II SA/Lu 308/13
WyrokWSA w Lublinie2013-07-09
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Grażyna Pawlos-Janusz, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może zmienić na niekorzyść wysokość zasiłku stałego bez zgody strony w przypadku zmiany sytuacji dochodowej, w szczególności w związku z przyznaniem konkubinie skarżącego zasiłku okresowego?Ratio decidendi
Organ administracji ma prawo zmienić na niekorzyść stronę wysokość zasiłku stałego bez jej zgody, jeśli nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej, w tym przyznanie dodatkowego świadczenia dochodowego w rodzinie, które zgodnie z ustawą o pomocy społecznej wlicza się do dochodu. W takim przypadku zmiana decyzji jest zgodna z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej i nie narusza zasad postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
M. K. otrzymywał zasiłek stały w wysokości 351 zł miesięcznie. Organ I instancji zmienił decyzję na niekorzyść, obniżając zasiłek do 327,67 zł z powodu zwiększenia dochodu rodziny o zasiłek okresowy konkubiny. Skarżący kwestionował ustalenia dotyczące dochodów i wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej zmienił z dniem 1 października 2012r. własną decyzję z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie wysokości zasiłku stałego przyznanego M. K. z kwoty 351 zł miesięcznie na kwotę 327,67 zł miesięcznie i pozostawił pozostałe elementy decyzji bez zmian. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził na podstawie aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 15 października 2012r., przeprowadzonego z powodu zmiany przepisów prawa, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, że M. K. mieszka wspólnie z konkubiną i swoją córką, tworząc wspólne gospodarstwo domowe, a jego dochód, na który składa się zasiłek rodzinny na dziecko w wysokości 68 zł miesięcznie oraz zasiłek okresowy konkubiny w wysokości 317 zł miesięcznie wynosi 385 zł miesięcznie netto. Organ uznał, że dochód M. K. we wrześniu 2012r. zwiększył się o kwotę zasiłku okresowego w wysokości 317 zł miesięcznie i podzielony na 3 osoby w rodzinie dał kwotę 105,67 na osobę, a w związku z tym przekroczył 10 % dochodu na osobę w rodzinie, który wynosi 45,60 zł. Organ administracji działając na podstawie art. 106 ust. 3a i ust. 5 ustawy o pomocy społecznej zmienił na niekorzyść strony bez jej zgody w związku ze zmianą sytuacji dochodowej i osobistej wysokość przyznanego świadczenia. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia M. K. i zakwestionował przyjęte ustalenia organów w zakresie posiadanych dochodów jego i konkubiny. Stwierdził, że dochód w rodzinie nie przekracza najniższej stawki 456 złotych, zatem obniżenie zasiłku stałego było bezpodstawne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji powołano się na § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, zgodnie z którym kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie od 1 października 2012r. wynosi 456 zł. Poza tym organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu I instancji dotyczące sytuacji rodzinnej i dochodowej M. K. i wskazał, że wysokość zasiłku stałego w przedmiotowej sprawie w kwocie 327,67 zł została ustalana w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, który wynosi 456 zł, a dochodem na osobę w rodzinie, który wyniósł 128,33 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. K. zarzucił decyzji Kolegium naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację i niewłaściwie zastosowanie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, a tym samym naruszenie ogólnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego tj., art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 13. Skarżący wobec powyższych zarzutów wniósł o "uchylenie wydanej decyzji w przedmiocie zmiany wysokości zasiłku stałego dla osoby w rodzinie z kwoty 327,67 zł do kwoty 456 zł od m-ca października 2012r.".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 37 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Z kolei przez rodzinę ustawa uznaje osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące ( art. 3 pkt.14 ustawy ). Według treści wywiadu rodzinnego z dnia 15 października 2012r. skarżący zamieszkuje w mieszkaniu z konkubiną i jej półroczną córką. Nie mają pracy, utrzymują się ze świadczeń pomocy społecznej. Słusznie w tej sytuacji przyjęto, że skarżący pozostaje w rodzinie, a wysokość jego zasiłku stałego, zgodnie z art. 37 ust.2 pkt.2 ustawy ustalana jest jako różnica między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie. Wspomniany już wywiad stwierdza, że rodzina utrzymuje się z zasiłku rodzinnego w kwocie 68 złotych i zasiłku okresowego w wysokości 317 złotych miesięcznie, łącznie jest to kwota 385 złotych i 128,33 złotych na jednego członka rodziny. Ponieważ kryterium dochodowe na osobę w rodzinie uprawniające do uzyskania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej stosownie do art. 8 ust. 1 pkt.2 wynosi 456 złotych, organ właściwie wyliczył wysokość zasiłku stałego na kwotę 327, 67 złotych. Nie ma też racji skarżący upatrujący wadliwości zaskarżonej decyzji w fakcie braku jego zawiadomienia o zmianie wysokości świadczenia, co miałoby skutkować naruszeniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Zaznaczyć należy, że ustawa o pomocy społecznej zawiera szczególną podstawę do zmiany decyzji dotyczących świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od trybów zmian decyzji ostatecznych przewidzianych przepisami kpa. Stosownie do jej art. 106 ust. 5 decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Przepis ten zawiera katalog przesłanek obligatoryjnych, jak i fakultatywnych, których wystąpienie stanowi - bądź też odpowiednio może stanowić - podstawę weryfikacji decyzji. Zmiana sytuacji dochodowej, należąca do przesłanki obligatoryjnej zawsze winna prowadzić do weryfikacji decyzji. W niniejszej sprawie wskazana przesłanka obligatoryjna zaistniała w związku z uzyskaniem przez konkubinę skarżącego od września 2012r. zasiłku okresowego, który doliczono do dochodu rodziny, co było zgodne z art. 8 ust. 3 ustawy, który pod pojęciem dochodu nakazuje rozumieć wszystkie dochody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączaniem odliczeń i pomniejszeń wymienionych w art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy. Katalog ten jest zamknięty i wśród świadczeń nie podlegających wliczeniu do dochodu nie wymienia zasiłku okresowego. Uznać zatem należy, że ustalenia dotyczące stanu faktycznego dokonane zostały w sposób prawidłowy i w tym zakresie, w świetle materiału dowodowego, brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło