II SA/Lu 312/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Sidor po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego - w zakresie sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 1 czerwca 2011r., sygn. akt II SA/Lu 312/11 w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a przyznać J. F. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący J. F. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W formularzu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwiema dorosłymi córkami, utrzymując się ze swojej emerytury i wynagrodzenia za pracę córek w łącznej kwocie 3.320, 67 zł netto; żona nie pracuje, ponieważ ma problemy zdrowotne. Skarżący jest właścicielem działki (o pow. 1.048 m2) z budynkiem o pow. 103 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 0,25 ha. Skarżący nie wykazał szczegółowych wydatków, ale podkreślił, że znaczne koszty ponosi na leki dla chorej żony. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2011r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. Od postanowienia tego skarżący wniósł sprzeciw wskazując, że nie stać go na samodzielne opłacenie adwokata, którego koszt wynosi 280 zł. Sąd zważył, co następuje: Przepis art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przewiduje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, na jej wniosek w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Instytucja prawa pomocy stanowi procesową gwarancję ochrony praw strony, ale z uwagi na to, że jest wydatkowana ze środków Skarbu Państwa powinna być stosowana rozważnie. Ze szczególną ostrożnością należy rozpoznawać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie zarówno od kosztów sądowych, jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Prawo pomocy w zakresie całkowitym powinno być przyznawane w sytuacjach nadzwyczajnych, wyjątkowych, a więc w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (por. post. NSA z dnia 22 grudnia 2002r., OZ 862/04, niepubl.), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym może być stosowane nawet wówczas, gdy wnioskodawca posiada pewne środki finansowe, ale przeznaczenie ich na wydatki sądowe spowodowałoby uszczerbek koniecznego utrzymania siebie. Należy również powiedzieć, że w sytuacji, gdy strona wnosi o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, Sąd oceniając, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku w całości, może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym. Zdaniem Sądu, sytuacja materialna skarżącego nie jest krytyczna i umożliwia mu poniesienie części kosztów niniejszego postępowania. Kwota 3.320, 67 zł, z której skarżący utrzymuje się wraz z żoną i córkami daje możliwość opłacenia adwokata czy radcy prawnego, który świadczyłby pomoc prawną w niniejszej sprawie, tym bardziej, że skarżący i jego córki posiadają stałe źródło dochodu. Natomiast nie jest to kwota wystarczająca - zważywszy na konieczność ponoszenia stałych miesięcznych opłat - do uiszczenia dodatkowo kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem, które oprócz wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, obejmują następnie opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł) i wpis od skargi kasacyjnej (250 zł). Z tych względów Sąd uznał, że należy przyznać skarżącemu prawo pomocy jedynie w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dlatego na podstawie art. 246 §1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.