II SA/Lu 318/07
WyrokWSA w Lublinie2007-05-24
Skład orzekający: Maciej Kierek, Grażyna Pawlos - Janusz, Krystyna Sidor
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. nakazując rozbiórkę obiektu budowlanego, nie ustalając daty popełnienia samowoli budowlanej, w sytuacji gdy przepis ten nie mógł być stosowany do obiektów, których budowa lub przebudowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r.?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji naruszeniem prawa materialnego. Organy obu instancji nie ustaliły daty popełnienia samowoli budowlanej, co uniemożliwia ocenę prawidłowości zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. i nakazania rozbiórki całego obiektu. Przepis ten nie mógł być stosowany do obiektów, których budowa lub przebudowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r.Stan faktyczny
Wojewoda decyzją z dnia "[...]" uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia "[...]" nakazującą rozbiórkę samowolnie zrealizowanego drewnianego budynku składowego (stodoły) w części dotyczącej terminu rozbiórki i ustalił nowy termin, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Skarżący kwestionowali ustalenia organów, twierdząc, że w istniejącej od 30 lat stodole wykonali jedynie wzmocnienie konstrukcji i wymienili pokrycie dachu. W skardze do sądu podnosili, że decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa, wskazując na swoją ciężką sytuację rodzinną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego, zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi W .S .oraz C . A . S ., Z . H . P . jako następców prawnych skarżącego H . S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia "[...]", które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewody na rzecz W. S .kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda decyzją z dnia "[...]" wydaną na podstawie art. 48 i art. 87 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 144), po rozpatrzeniu odwołania W . i H . S . od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia "[...]" – znak: "[...]" nakazującej rozbiórkę, w terminie do dnia 15 sierpnia 1997 r., samowolnie zrealizowanego drewnianego budynku składowego (stodoły) o wymiarach 7,30 m x 10,70 m , usytuowanego na działce nr 608 w P . gmina J . – uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu rozbiórki i ustalił nowy termin – do dnia 30 listopada 1997r., a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, że organ I instancji w czasie przeprowadzonej kontroli w dniu 16 czerwca 1997 r. stwierdził, że na działce nr 608 w P . – samowolnie realizowano budynek stodoły o wymiarach 7,30 m x 10,70 m. Zdaniem organów obu instancji prowadzona inwestycja nie jest remontem istniejącego budynku lecz realizacją nowego, o czym świadczą wymiary, kubatura i lokalizacja odmienna od istniejącego obiektu oraz wykonanie nowych słupów drewnianych i konstrukcji dachu. Konsekwencją stwierdzonej samowoli budowlanej jest nakaz rozbiórki wydany na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W .i H . S .wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji jako krzywdzącej ich i niesprawiedliwej. Podnosili, że w istniejącej od 30 lat stodole – wykonali 10 lat temu wzmocnienie konstrukcji, zaś w bieżącym roku wymienili jedynie pokrycie dachu i poszycie szczytowe ze słomy – na deski i eternit. Wskazali także na swojąa ciężką sytuację rodzinną.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim stwierdzić należy, że po wniesieniu skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie sądowe zostało zawieszone wobec śmierci skarżącego w dniu 6 grudnia 1998 r. H . S .. Następcy prawni zmarłego nie wstąpili do sprawy dobrowolnie, dopiero podjęte przez Sąd czynności w trybie art. 128 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) doprowadziły do ujawnienia następców prawnych skarżącego i umożliwiły podjęcie postępowanie z ich udziałem.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa, do czego Wojewódzki Sąd Administracyjny jest uprawniony stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego konsekwencją jest naruszenie prawa materialnego.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji ustalił jakoby podczas przeprowadzonych oględzin organ I instancji stwierdził, iż inwestorzy samowolnie realizują obiekt budowlany i nie jest to remont istniejącego budynku lecz wznoszenie nowego budynku stodoły.
Tymczasem w protokole oględzin z dnia 16 czerwca 1997r. jak i w uzasadnieniu decyzji organu I instancji widnieje zapis, iż osoby przeprowadzające kontrolę stwierdziły istnienie wykonanego już odbudowanego budynku stodoły o określonych wymiarach.
Organ odwoławczy sam nie przeprowadzał postępowania dowodowego, za dowolne zatem należy uznać ustalenie zaskarżonej decyzji jakoby w dacie oględzin budynek stodoły był dopiero w trakcie realizacji..
Organy obu instancji nie dokonały ustaleń, kiedy inwestorzy wykonali obiekt budowlany bądź roboty budowlane, które zostały zakwalifikowane jako samowola budowlana.
Ma to istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zastosowania w sprawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane i nakazania rozbiórki całego budynku stodoły.
Cytowany przepis – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie mógł być stosowany do obiektów, których budowa lub przebudowa została zakończona bez wymaganego prawem pozwolenia budowlanego przed dniem 1 stycznia 1995 r.
W takich sytuacjach – według art. 103 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. należało odpowiednio stosować art. 37 ust. 1 pkt 1 lub 2 i art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.).
Pominięcie przez organy administracji obu instancji ustalenia daty popełnienia przez inwestorów samowoli budowlanej dotyczącej realizacji całego obiektu bądź wykonanych robót budowlanych w jego części (co podnoszą skarżący) – powoduje niemożność oceny prawidłowości zaskarżonych decyzji co do zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i nakazania rozbiórki całego obiektu budowlanego.
Konsekwencją tego jest konieczność uchylenia decyzji obu instancji jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego i zasad postępowania określonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez uprawniony właściwy aktualnie organ – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego – w zależności od ustaleń co do daty popełnionej samowoli będą miały zastosowanie bądź przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. bądź Prawa budowlanego z 1994 r. obowiązujące w dacie orzekania.
Z tych względów i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach postępowania wydano na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.
kg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło