II SA/Lu 31/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek,, Asesor WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 r. sprawy ze skargi B. K.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania usług opiekuńczych uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] po rozpatrzeniu odwołania B.K. – S. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza przez Zastępcę Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] września 2006 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania usług opiekuńczych J. K.. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że odwołująca się złożyła w dniu 19 lipca 2006 r. wniosek o przyznanie usług opiekuńczych dla jej ojca J. K.. W dniu 27 lipca 2006 r. J. K. złożył w obecności pracownika socjalnego oświadczenie, że nie wyraża zgody na udzielanie mu pomocy przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej . W myśl art. 102 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Wniosek o przyznanie usług opiekuńczych J. K. nie mógł być merytorycznie rozpatrzony. J. K. takiej pomocy sobie nie życzył. Ponadto odwołująca się nie miała zgody ojca aby występować w jego imieniu. Stosownie do art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Dlatego organ I instancji zasadnie umorzył postępowanie w tej sprawie. Zarzuty odwołującej się nie mogły być uwzględnione. Wprawdzie organy pomocy społecznej mogą – w świetle art. 102 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej – udzielać pomocy z urzędu, co nie oznacza, że pomocy należy udzielić bez zgody osoby zainteresowanej. Ojciec odwołującej się nie jest osobą ubezwłasnowolnioną i ma pełną zdolność do czynności prawnych. Powoływanie się na toczące się postępowanie o ubezwłasnowolnienie ojca nie ma wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w sprawie "bowiem nie zostało ono zakończone, ubezwłasnowolnieniem, w szczególności Sąd nie orzekł jego ubezwłasnowolnienia". W skardze do Sądu B.K.-S. podnosi, że pomoc społeczna może być udzielona z urzędu (art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej) i przedkłada prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny w Lublinie z dnia 21 września 2006 r. w przedmiocie ubezwłasnowolnienia J.K.. W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 107 § 3, 136 i 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl przepisu art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Zgodnie natomiast z przepisem art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla sprawy stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się znaczenie zebrania całego materiału dowodowego. W wyroku z dnia 29 września 1997 r. ( I SA/Wr 700/97, nie publ.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Również w wyroku z dnia 11 czerwca 1981 r. (SA 503/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 54) Sąd stwierdził, że zaniedbanie organu administracji państwowej, polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, jak również uproszczona ocena zebranego, niepełnego materiału dowodowego jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku takiego zaniedbania. Organy administracji publicznej są więc na podstawie tych przepisów zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas mogą ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie do przepisu art.136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną. W rozpoznawanej sprawie Kolegium nie rozpoznało i nie rozstrzygnęło sprawy administracyjnej zgodnie z regułami wynikającymi z omówionych przepisów art. 7, 77 § 1, 136 k.p.a., w szczególności nie dążyło do należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. W sprawie niniejszej Kolegium uznało, że w dacie orzekania i wydania decyzji w dniu [...] listopada 2006 r. J. K. nie był osobą ubezwłasnowolnioną. W świetle dołączonego do akt sprawy postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 21 września 2006 r. (k.29 akt sądowych) J. K. został całkowicie ubezwłasnowolniony. Postanowienie to było prawomocne na co wskazuje adnotacja zamieszczona w dniu 20 października 2006 r. na orzeczeniu. W tych okolicznościach argumentacja zawarta w uzasadnieniu skarżonej decyzji o braku rozstrzygnięcia o ubezwłasnowolnieniu J. K. mijała się z rzeczywistością. W rezultacie brak było podstaw do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji na podstawie dyspozycji art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Z tych też względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu przez Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 litera c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).