II SA/Lu 316/16
WyrokWSA w Lublinie2016-06-21
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek montażu osłon na grzejnikach centralnego ogrzewania w pomieszczeniach przeznaczonych na zbiorowy pobyt dzieci, wynikający z § 302 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, może być zastąpiony przez zastosowanie instalacji niskotemperaturowej, która zapobiega poparzeniom?Ratio decidendi
Obowiązek montażu osłon na grzejnikach centralnego ogrzewania w pomieszczeniach przeznaczonych na zbiorowy pobyt dzieci, wynikający z § 302 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie może być zastąpiony przez inne rozwiązania techniczne, takie jak instalacja niskotemperaturowa zapobiegająca poparzeniom. Przepis ten ma na celu ochronę przed bezpośrednim kontaktem z elementem grzejnym, a nie tylko przed poparzeniem.Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wezwał Zespół Szkół do wyposażenia grzejników centralnego ogrzewania w salach lekcyjnych w osłony zabezpieczające przed bezpośrednim dotknięciem przez dzieci, powołując się na § 302 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał tę decyzję w mocy. Zespół Szkół wniósł skargę do WSA, argumentując, że jego nowoczesna, niskotemperaturowa instalacja grzewcza zapewnia bezpieczeństwo i że przepisy rozporządzenia nie są dostosowane do obecnych realiów technicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Zespołu Szkół na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Zespołu Szkół na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. wezwał Z. S. w R. – H. do wyposażenia w termin do dnia [...]. grzejników centralnego ogrzewania w salach lekcyjnych w osłony zabezpieczające przed bezpośrednim dotknięciem ich przez dzieci. W uzasadnieniu organ podał, że wspomniany obowiązek wynika z § 302 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) według którego w pomieszczeniach przeznaczonych na zbiorowy pobyt dzieci na grzejnikach centralnego ogrzewania należy umieszczać osłony, chroniące od bezpośredniego kontaktu z elementem grzejnym.
Po rozpoznaniu odwołania Z. S. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Także ten organ wskazał na zasadność zastosowania w sprawie rozwiązania przewidzianego w § 302 ust. 3 powołanego rozporządzenia. W przepisie tym jest mowa o pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt dzieci oraz osób niepełnosprawnych, gdzie na grzejnikach centralnego ogrzewania należy umieszczać osłony, ochraniające od bezpośredniego kontaktu z elementem grzejnym. Zdaniem organu odwoławczego przepis ten nie jest przepisem alternatywnym i nie daje dowolności w zakresie montowania osłon w zależności od temperatury zasilania instalacji bądź elementów grzejnych. Nakazuje on jednoznacznie montowanie osłon na grzejnikach, ochraniających od bezpośredniego kontaktu z elementem grzejnym. Odnosząc się do argumentacji o obniżeniu sprawności grzejników na skutek montażu osłon, organ podał, że sposób i rodzaj obudowy należy do strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. S. wniósł o uchylenie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. i zwolnienie z założenia osłon. Skarżący wyjaśnił, że założona w szkole instalacja centralnego ogrzewania jest nowoczesna, sterowana elektronicznie. Temperatura czynnika grzewczego na wyjściu z pompy ciepła wynosi maksymalnie 55 ° , natomiast temperatura grzejnika 45 °. W wydanym ateście przez Państwowy Zakład Higieny dopuszcza się bez zastrzeżeń montaż zastosowanych grzejników w placówkach oświatowych. Zastosowanie instalacji niskotemperaturowej miało na celu właśnie uniknięcie montażu osłon na grzejnikach, na których gromadzi się brud i bakterie. Poza tym grzejniki zamontowane są poniżej okien, powyżej których znajdują się parapety dodatkowo zabezpieczające przed bezpośrednim dostępem dzieci. Według skarżącego obudowanie grzejników w żaden sposób nie zwiększy bezpieczeństwa dzieci. Spowoduje za to znaczny spadek sprawności całego systemu grzewczego oraz temperatury w pomieszczeniach lekcyjnych, co będzie niezgodne przepisami higieniczno – sanitarnymi i przyczyni się do wzrostu kosztów ogrzewania. Skarżący podkreślił, że przepisy rozporządzenia nie są przystosowane do istniejącej rzeczywistości.
Odpowiadając na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Trafnie przede wszystkim wskazano, że stosownie do § 1 pkt.2 rozporządzenia Ministra Edukacji N. z dnia [...]. w sprawie podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania ( Dz. U Nr [...], poz. 27 ) obiekt szkolny spełniać warunki techniczne i lokalizacyjne określone w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W sprawie nie ulega wątpliwości, co wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...]., że na grzejnikach centralnego ogrzewania we wszystkich salach lekcyjnych nie zamontowano osłon zabezpieczających. Brak ten stanowi naruszenie § 302 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( tekst jedn. Dz. U z 2015r. poz. 1422 ze zmianami ), według którego w pomieszczeniu przeznaczonym na zbiorowy pobyt dzieci oraz osób niepełnosprawnych, na grzejnikach centralnego ogrzewania należy umieszczać osłony, ochraniające od bezpośredniego kontaktu z elementem grzejnym. Według słownika języka polskiego ( Wyd. PWN 1979r.) zwrot "należy " oznacza tyle samo, co trzeba, powinno się. W języku prawnym, czyli w języku ustaw, rozporządzeń, itp., słowa tego używa się z reguły w znaczeniu normatywnym. W tym znaczeniu wyrażenie, w którym użyto zwrotu "należy" jest równoznaczne z wyrażeniem, przez które w sposób bezpośredni coś się komuś nakazuje albo zakazuje. Z tego powodu użyte w powołanym przepisie wyrażenie "na grzejnikach centralnego ogrzewania należy umieszczać osłony" oznacza obowiązek ich wykonania. Nie ulega żadnej wątpliwości, że przepis ten ma chronić jego adresatów (dzieci i osoby niepełnosprawne) przed doznaniem obrażeń ciała ze strony nieosłoniętych grzejników centralnego ogrzewania. Wbrew stanowisku skarżącego, wprowadzenie rozwiązań technicznych zapewniających, że temperatura elementów grzejnych nie przekroczy 50°C świadczy jedynie o spełnieniu dyspozycji zawartej w § 302 ust.1 rozporządzenia (ochrona przed ewentualnym poparzeniem). Rozwiązanie to nie może natomiast zastąpić rozwiązania przewidzianego w § 302 ust. 3 rozporządzenia (osłony na grzejnikach centralnego ogrzewania). Skoro stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, słusznie organy uznały za uzasadnione zastosowanie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia [...] r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tekst jedn. Dz. U z 2015r. poz. 1412 ze zm.), w myśl którego w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień ( tak też w. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia [...]. IV SA/GL 841/13 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ).
Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...]. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. DZ. U z 2012r. poz. 270 ze zmianami ) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło