II SA/Lu 316/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. B. od Skarbu Państwa /Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie/ kwotę 292, 80 złotych /dwieście dziewięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt/, w tym 52, 80 złotych /pięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt/ tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu. Postanowieniem z dnia 15 marca 2010r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie po ponownym rozpatrzeniu zażalenia A. M. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 26 lutego 2009r. w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że po raz drugi skontrolował postanowienie PINB w Ł. ponieważ jego poprzednie postanowienie z dnia 23 kwietnia 2009r. również utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji zostało uchylone przez WSA w Lublinie wyrokiem z dnia 16 października 2009r. ze względów procesowych – Sąd nakazał organowi ustalenie daty wpływu zażalenia A. M. Stosując się do zaleceń Sądu, organ odwoławczy ustalił, że w dniu 13 marca 2009r. za pośrednictwem poczty bezpośrednio do siedziby organu II instancji wpłynęło zażalenie A. M. Z treści dziennika korespondencji prowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Lublinie wynika, że zobowiązana złożyła zażalenie za pośrednictwem Poczty polskiej, a jako datę nadania wpisano 9 marca 2009r. Następnie pismem z dnia 1 kwietnia 2009r. WINB w Lublinie przekazał pismo A. M. z pominięciem drogi służbowej do PINB w Ł. W dniu 9 kwietnia 2009r. przedmiotowe zażalenie wraz z wyjaśnieniem zostało ponownie przekazane do tut. Inspektoratu a PINB stwierdził, że zostało ono złożone w terminie. Mając na uwadze wyrok WSA pismem z dnia 14 stycznia 2010r. WINB zwrócił się do A. M. o przedstawienie dowodu nadania złożonego zażalenia. Pismem z dnia 19 stycznia 2010r. organ I instancji potwierdził, że termin wniesienia zażalenia ustalił na podstawie dołączonej koperty a z umieszczonej tam pieczęci wynikało, że pismo zostało wysłane w dniu 9 marca 2009r. W dniu 12 lutego 2010r. wpłynęło od A. M. potwierdzenie nadania przesyłki listowej poleconej nr 103742847, na którym widnieje odcisk pieczęci z widoczną datą 9 marca 2009r. Ponieważ ze zwrotnego poświadczenia odbioru postanowienia PINB z dnia 26 lutego 2009r. wynika, że doręczenie miało miejsce w dniu 3 marca 2009r., to nadanie zażalenia w dniu 9 marca 2009r. dokonane jest z zachowaniem terminu. Badając sprawę merytorycznie organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia zażalenia. Organ wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne dotyczy decyzji PINB z dnia 15 lipca 2008r. nakazującej rozbiórkę części budynku mieszkalnego. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie naruszył obowiązujących przepisów. W dniu 24 listopada 2008r. PINB wydał upomnienie, wzywając A. M. do dobrowolnego wykonania obowiązku. Następnie w dniu 3 lutego 2009r. wystawiony został tytuł wykonawczy, doręczony jej w dniu 5 lutego 2009r., a więc w tym dniu zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Głównym zarzutem A. M. była niewykonalność obowiązku, która – zdaniem organu odwoławczego – nie zachodzi. Organ wyjaśnił, że brak odpowiednich kosztów na wykonanie obowiązku oraz możliwość naruszenia konstrukcji budynku nie powoduje niewykonalności obowiązku, nie jest to bowiem przesłanka trwała, bowiem obiektywnie istnieją środki techniczne i możliwość wykonania tego obowiązku. Organ odwoławczy wyjaśnił też, odnosząc się do żądania zawieszenia postępowania egzekucyjnego, że art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi zamknięty katalog przesłanek zawieszenia, a okoliczności niniejszej sprawy nie wskazują na takie przesłanki. Skargę do sądu administracyjnego wniosła A. M., domagając się uchylenia postanowienia WINB w Lublinie. Wskazała, że jej sytuacja życiowa jest trudna, bowiem nie pracuje, a ma na utrzymaniu alergiczne dziecko (korzysta z pomocy społecznej i "ludzi dobrej woli"). Wykonanie rozbiórki wiąże się natomiast z bardzo dużymi dla niej kosztami, a ponadto może naruszyć konstrukcję budynku głównego. Podkreśliła, że realizując przybudówkę nie zamierzała naruszyć przepisów, chciała jedynie poprawić warunki mieszkaniowe dla swojej rodziny. Obecnie wyraża chęć przedłożenia odpowiednich dokumentów w celu dokończenia budowy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Bezspornym jest, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 15 lipca 2008r. A. M. została zobowiązana do dokonania rozbiórki części budynku mieszkalnego o wymiarach 5, 75 m x 4, 00 m usytuowanej na działce nr ..., położonej w miejscowości H. R., dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja ta jest decyzją ostateczną, a więc podlega wykonaniu. W świetle obowiązujących przepisów, nałożony ostateczną decyzją administracyjną obowiązek powinien być wykonany niezwłocznie, w przeciwnym razie organ egzekucyjny ma prawo wszcząć postępowanie egzekucyjne w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz.1594) zwanej ustawą. Skarżąca A. M. nie wykonała samodzielnie wynikającego z decyzji PINB w Łukowie z dnia 15 lipca 2008r. obowiązku rozbiórki przybudówki, dlatego uzasadnione było wszczęcie przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego, pryz czym – w ocenie Sądu – organ nie naruszył przy tym obowiązujących przepisów. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy art. 33 ustawy, określające przyczyny uzasadniające wniesienie zarzutu, zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. A. M. w zarzutach podnosiła, że określony w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 15 lipca 2008r. obowiązek rozbiórki przybudówki jest niewykonalny, co stanowi zarzut z punktu 5 cyt. przepisu, wskazując, że rozbiórka może zagrozić konstrukcji pozostałej części budynku, a ponadto wiąże się ze znacznymi kosztami. Zarzut ten organy orzekające w sprawie trafnie uznały za niezasadny, wyjaśniając, że z niewykonalnością nałożonego obowiązku mamy do czynienia tylko wówczas, gdy niewykonalność ma charakter trwały i obiektywny. Oznacza to sytuację, w której każda inna osoba znajdująca się w podobnych okolicznościach faktycznych, pomimo użycia dostępnych środków technicznych czy innych środków, nie byłaby w stanie, nie naruszając przy tym obowiązujących przepisów, nawet w przyszłości wykonać nałożonego obowiązku. Sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ podniesionych przez skarżącą okoliczności nie można uznać za przeszkody trwałe i obiektywne – w szczególności skarżąca nie wykazała w sposób fachowy, że wykonanie rozbiórki przybudówki naruszy fundamenty budynku głównego, które – jak wynika z istoty przybudówki - nie są dla obu tych obiektów wspólne. Za okoliczność przemawiającą za niewykonalnością nakazu rozbiórki nie można również uznać bardzo dużych – jak dla skarżącej - kosztów rozbiórki – czyjakolwiek bowiem sytuacja materialna, ekonomiczna co do zasady charakteryzuje się zmiennością, ograniczoną przewidywalnością, nie ma więc charakteru trwałego, co pozwalałoby uznać, że z tej przyczyny wykonanie obowiązku jest niemożliwe. Trudna sytuacja finansowa osoby zobowiązanej do wykonania nałożonego obowiązku niewątpliwie utrudnia jego wykonanie, ale tego nie uniemożliwia. Z tych przyczyn nie można było uwzględnić zarzutu skarżącej, a w konsekwencji zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Należy również wyjaśnić skarżącej, że zarówno organ egzekucyjny, jak i Sąd nie są na obecnym etapie postępowania uprawnione do oceny zasadności nakazanej rozbiórki – nakaz został orzeczony ostateczną i prawomocną decyzją, a więc dopóki decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek nadzwyczajnych środków (np. wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, uchylenia), dopóty na skarżącej ciąży ten obowiązek. Wprawdzie, jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2010r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie wznowił postępowanie, w którym wydano decyzję z dnia 15 lipca 2008r. nakazującą rozbiórkę przybudówki, jednak z uwagi na to, że postanowienie to nie rozstrzyga ponownie sprawy co do istoty, lecz ma charakter wyłącznie procesowy, nie może być ono uwzględnione w niniejszym postępowaniu. Dopiero w razie uchylenia ostatecznej decyzji PINB z dnia 15 lipca 2008r. nakazującej rozbiórkę w toku wznowionego postępowania, a więc w razie wygaśnięcia nałożonego obowiązku, organ egzekucyjny umorzy postępowanie egzekucyjne. (art. 59 § 1 pkt 2 ustawy). Pomimo więc, iż Sąd rozumie trudną sytuację skarżącej, to jednak wskutek ograniczonych ustawą kompetencji, nie jest uprawniony – w aktualnych okolicznościach sprawy – uwzględnić skargi i zapobiec egzekucji. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Sąd skargę oddalił.