II SA/Lu 314/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marcin Małek Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 marca 2025 r. nr SKO.41/852/OS/2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 28 marca 2025 r., znak: SKO.41/852/OS/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpatrzeniu odwołania W. S. (strona, skarżący) od decyzji z 1 sierpnia 2024 r. wydanej przez Prezydenta Miasta Lublin przyznającej stronie świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Prezydent Miasta uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 31 marca 2022 r. zmienioną kolejnymi decyzjami, przyznającą stronie świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką S. G., ur. 1 listopada 1928 r. od 1 grudnia 2021 r. na czas nieokreślony. Organ wskazał, że 29 lipca 2024 r. strona załączyła do akt sprawy kopię skróconego aktu zgonu, z którego wynika, że S. G. zmarła 17 lipca 2024 r., tym samym brak jest podstaw do pobierania przez stronę świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Strona wniosła odwołanie od decyzji z 1 sierpnia 2024 r. pismem z dnia 8 lutego 2025 r. (wpływ do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie – 10 luty 2025 r.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze zweryfikowało, czy odwołanie od decyzji zostało złożone w terminie. Skarżona decyzja została doręczona stronie 5 sierpnia 2024 r., a odwołanie wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 10 lutego 2025 r. Kolegium zwróciło uwagę, że w zaskarżonej przez stronę decyzji pouczono o terminie i trybie wniesienia odwołania. Tym samym strona została prawidłowo pouczona w tym zakresie przez organ pierwszej instancji. Decyzja została doręczona stronie 5 sierpnia 2024 r. w dniu 6 sierpnia 2024 r. rozpoczął bieg 14-dniowy termin na złożenie od niej odwołania i zakończył swój bieg 19 sierpnia 2024 r. Tym samym Kolegium uznało, jeżeli odwołanie zostało złożone 10 lutego 2025 r., to strona uchybiła terminowi do jego złożenia. Strona nie zawarła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Strona nie zgodziła się z postanowieniem Kolegium wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze strona podniosła, że termin złożenia odwołania od decyzji MOPR-u z 1 sierpnia 2024 r. nie został dotrzymany, ale nie z winy skarżącego. Strona argumentowała, że w siedzibie organu pierwszej instancji podsunięto jej do podpisania decyzję, odnośnie wstrzymania wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na śmierć matki, nad którą skarżący sprawował opiekę. W związku z tym strona nie złożyła od razu odwalania, bo myślała, że to prawda. W siedzibie Kolegium strona została poinformowana o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący zwrócił uwagę na ewentualne oszczędności budżetu miasta związane z jego opieką nad matką, które miasto musiałoby wydatkować w sytuacji korzystania przez matkę strony z domu opieki społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W myśl art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, "k.p.a."), organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Decyzja wydana w pierwszej instancji, od której uzasadnienia organ odstąpił z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, jest ostateczna (art. 127 § 1a k.p.a.). Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 2 k.p.a.). Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127 § 3 k.p.a.). Organ obowiązany jest wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu w każdym przypadku, gdy ustali, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu. Nie jest to zatem uprawnienie organu, ale obowiązek. Oprócz sprawdzenia, czy środek zaskarżenia spełnia warunki formalne, a więc czy został podpisany, należy ustalić, czy został wniesiony w ustawowym terminie od daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Poza jakąkolwiek oceną organu pozostają w takiej sytuacji okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Organ nie może ich poszukiwać z urzędu, jeśli strona na takie okoliczności nie wskazuje i nie wnosi o przywrócenie terminu. Należy mieć na uwadze, iż orzekając na podstawie art. 134 k.p.a. organ stwierdzający uchybienie terminu do wniesienia odwołania powinien to uczynić, jeśli ziszczą się następujące okoliczności: strona została prawidłowo pouczona o prawie, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia; rozstrzygnięcie zawierające takie prawidłowe pouczenie zostało stronie prawidłowo doręczone; strona spóźni się z wniesieniem środka zaskarżenia, przy czym długość (ilość dni) spóźnienia nie ma znaczenia dla oceny uchybienia terminu; strona wraz ze spóźnionym środkiem zaskarżenia nie wniesie o przywrócenie terminu, jak też z okoliczności wskazanych w środku zaskarżenia nie wynika taka prośba. Według Sądu wszystkie powyższe okoliczności uzasadniające wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu wystąpiły w sprawie niniejszej. Ustalenia organu w tym zakresie są prawidłowe, a wydane postanowienie zgodne z prawem. Z akt administracyjnych wynika, że skarżącemu doręczono decyzję Prezydenta Miasta Lublin z 1 sierpnia 2024 r. (decyzja uchylająca decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 21 marca 2022 r. zmienioną kolejnymi decyzjami, przyznającą stronie świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką S. G., ur. 1.11.1928 r. od 1.12.2021 r. na czas nieokreślony) - w dniu 5 sierpnia 2024 r. - (k. 54 akt administracyjnych – decyzja z 1.08.2024 r. zawierająca na jej odwrocie czytelny podpis skarżącego). Nie ulega zatem wątpliwości, że doszło do skutecznego osobistego doręczenia skarżącemu decyzji z 1 sierpnia 2024 r. Doręczona w ten sposób decyzja zawierała pouczenie o prawie wniesienia odwołania, ze wskazaniem czternastodniowego terminu oraz sposobu wniesienia (do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie za pośrednictwem organu, który wydał decyzję). Doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej, które miało miejsce 5 sierpnia 2024 r. oznaczało, że skarżący najpóźniej do dnia 19 sierpnia 2024 r. mógł złożyć odwołanie. Doręczenie zostało skutecznie dokonane do "rąk" organu dopiero w dniu 10 lutego 2025 r. (bezpośrednie złożenie w urzędzie). Skarżący nie zakwestionował prawidłowości doręczenia decyzji w dniu 5 sierpnia 2024 r. Należy zatem przyjąć, że doręczenie w dniu 5 sierpnia 2024 r. było skuteczne. W odwołaniu brak jest argumentów czy uwag do doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej oraz do terminu jej zaskarżenia i jego upływu, w tym w szczególności brak jest wniosku o przywrócenie terminu. Stąd też wniosek o przywrócenie terminu jako niezłożony, nie mógł zostać rozpoznany przed wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Argumenty strony zawarte w skardze także nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący stwierdził, iż uchybił terminowi do wniesienia odwołania jednak nie ze swej winy ponieważ w siedzibie organu pierwszej instancji podsunięto mu do podpisania decyzję, odnośnie wstrzymania wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na śmierć matki, nad którą skarżący sprawował opiekę. Uznając, że to prawda skarżący nie złożył od razu odwołania. Skarżący winien złożyć odwołanie w organie lub nadać go na adres organu w placówce pocztowej wyznaczonego operatora pocztowego w wymaganym przez ustawę terminie. Zatem w sytuacji, gdy skarżący złożył odwołanie po upływie wymaganego terminu to jedynym rozstrzygnięciem Kolegium mogło być stwierdzenie uchybienia terminu do jego wniesienia, co trafnie w sprawie stwierdził organ. Ubocznie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do treści art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie, stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a., organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. Strona w niniejszej sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie złożyła. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo na podstawie art. 134 k.p.a. wydało postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania i postanowienie to, w okolicznościach sprawy niniejszej, nie narusza prawa. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.