 10 zaskarżonej decyzji): "(...) w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. dokonał błędnej oceny zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla terenu na którym zlokalizowana jest przedmiotowa biogazownia, co na obecnym etapie prowadzonego postępowania obliguje tut. Organ do uchylenia wydanego rozstrzygnięcia w całości i orzeczenia co do istoty sprawy." Stanowisko takie odwołuje się do ustalenia przez LWINB (str. 1 zaskarżonej decyzji), że "obecnie dla działki nr ewid.[...] i [...] obręb K. obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...]
Pełnomocnik spółki podkreślił, że decyzja PINB z dnia [...] r. wskazywała szereg powodów, dla których organ pierwszej instancji odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] r. znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na budowie inwestycji. Spośród wielu powodów wydania takiej decyzji, LWINB zakwestionował tylko jeden - odwołujący się do oceny tego, który miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego winien być wzięty pod uwagę przy ocenie stanu sprawy. W tym zakresie wskazał, że zaskarżona decyzja w istocie dąży do pominięcia, że w dniu [...] r. Rada Miejska
w P. przyjęła uchwałę nr [...] w przedmiocie zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zmiana ta wprowadziła do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanowienia, które dawały podstawę do budowy biogazowni na działkach nr ewid.[...] i [...] obręb K.. Uchwała ta została uznana za legalną przez organ nadzoru i opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa L. z 2010 r. Nr [...], poz. 2257). Tym samym, uchwała ta stanowiła akt prawa miejscowego i miała charakter wiążący.
W zaskarżonej decyzji LWINB skupia się na podkreśleniu, że WSA w Lublinie, wyrokiem z dnia 22 lipca 2014 r. (sygn. akt II SA/Lu [...]) stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia 3 września 2010 r., zaś wyrok ten został podtrzymany przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczeniem
z dnia 29 września 2016 r. (sygn. akt II OSK 3205/14). Odwołując się do powyższego LWINB wskazał (str. 11), że: "Stosownie do przepisu art. 35 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego decyzja o pozwoleniu na budowę może być wydana po stwierdzeniu zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Zapisy planu zagospodarowania przestrzennego stanowią więc w istocie jedną z podstaw prawnych decyzji o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę.
W przypadku stwierdzenia nieważności uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ta podstawa odpada, a weryfikacja zgodności zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę
z planem miejscowym jest niemożliwa. Skoro stwierdzenie nieważności rodzi skutki ex tunc, to przyjąć należy, że o takiej zgodności nie mogło być w ogóle mowy." Na tej podstawie, na str. 12 zaskarżonej decyzji, LWINB powołał następujące stanowisko: "Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że analizując treść zaskarżonej decyzji nie można podzielić stanowiska organu pierwszej instancji, że projekt budowlany zamienny przedłożony przez inwestora. D. Sp. z o. o., W. [...], [...], jest zgodny z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy P.".
Niezależnie od tego, że stanowisko takie nie mogło być podstawą do uchylenia decyzji PINB na podstawie art. 151 § 1 k.p.a., to w cytowanym fragmencie podkreślony został fragment błędny i bezpodstawny - sprzeczny z literalną
i niebudzącą wątpliwości interpretacyjnych treścią decyzji PINB. Decyzja ta jasno wskazuje, że PINB badał zgodność swojej decyzji z dnia [...] r., znak: [...] nie z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania, ale miejscowym planem obowiązującym w czasie prowadzonego postępowania naprawczego, tj. planem obowiązującym w dniu 17 sierpnia 2012 r.
Pełnomocnik spółki sformułował zarzut, że LWINB celowo w sposób nieprawidłowy przedstawił stanowisko PINB, by zwolnić się z oceny przedstawionej przez niego argumentacji prawnej. Tymczasem na str. 9 decyzji z dnia [...] r. PINB w sposób niezmiernie precyzyjny wskazał przyczyny, dla których odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] r., powołując następujący wywód prawny: "Jednak podnieść należy, że przedmiotowa "biogazownia" została zrealizowana w sposób zgodny z ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w okresie ubiegania się inwestora o pozwolenie na budowę, dopuszczającego możliwość realizacji takiej inwestycji, a także obowiązującego w czasie prowadzonego postępowania naprawczego przez organ nadzoru budowlanego. Wskazać należy, że prowadzone przez tut. organ postępowanie wznowieniowe dotyczy postępowania naprawczego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, zakończonego decyzją zatwierdzającą projekt budowlany zamienny, wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane Zwrócić również należy uwagę, że podjęte z wniosku Stowarzyszenia "N. przez tut. organ postępowanie wznowieniowe nie zostało podjęte w związku
z uchyleniem zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (zezwalającej na realizację biogazowni w miejscowości K.), a zakres tego postępowania został wskazany przez wnioskodawców poprzez wskazanie przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kpa (tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję). Zatem ponownie analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy organ uwzględnił i przyjął przy rozstrzyganiu zasadę ogólnej trwałości decyzji wyrażoną w art. 16 k.p.a., który wskazuje, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W konsekwencji stwierdzono, iż samo wyeliminowanie z obrotu prawnego ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie których inwestor uzyskał pozwolenie na budowę a w późniejszym czasie
w oparciu o które to ustalenia organ nadzoru budowlanego przeprowadził postępowanie naprawcze, nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym."
Aktualne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, dotyczące oceny skutków eliminacji
z obrotu prawnego postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na moc decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, wyklucza możliwość uznania, by uchylenie miejscowego planu zagospodarowania dla obszaru, na którym zlokalizowana jest biogazownia D. Sp. z o.o., mogło negatywnie wpłynąć na pozycję Spółki. W tym zakresie skarżąca odwołała się w swoich pismach do wywodu prawnego, przedstawionego w wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r. (sygn. akt II OSK 2868/12). W orzeczeniu tym NSA podkreślił: "W odniesieniu do kwestii drugiej, zauważyć na wstępie trzeba, że art. 190 ust. 4 Konstytucji RP przewidując, że dopuszczalna jest wzruszalność prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych albo rozstrzygnięć w innych sprawach, ma również charakter odsyłający. W odróżnieniu jednak od sytuacji opisanej w art. 147 § 1 p.p.s.a., tj. stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego przez sąd administracyjny, w przypadkach wynikających z art. 190 Konstytucji RP, w przepisach k.p.a. przewidziano wyraźną normę mającą zastosowanie, tj. art. 145 § 1a k.p.a., dopuszczający możliwość zgłoszenia (na wniosek) żądania wznowienia postępowania.
Przepisy k.p.a. nie wiążą z datą wszczęcia postępowania podstawy faktycznej i prawnej rozpoznania sprawy. Miarodajny w tym zakresie jest stan obowiązujący
w dacie wydawania decyzji. Organ administracji orzeka według stanu faktycznego na dzień wydania decyzji. Według stanu prawnego przypadającego na ten dzień ustalana jest także podstawa prawna decyzji. Podstawę prawną decyzji mogą bowiem stanowić wyłącznie przepisy prawa obowiązujące w dniu wydawania decyzji. Fakt utraty przez przepisy prawne, stanowiące podstawę prawną decyzji mocy obowiązującej po wydaniu decyzji nie powoduje uznania decyzji za wydaną bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ab initio k.p.a. Powyższe wynika
z przyjętych regulacji szczególnych i pozostaje w zgodzie z zasadą trwałości decyzji administracyjnej zawartą w art. 16 k.p.a. W przypadku braku podstawy prawnej,
w piśmiennictwie przyjmuje się, że decydujący dla oceny istnienia tej wady jest moment wydawania decyzji. W odniesieniu do rażącego naruszenia prawa przyjęto z kolei, że wada ta dotknąć może tylko decyzje, które podstawę prawną posiadały. Opisywana zaś w art. 147 § 2 p.p.s.a. wadliwość ma zaś charakter następczy i jest skutkiem zdarzeń późniejszych.
Zgodnie z zasadą ochrony praw nabytych oraz zasadą trwałości decyzji administracyjnej dopuszczalność podważenia mocy obowiązującej decyzji musi wynikać z wyraźnie ustanowionej normy prawnej zawartej w ustawie. Jak podkreśla się w doktrynie, brak wyraźnie ustanowionej sankcji oznacza niedopuszczalność wzruszenia decyzji administracyjnej. Art. 147 § 2 p.p.s.a. odsyła do kodeksu postępowania administracyjnego, tam jednak brak regulacji wskazującej na tryb właściwy w tej sytuacji (jak jest w przypadku art. 145a k.p.a. dotyczącego wznowienia postępowania na skutek orzeczenia TK). Wobec powyższego braku ustanowienia sankcji w p.p.s.a. oraz k.p.a., a także z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., odnoszącego przesłankę braku podstawy prawnej decyzji do naruszenia prawa obowiązującego w dniu wydania decyzji oraz art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., który wskazuje na przypadki wyraźnego ustanowienia sankcji nieważności w przepisie szczególnym, nie można zastosować sankcji nieważności decyzji wydanej na podstawie aktu prawa miejscowego uznanego przez sąd za nieważny. Podobne stanowisko zawarto
w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 września 2013 r. sygn. akt II OSK 893/12,
z następującą argumentacją "Przepis art. 147 § 2 p.p.s.a., ma charakter normy odsyłającej, co oznacza, że nie może on stanowić samodzielnej podstawy prawnej do wzruszenia aktu indywidualnego. Nie może on także kreować nowych podstaw wznowienia postępowania, ponad te określone w przepisach art. 145 §1 pkt. 1-8, art. 145 a i art.145 b k.p.a. lub przepisach szczególnych. Rozważając bowiem kwestię pozostawania w obrocie prawnym rozstrzygnięć organów administracji publicznej, opartych na wadliwej podstawie prawnej, nie sposób pominąć, wyrażonej w art. 16 k.p.a., zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych. Zasada ta, znajdująca przecież swoje podstawy w konstytucyjnej zasadzie demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), przyczynia się do zachowania pewności i stabilności obrotu prawnego. W sprzeczności z tą zasadą pozostawałoby natomiast tworzenie innych podstaw wzruszenia decyzji ostatecznych niż te dopuszczone przez ustawodawcę jako wyjątek od tej zasady. Wątpliwości w tym zakresie nie pozostawia przede wszystkim brzmienie art. 16 § 1 k.p.a., w świetle którego, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Ustawodawca nie przewiduje zatem na gruncie procedury administracyjnej bezwzględnej wzruszalności decyzji ostatecznych. Dopuszcza tym samym możliwość funkcjonowania w obrocie prawnym wadliwych decyzji ostatecznych, które z różnych przyczyn (np. upływ terminu do złożenia wniosku, brak woli legitymowanego podmiotu) nie mogą być wzruszone w trybach nadzwyczajnych. Taką przyczynę stanowi brak ustawowej przesłanki do wznowienia postępowania. Zważyć też dodatkowo trzeba, że w art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) przewidziano możliwość wygaszenia decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu ze względu na jej sprzeczność z następnie uchwalonym planem. Jest to rozwiązanie, które stanowi odstępstwo od zasady utrzymania w mocy decyzji wydanych na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania. Jednakże w przypadku uzyskania na podstawie takiej decyzji pozwolenia na budowę ustawodawca w art. 65 ust. 2 ustawy w drodze kolejnego wyjątku wyłączył możliwość wygaszenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pomimo jej sprzeczności z planem. Ustawodawca dopuszcza zatem, w imię konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych sytuację, w której może funkcjonować pozwolenie na budowę, pomimo niezgodności tego indywidualnego aktu z później uchwalonym przepisem prawa.
W ocenie pełnomocnika spółki wprawdzie porównywane kwestie nie są analogiczne, gdyż w omówionym wyżej przypadku mamy do czynienia ze zmianą systemu obowiązującego prawa na skutek działalności prawotwórczej organu gminy (uchwalenia nowego prawa miejscowego), a w sprawie będącej przedmiotem niniejszych rozważań chodzi o skutki usunięcia prawa wadliwego, to jednak nie sposób nie dostrzegać, że zarówno uchwalenie nowego prawa jak i usunięcie prawa wadliwego, z punktu widzenia podmiotów tego prawa, ma charakter identyczny.
W obu przypadkach chodzi o pewność obrotu prawnego i prawa nabyte w zaufaniu do organów, to prawo ustanawiających. Sg to zaś wartości chronione konstytucyjnie, dlatego też należy dać im prymat przy analizie przepisów ustawowych. Analogiczne stanowisko przedstawił NSA w wyroku z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II OSK 163/15, wskazując: "Nie mamy bowiem w niej do czynienia ze stwierdzeniem nieważności decyzji, na podstawie której wydano inną zależną decyzję tj. decyzję
o pozwoleniu na budowę. Mamy natomiast sytuację, w której po wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdzono nieważność uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a więc aktu prawa miejscowego, na podstawie którego decyzja ta została wydana. Uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest decyzją ani innym orzeczeniem. Ustawodawca nie przewidział wprost konsekwencji prawnych stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Restrykcyjność sankcji nieważności powoduje, że ma ona zastosowanie tylko w wypadkach ściśle wskazanych przez ustawodawcę i tylko z powodu kardynalnego naruszenia przepisów. Gdyby ustawodawca przewidywał sankcje nieważności dla decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa miejscowego, których następnie stwierdzono nieważność dałby temu wyraz w przepisach prawa. Zauważyć przy tym należy, że nawet w przypadku stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, to skutkiem takiego stanu rzeczy jest możliwość żądania "tylko" wznowienia postępowania, a nie stwierdzenie nieważności decyzji (art. 145a K.p.a.) Tożsame stanowisko wyraził WSA
w Warszawie w wyrokach: z dnia 7 grudnia 2018 r. (sygn. akt VII SA/Wa 723/18) oraz z dnia grudnia 2018 r. (sygn. akt VII SA/Wa 794/18) podnosząc, że z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wynika, że nie można stwierdzić nieważności decyzji wydanej w oparciu o akt prawa miejscowego, którego nieważność stwierdził sąd lub organ w późniejszej dacie, gdyż brak podstawy prawnej odnosić można tylko do naruszenia prawa obowiązującego w dniu wydania decyzji.
Pełnomocnik skarżącego odwołał się do stanowiska WSA w Lublinie, wyrażonego w wyroku z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 316/18,
w świetle którego: "Odnosząc się do zarzutu wydania przedmiotowej decyzji bez podstawy prawnej wobec późniejszego stwierdzenia przez Sąd nieważności uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdzić należy, że zgodnie z zasadą ochrony praw nabytych oraz zasadą trwałości decyzji administracyjnej dopuszczalność podważenia mocy obowiązującej decyzji musi wynikać z wyraźnie ustanowionej normy prawnej zawartej w ustawie. Jak podkreśla się w doktrynie, brak wyraźnie ustanowionej sankcji oznacza niedopuszczalność wzruszenia decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II OSK163/15).
W ocenie pełnomocnika spółki powyższe prowadzi do uznania, że fakt wyeliminowania z obrotu prawnego - ze skutkiem ex tunc - zapisów planu miejscowego zezwalających na realizację biogazowni w miejscowości K.,
w żadnym wypadku nie prowadzi do sankcji nieważności decyzji PINB z dnia [...] r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowalny zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robot budowalnych.
Powołane orzecznictwo wskazuje, że dla oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy bierze się pod uwagę stan faktyczny i prawny taki, jaki był znany organowi
w dacie wydawania decyzji.
Drugą skargę na powyższą decyzję wniosło Stowarzyszenie "N. "
w K..
Zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 w zw. z art 151 § 1 pkt 2 k.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem WINB po uchyleniu obu decyzji organu I instancji winien wydać decyzję co do istoty sprawy to jest w przedmiocie zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i wydania pozwolenia na budowę.
Stowarzyszenie wniosło o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
W uzasadnieniu skargi stowarzyszenie wskazało, że wbrew powołanej podstawie prawnej LWINB wydał decyzję kasatoryjną w odniesieniu do obu ww. decyzji PINB i przekazał sprawę temuż PINB do ponownego rozpoznania co do istoty sprawy - przeprowadzania ponownego postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku inwestora co do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i wydania pozwolenia na budowę przy czym czynności przekazania sprawy do ponownego rozpoznania dokonał w treści uzasadnienia skarżonej decyzji.
W istocie organ nie zastosował art 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - jak to wprost stwierdzono w treści rozstrzygnięcia - bowiem przepis ten jest podstawą do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej a nie do jej uchylenia, zaś bezsporne jest
z całokształtu treści decyzji, że doszło do uchylenia decyzji dotychczasowej. Podstawą do uchylenia decyzji dotychczasowej może być jedynie art 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tego punktu widzenia treść rozstrzygnięcia organu drugiej instancji jest niekompletna, bowiem w myśl ww. przepisu organ oprócz uchylenia decyzji dotychczasowej - wobec stwierdzenia zaistnienia przesłanek o których mowa w art 145 § 1, 145a lub 145b Kpa - wydaje także nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy przy czym od strony formalnoprawnej ta nowa decyzja winna być kolejnym elementem rozstrzygnięcia organu drugiej instancji w tym samym akcie administracyjnym jakim była ww. decyzja z 22 marca 2019 r. Podjęcie w wyniku wznowienia postępowania decyzji, w której orzeka się jedynie o uchyleniu decyzji dotychczasowej, bez jednoczesnego orzeczenia o istocie sprawy stanowi rażące naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż takie orzeczenie nie zawiera jednego
z koniecznych elementów określonych w tym przepisie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 722/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 589/11, opubl. LEX).
Skarżące stowarzyszenie wskazało, że usiłowało doprowadzić do uzupełnienia zaskarżonej decyzji, co do rozstrzygnięcia, jednak LWINB postanowieniem z dnia [...] br. odmówił uzupełnienia rozstrzygnięcia decyzji, co wskazuje, że jego zdaniem przedmiotowa decyzja jest kompletna a jak wynika z jej treści ma ona wyłącznie charakter kasatoryjny. LWINB w końcowym akapicie uzasadnienia wskazuje, że konsekwencją wydania zaskarżonej decyzji będzie przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji ponownego postępowania
w przedmiocie rozpoznania wniosku inwestora co do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i wydania pozwolenia na budowę. Z tego punktu widzenia zaskarżona decyzja ma charakter decyzji kasatoryjnej w rozumieniu art. 138 § 2 k.p.a. skoro organ wydał w istocie dwa rozstrzygnięcia kasatoryjne i żadnego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, przekazując tę sprawę PINB do ponownego rozstrzygnięcia. Skoro WINB stwierdził, iż przedłożony projekt budowlany zamienny nie jest zgodny z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego to winien wydać decyzję merytoryczną - co do istoty sprawy to jest odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i wydania pozwolenia na budowę.
Stowarzyszenie wskazało, że nie jest możliwe zastosowanie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa jedynie w pewnej części tzn. tylko w zakresie uchylenia, bez rozstrzygnięcia sprawy co do istoty czyli - w zaistniałym stanie faktycznym - rozstrzygnięcia sprawy co do projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargi L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zarządził na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączenie spraw ze skargi [...] Sp. z o.o. w K. oraz ze skargi Stowarzyszenia "N. P." w K..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
z 2018 r. poz. 1302 - w skrócie "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.
Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Natomiast przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Przywołana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Na uwzględnienie zasługują zarzuty zawarte w skardze Stowarzyszenia "N. " w K..
W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., wydanej w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania przewidzianych przepisami k.p.a., tj. w trybie wznowienia postępowania administracyjnego Sąd stwierdził, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa.
Wyjaśnić należy, że art. 151 k.p.a. określa rodzaje decyzji kończących postępowanie we wznowionym postępowaniu. Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu ustalenia, czy któraś z wad, wymienionych
w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a., nie wpłynęła na treść decyzji. Właściwy organ wydaje z urzędu lub na żądanie strony (organizacji społecznej uczestniczącej w postępowaniu na prawach strony, prokuratora, rzecznika) postanowienie
o wznowieniu postępowania, a następnie po przeprowadzeniu wznowionego postępowania wydaje rozstrzygnięcie w sprawie dotychczasowej decyzji (ostatecznej). Powołana regulacja prawna adresowana jest do organu orzekającego w postępowaniu wznowionym i wyznacza jego zakres decyzyjny, przy czym podstawową kompetencją tego organu jest uchylenie decyzji dotychczasowej
i orzeczenie co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie podstawą wydania decyzji wznowieniowej był art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stwierdzić zatem należy, że we wznowionym postępowaniu, decyzja organu administracji, wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., powinna zawierać rozstrzygnięcie składające się z dwóch elementów, z których jeden - eliminuje
z obrotu prawnego dotychczasową decyzję (uchyla), drugi zaś - ponownie rozstrzyga sprawę co do jej istoty.
W rozpoznawanej sprawie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie, w ramach kontroli instancyjnej prowadzonego postępowania wznowieniowego po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia "[...]" w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu pierwszej instancji tj. decyzję PINB w P. z dnia [...] r., znak: PINB,[...] i orzekł co do istoty tzn. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowalny zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowalnych polegających na budowie inwestycji: biogazownia o mocy 1,2 MW, zlokalizowanej na działkach nr [...] położonych
w m. K. .
Jednakże pomimo uchylenia ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowalny zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowalnych - działając przecież w trybie wznowieniowym - nie orzekł merytorycznie czyli nie orzekł co do istoty sprawy.
W decyzji, którą organ administracji podjął w niniejszej sprawie na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., należało po uchyleniu decyzji z dnia [...] r. orzec także co do istoty sprawy wznowionej. W sprawie niniejszej wiązało się to
z rozstrzygnięciem wniosku [...] Sp. z o.o. w K. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Tymczasem bez podstawy prawnej organ odwoławczy w ostatnim zdaniu zaskarżonej decyzji wskazał - "konsekwencją wydania przedmiotowej decyzji będzie przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji ponownego postępowania w celu rozpatrzenia złożonego wniosku w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót."
W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym
z elementów najistotniejszych każdej decyzji administracyjnej, wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w danych okolicznościach faktycznych i przy uwzględnieniu zebranego materiału dowodowego. Ma zawsze charakter rozstrzygnięcia przesądzającego o istocie sprawy.
W rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje wyrażona wola organu administracyjnego załatwiająca sprawę w tej formie. Natomiast w rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja nie spełnia tych wymogów.
Sąd rozpoznając skargę na decyzję, która nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy - nie może ocenić tej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżona decyzji. Z tego też powodu Sąd odstąpił od badania zasadności pozostałych zarzutów skargi albowiem byłoby to
w tej sytuacji przedwczesne.
Jednocześnie wyjaśnić należy - odnosząc się do zarzutów skargi - że organ drugiej instancji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., jednakże postanowieniem z dnia [...] r. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji, wskazując jako podstawę prawną decyzji art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarzuty w tym zakresie są bezzasadne.
W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji jako naruszającej przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło