II SA/Lu 308/06

WyrokWSA w Lublinie2006-05-30

Skład orzekający: Witold Falczyński, Jerzy Stelmasiak, Jerzy Drwal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wypłata jednorazowego wyrównania zasiłku stałego za okres poprzedni, które nastąpiło we wrześniu 2005 r., mogła stanowić podstawę do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek stały w okresie od listopada 2004 r. do kwietnia 2006 r., z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego?
Ratio decidendi
Wypłata jednorazowego wyrównania zasiłku stałego za okres poprzedni, które nastąpiło we wrześniu 2005 r., stanowiła istotną zmianę sytuacji dochodowej skarżącego. Zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, taka zmiana obliguje organ do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek stały, jeśli dochód przekroczył kryterium dochodowe. Sąd uznał, że uchylenie decyzji było zasadne, mimo że sposób rozliczenia jednorazowego dochodu przez organy mógł być błędny.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie uchylającą decyzję przyznającą skarżącemu zasiłek stały. Powodem uchylenia było przekroczenie kryterium dochodowego we wrześniu 2005 r. z uwagi na wypłatę jednorazowego wyrównania zasiłku stałego za okres poprzedni. Skarżący zarzucił, że decyzja jest krzywdząca i wynika z opieszałości innych organów, a sprawa powinna być rozpatrywana według poprzedniej ustawy. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak,, Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006 r. sprawy ze skargi R.. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] W. P. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która to kwota obejmuje również należny podatek od towarów i usług – płatną z sum budżetowych Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. (Nr SKO.[...]) utrzymało w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] pażdziernika2005 r. (Nr MOPR.F-3[...]) w przedmiocie uchylenia w całości z dniem [...] października 2005 r. decyzji z dnia [...] października 2004 r. (Nr MOPR.F-[...]) z późniejszymi zmianami, przyznającej R. C. zasiłek stały w wysokości 179,71 zł w okresie od dnia 1 listopada 2004 r. do dnia 30 kwietnia 2006 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że jedną z przesłanek do przyznania zasiłku stałego jest spełnienie przez stronę kryterium dochodowego, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi – w myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej – 461 zł. We wrześniu 2005 r. R.C. uzyskał dochód w kwocie 512,57 zł. Na dochód ten – według prawidłowych ustaleń organu I instancji składa się renta z ZUS w wysokości 281,29 zł (po potrąceniu alimentów) oraz kwota 231,28 zł stanowiąca 1/17 wyrównania zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości 3.931,86 zł – wypłaconego w dniu 26 września 2005 r. - należnego za okres 17 miesięcy (liczonych od dnia 1 listopada 2002 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. oraz od 1 lutego 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2004 r.). Skoro dochód strony przekroczył kryterium dochodowe, to stronie nie przysługuje zasiłek stały. Stąd zasadnie z dniem 1 października 2005 r. uchylono decyzję przyznającą zasiłek. W myśl art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. C. podnosi, że decyzja ta jest krzywdząca i nie uwzględnia faktu, że sprawa zaistniała w czasie obowiązywania poprzedniej i korzystniejszej dla niego ustawy. Zarzuca, że opieszałość ZUS z doręczeniem mu decyzji z dnia 4 marca 2004 r. i MOPR z wypłaceniem zasiłku stałego doprowadziła do tego, iż zastosowano nową ustawą. W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Bezspornym jest w sprawie, że w dniu 26 września 2005 r. wypłacono skarżącemu kwotę 3.931,86 zł tytułem należnego mu wyrównania zasiłku za okres od dnia 1 listopada 2002 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. oraz za okres od dnia 1 lutego 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2004r. Uzyskane świadczenie zmieniło sytuację dochodową skarżącego co obligowało organ I instancji – w świetle przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.) , do uchylenia własnej decyzji przyznającej mu zasiłek stały. Zasiłek ten przyznano skarżącemu decyzją z dnia [...] października 2004 r. (Nr MOPR F-[...]). Stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego. Dla osoby samotnie gospodarującej kryterium to wynosi 461 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy). W świetle powołanych przepisów, zasiłek stały nie przysługuje osobie, której dochód przekracza kwotę 461 zł. W myśl art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dochód pomniejsza się m.in. o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Według poczynionych przez orzekające organy wyliczeń, we wrześniu 2005 r. skarżący uzyskał dochód w kwocie 512,57 zł, składający się z renty z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 281,29 zł (po potrąceniu alimentów) oraz kwoty 231,28 zł , stanowiącej jedną siedemnastą kwoty wyrównania 3.931,86 zł wypłaconego w dniu 26 września 2005 r. Zgodzić się należy z argumentacją Kolegium, że istotna zmiana sytuacji dochodowej skarżącego mająca miejsce we wrześniu 2005 r. obligowała organ – stosownie do art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej – do uchylenia z dniem [...] października 2005 r. decyzji z dnia [...] października 2004 r. przyznającej R. C. zasiłek stały w okresie od dnia 1 listopada 2004 r. do dnia 30 kwietnia 2006 r. Do wyliczeń przyjęto jednak niesłusznie , że kwotę 3.931,86 zł należy podzielić przez 17 z uwagi na fakt , iż wyrównanie, które skarżący uzyskał w dniu 26 września 2005 r. dotyczyło okresu wynoszącego 17 miesięcy. Zgodnie z art. 8 ust. 11 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej kwotę wyrównania należało podzielić przez 12. Przepis ten stanowi, że w przypadku uzyskania, w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej, dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej – kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych części, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. W tym przypadku prawidłowo ustalony dochód byłby znacznie większy niż to wynika z wyliczeń orzekających organów. Oczywiście nie ma to wpływu na zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem. Poza tym w rozpoznawanej sprawie nie może budzić wątpliwości, że sytuacja dochodowa skarżącego uległa istotnej poprawie wskutek wypłaty przez organ znacznej kwoty tytułem wyrównania zasiłku należnego za wcześniejszy okres, a tym samym ustały przyczyny z powodu których stronie przyznano prawo do otrzymywania określonego świadczenia z pomocy społecznej. W tej sytuacji uchylenie decyzji przyznającej skarżącemu stały zasiłek nie oznacza, że zaskarżona decyzja niweczy skutki przyznanej pomocy oraz nie uwzględnia określonego w ustawie celu pomocy społecznej, którym – w myśl art. 2 i 3 cyt. ustawy - jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a także umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Bez znaczenia jest argument skarżącego, że sprawa wyrównania zasiłku zaistniała w czasie obowiązywania poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 listopada1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. nr 64, poz. 414 ze zm.) skoro skarżone rozstrzygniecie dotyczyło uchylenia decyzji wydanej w dniu [...] października 2004 r., kiedy obowiązywała już nowa ustawa o pomocy społecznej. Zatem zaskarżone rozstrzygnięcie podlegało ocenie w zakresie zgodności z przepisami nowej i aktualnie obowiązującej ustawy. Z tych względów pozbawioną usprawiedliwionych podstaw skargę oddalono na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, pozy, 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie w przedmiocie wynagrodzenia jakie przyznano profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego uzasadnia przepis art. 250 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło