II SA/Lu 311/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] , nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu bezzwrotnego zasiłku celowego - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. przyznać M. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka; 2. umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 24 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie uwzględnił skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu bezzwrotnego zasiłku celowego. Po otrzymaniu odpisu wyroku z uzasadnieniem, w dniu 25 lipca 2012r. tj. w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej, M. S. złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika i zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r, poz. 270) dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) cyt. ustawy obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W rozpoznawanej sprawie skarga M. S. dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu bezzwrotnego zasiłku celowego, a zatem jest sprawą, w której strona wnosząca skargę stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a) powołanej ustawy korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie zaś z art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Wobec tego, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie wolne jest od kosztów sądowych postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło wyraz w punkcie 2. postanowienia. Rozpoznaniu podlegał natomiast wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienia adwokata lub radcę prawnego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnoszący jest osobą, której środki do życia ze względu na okoliczności życiowe, są na tyle ograniczone, że zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe w związku z czym poniesienie przez niego choć części kosztów sądowych prowadziłoby do powstania uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Przedstawione przez skarżącą we wniosku PPF oświadczenie na okoliczność jej sytuacji majątkowej daje podstawę do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Skarżąca we wniosku PPF wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, z którym zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 69,45 m². Dochód wnioskodawcy i jej męża pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi w sumie 4343zł/brutto (tj. 3923zł – wynagrodzenie jej za pracę oraz 420zł dochód męża z pracy "na roli"). Jako wydatki strona wskazała: opłaty bieżące tj. ok 880zł miesięcznie, leki - 100zł. Podniosła również, że sytuacja majątkowa nie pozwala jej wymienić aparatu słuchowego, którego użytkuje już 10 lat. Poza tym strona oświadczyła, że nie posiada domu, bo został rozebrany po powodzi, jest właścicielką gruntu o powierzchni 1,44 ha, które obecnie stanowi nieużytki rolne oraz trzech budynków gospodarczych. Podniosła również, że obecnie nie posiada żadnych oszczędności. Wobec powyższego trzeba stwierdzić, że strona skarżąca mimo posiadania stałego źródła dochodu, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża. Tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania brak profesjonalnej pomocy prawnej mógłby także pozbawić skarżącą możliwości podejmowania dalszych środków procesowych. Z uwagi zaś na fakt, że w złożonym urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca nie wskazała czy wnosi o ustanowienie adwokata czy też radcy prawnego, postanowiono przyznać M. S. adwokata. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.