II SA/Lu 306/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. N. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., znak: [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania G. N. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący G. N. złożył w dniu 10 czerwca 2010r. wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonych przez niego dokumentów wynika, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w domu o pow.100 m2. Jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 9,41 ha fizycznych – 6,85 ha przeliczeniowych, lasu o pow. 0,13 ha oraz nieruchomości gruntowej o pow. 13 arów, a także współwłaścicielem nieruchomości o pow. 30 arów. Prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej w której posiada udziały w wysokości 30% i w związku z którą w lutym 2010r. zaciągnął kredyt bankowy w kwocie 10.000 zł. W formularzu PPF skarżący wskazał, że na jego dochód składa się dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2.325 zł brutto oraz dopłaty do gospodarstwa rolnego przyznane (jak wynika z decyzji ARiMR z dnia [...]r.) za 2009r. w wysokości 524,24 zł miesięcznie (6290, 91 zł : 12 miesięcy), co łącznie daje kwotę 2.849,24 zł, przy czym podkreślił, że cały dochód z działalności gospodarczej jest przeznaczany na bieżące utrzymanie tej działalności, która obecnie jest słabo opłacalna. Wskazał ponadto, że w skład jego majątku wchodzi wyposażenie stacji kontroli pojazdów w R. oraz prawo współwłasności stacji kontroli pojazdów w K. Sąd zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej ppsa, przewiduje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na jej wniosek, w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Instytucja prawa pomocy wprawdzie stanowi konstytucyjną gwarancję ochrony praw strony, to jednak ze względu na to, że jest wydatkowana ze środków Skarbu Państwa powinna być stosowana z dużą ostrożnością. Stanowi ona bowiem odstępstwo od konstytucyjnej zasady równego ponoszenia danin publicznych, dlatego powinna obejmować wyłącznie wyjątkowe sytuacje tj. takie, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005r., FZ 478/04 niepubl.) W ocenie Sądu, sytuacja materialna skarżącego, ustalona w oparciu o przedstawione przez niego dokumenty nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy nawet w żądanym częściowym zakresie (poprzez zwolnienie od kosztów sądowych) - sytuacja ta nie świadczy bowiem, żeby poniesienie przez niego kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu spowodowałoby uszczerbek koniecznego utrzymania siebie. Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego dla skarżącego, obejmującego okres od 1 maja 2010r. do 31 lipca 2010r. wynika, że w tym okresie posiadał on środki pieniężne wystarczające na ponoszenie kosztów niniejszego postępowania, które nie są znaczne, bowiem nie przekraczają każdorazowo wysokości 100 zł, w pierwszej kolejności wpisu od skargi, do czego skarżący został wezwany w dniu 4 czerwca 2010r., a następnie ewentualnie opłaty za sporządzenie uzasadnienia – 100 zł czy wpisu od skargi kasacyjnej – 100 zł, mianowicie - na koniec maja pozostawała mu do dyspozycji kwota 149,34 zł, na koniec czerwca - 749,39 zł, zaś na koniec lipca – 1579, 87 zł. Podkreślić przy tym należy, że wskutek złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy termin do uiszczenia wpisu, od czego uzależnione jest rozpoznanie skargi, faktycznie wydłużył się – z tego względu okoliczność, iż na koniec maja 2010r. na rachunku skarżącego pozostawała rzeczywiście niewielka kwota – 149, 34 zł, nie uzasadnia zwolnienia skarżącego od jej uiszczenia, skoro bezspornym jest, że w kolejnych miesiącach dysponował on środkami pieniężnymi pozwalającymi na uiszczenie wpisu w tej wysokości, a nie można również wykluczyć, że posiadał on również środki nie zgromadzone na rachunku bankowym, skoro w grudniu 2009r. uzyskał dopłaty z ARiMR ( przekraczające 6 000. zł), a ponadto został mu udzielony przez bank kredyt w wysokości 10 000 zł. Dotyczy to również wskazanych wyżej ewentualnych dalszych kwot, które – co należy podkreślić – o ile w ogóle będą konieczne, to sukcesywnie, a nie jednorazowo. Ponadto należy wyjaśnić, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wspólnika spółki cywilnej, z której działalnością związany jest przedmiot postępowania, sąd administracyjny uwzględnia nie tylko "kondycję" finansową "spółki", lecz sytuację majątkową wspólnika występującego z wnioskiem. Spółka cywilna bowiem, w odróżnieniu od np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nie jest odrębnym podmiotem prawa, ale jest formą prowadzenia działalności przez osoby fizyczne, które całym swoim majątkiem odpowiadają za długi związane z działalnością gospodarczą, w tym również za swoisty "dług", którym są koszty postępowania sądowego należne Skarbowi Państwa w zamian za rozpoznanie skargi. W tej sytuacji, pomimo iż historia innego rachunku, złożonego przez skarżącego – jak należy sądzić - rachunku spółki cywilnej – potwierdza - jak wskazuje skarżący - że w okresie od maja do końca lipca 2010r. przynosiła ona niewielki zysk, bowiem zaledwie 97 zł (maj), 95, 17 zł (czerwiec) i 657 zł (lipiec), co średnio stanowiło kwotę 283 zł miesięcznie ( z czego tylko 30 % dla skarżącego tj. 84 zł), to jednak okoliczność ta nie jest wystarczająca do uwzględnienia wniosku skarżącego, skoro – jak wskazano – posiadał on środki pieniężne pozwalające na uiszczenie kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego. Ubocznie należy zauważyć, że działalność gospodarcza wiąże się z ciągłym obrotem środkami pieniężnymi, jeśli więc obroty te sięgają kwot przekraczających 100 000 zł miesięcznie, co ma miejsce w przypadku spółki . to nie sposób uznać, że uiszczenie okresowo kwot po 100 zł tytułem kosztów postępowania sądowego zagrozi płynności finansowej wspólników prowadzących spółkę. Z tych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i § 3 i art. 260 ppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji.