II SA/Lu 314/09

PostanowienieWSA w Lublinie2009-06-16

Skład orzekający: Erwin Srebrny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. "Uszczerbek utrzymania koniecznego" oznacza zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Przedstawione oświadczenie o sytuacji finansowej, mimo braku wykazania wysokości kosztów utrzymania rodziny, może stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, jeśli uwzględnia koszty postępowania (wpis sądowy, opłata za odpis wyroku, potencjalny wpis od skargi kasacyjnej).
Stan faktyczny
Skarżąca I.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwójką małoletnich dzieci, a dochody rodziny pochodzą jedynie z wynagrodzenia męża. Majątek skarżącej obejmuje udziały w nieruchomościach. Referendarz sądowy ocenił sytuację materialną skarżącej i rozpoznał wniosek na podstawie przepisów PPSA.
Rozstrzygnięcie
Przyznano I.S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2009 r., nr [...] w przedmiocie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia: przyznać I.S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. I.S. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści wniosku odnoszącego się do sytuacji materialnej wnioskodawcy wynika, iż wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwójką małoletnich dzieci. Dochody rodziny pochodzą jedynie z wynagrodzenia jej męża i wynoszą [...] zł miesięcznie. Majątek wnioskodawczyni stanowi udziały w zabudowanej działce (do skarżącej należą 2 pokoje z kuchnią). Do jej majątku należy również udziały w nieruchomości rolnej. Nieruchomość rolną uprawia matka wnioskodawczyni. Wysokości udziałów wnioskodawczyni nie sprecyzowała. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdził, co następuje: Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Skarżąca wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, wniosła o przyznanie prawa w zakresie częściowym – art. 245 § 3 ppsa. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W ocenie referendarza sądowego przedstawione na urzędowym formularzu oświadczenie skarżącej wskazujące na jej obecną sytuację finansową (mimo braku wykazania wysokości kosztów utrzymania 4 osobowej rodziny) daje podstawy do przyjęcia, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów tego postępowania - na które składają się kwota wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 100 zł, a także pozostałych kosztów sądowych - które mogą ale nie muszą wystąpić tzn. ewentualna opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem w wysokości 100 zł oraz potencjalny wpis od skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi nie mniej jednak niż 100 zł - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło