II SA/Lu 306/04

WyrokWSA w Lublinie2004-11-17

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Ewa Ibrom, Jerzy Drwal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobyt dziecka wraz z rodzicami deportowanymi do przymusowej pracy w III Rzeszy Niemieckiej może być uznany za represję w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, uzasadniającą przyznanie uprawnień kombatanckich?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Wskazał, że pobyt dziecka wraz z rodzicami deportowanymi do przymusowych prac na terenie Niemiec nie stanowi represji w rozumieniu ustawy o kombatantach. Ustawa precyzuje, że za represje uznaje się pobyt w określonych miejscach odosobnienia, gdzie dzieci do lat 14 miały charakter eksterminacyjny, a osoby te pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Skarżąca nie wykazała, aby przebywała w którymkolwiek z obozów wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów.
Stan faktyczny
Skarżąca W.P. wniosła o przyznanie uprawnień kombatanckich, powołując się na pobyt wraz z rodzicami deportowanymi do przymusowej pracy w III Rzeszy Niemieckiej. Organ odmówił przyznania uprawnień, uznając, że taka sytuacja nie stanowi represji w rozumieniu ustawy. Skarżąca zaskarżyła decyzję, argumentując naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy. Organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że wskazany przepis nie miał zastosowania, a pobyt skarżącej nie był traktowany jako represja.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 1-4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] o odmowie przyznania W.P. uprawnień kombatanckich. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał; podsumowując przebieg dotychczasowego postępowania w tej sprawie, że wniosek strony występującej w dniu 22 listopada 2000 r. o przyznanie uprawnień kombatanckich został załatwiony decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. utrzymującą w mocy poprzednie orzeczenie. Organ stwierdził ponadto , iż decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] kolejny raz odmówiono stronie przyznania uprawnień wynikających z ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Rozpatrując wniosek zainteresowanej z dnia 27 sierpnia 2003 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ miał na uwadze, iż strona nie podała nowych faktów, które nie były mu znane podczas wydawania decyzji z dnia [...] lipca 2003 r., podkreślając jednocześnie, że w sprawie bezsporną była okoliczność, że pobytu zainteresowanej wraz z rodzicami deportowanymi do przymusowej pracy w III Rzeszy Niemieckiej nie uznaje się za represję czy też za działalność równorzędną z działalnością kombatancką w rozumieniu wyżej wymienionej ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W.P. wnosiła o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji argumentując, iż decyzję z dnia 31 marca 2004 r. odmawiającą przyznania jej uprawnień kombatanckich wydano z naruszeniem przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz (...). W odpowiedzi na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o jej oddalenie wyjaśniając, że powoływany przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" nie miał zastosowania, gdyż z akt sprawy nie wynikało aby skarżąca przebywała w miejscach odosobnienia określonych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154). Organ argumentował, że skarżąca przebywała wraz z rodzicami skierowanymi do przymusowych prac na terenie Niemiec, a tego rodzaju pobyt nie jest traktowany przez ustawodawcę za podstawę przyznania uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem. W świetle art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Za represje w rozumieniu ustawy ustawodawca uznał okresy przebywania z przyczyn politycznych, religijnych i rasowych, w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "c" cyt. ustawy). Skarżąca powoływała się właśnie na powyższy przepis mający stanowić podstawę do przyznania jej uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu wraz z rodzicami deportowanymi do przymusowych prac na terenie Niemiec - w D.B. W myśl cyt. ustawy podawane przez skarżącą okoliczności pobytu w Niemczech nie upoważniały Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do wydania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia w tej sprawie. Pobyt w miejscach odosobnienia – w rozumieniu ustawy – stanowiłby przesłankę nabycia przez skarżącą uprawnień. W wykonaniu delegacji (ustawowej) zawartej w art. 8 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, Rada Ministrów określiła w drodze rozporządzenia obozy będące miejscami odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w gestii hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Takimi miejscami były obozy wymienione w § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1154) – łącznie 12 obozów. W skardze do Sądu skarżąca nie powoływała się na pobyt w jednym z tych obozów. Podawała natomiast, że przebywała w Niemczech przez okres 23 miesięcy w związku z deportowaniem jej rodziców do przymusowych prac w okresie od lipca 1943 r. do maja 1945 r. Z tego względu Sąd podzielił wyrażony przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pogląd, iż skarżąca nie była osobą represjonowaną. Mając powyższe na uwadze, skarga podlegała oddaleniu przez Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło