II SA/Lu 32/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk, Protokolant Starszy asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi W. Sz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lubartowie decyzją z [...] lipca 2018 r., znak: [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.; dalej także: Prawo budowlane), odmówił nałożenia na H. S. (dalej: inwestor) obowiązku wykonania robót budowlanych przy budowie budynku inwentarskiego na działce gruntu nr ewid.[...], w J. , w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało wszczęte [...] października 2007 r. na skutek wniosku W. S. (dalej: skarżący). W toku postępowania postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. organ zlecił wykonanie dodatkowej ekspertyzy technicznej, dotyczącej bezpieczeństwa konstrukcji opisanego wyżej budynku inwentarskiego, z uwzględnieniem obliczeń statycznych dla zmienionej konstrukcji obiektu budowlanego, faktycznego poziomu wód gruntowych w miejscu jego posadowienia wraz z pomiarem rzędnych terenu wokół realizowanego budynku oraz wzdłuż granicy z działką nr ewid.[...] (stanowiącej współwłasność skarżącego i D. S. – dalej: uczestnik) i określeniem kierunku spadków terenu na działce inwestora. [...] sierpnia 2015 r. inwestor złożył ekspertyzę techniczną, opracowaną przez mgr inż. E. W. i technika budowlanego S. O.. Autorzy ekspertyzy ocenili stan techniczny budynku jako bardzo dobry, wskazując m.in., że konstrukcja budynku jest bezpieczna i nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, jednakże konieczne jest wzmocnienie konstrukcji – wzmocnić płatwie mieczami o wysięgu 0,9 m na płatwi i 0,9 m na słupie. Ponadto, jak wskazał organ pierwszej instancji, Starosta [...] decyzją z [...] października 2016 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody L. z [...] grudnia 2016 r., zatwierdził projekt budowlany zamienny i zmienił pozwolenie na budowę spornego budynku zgodnie z wnioskiem inwestora. Odmawiając nałożenia na inwestora obowiązku wykonania robót budowlanych organ stwierdził, że jak wynika z opinii technicznej opracowanej przez S. O., zmiany wprowadzone w trakcie robót budowlanych mają charakter nieistotnych. Organ podzielił też stanowisko autorów ekspertyzy złożonej [...] sierpnia 2015 r., że stan budynku jest bardzo dobry, zwłaszcza że inwestor dokonał – stosownie do wskazań tej ekspertyzy – wymaganego wzmocnienia konstrukcji, co potwierdziły oględziny przeprowadzone [...] kwietnia 2018 r. Zdaniem organu, wymiary budynku w nieznacznym stopniu różnią się od projektowanych (22,85 m x 12,35 m zamiast 22,80 m x 12,30 m oraz wysokość 8,08 m zamiast 8,10 m - pomiar od punktu określonego w pkt. 2.6 ekspertyzy). Przy obecnym stanie zaawansowania robót budowlanych nie można mówić o odstępstwie w zakresie kubatury. Projektowany poziom posadzek określono na + 128,10 m.n.p.m., zakładany (posadzki są jeszcze niewykonane) poziom posadzki określono na + 128,39 m.n.p.m., przy czym jak wspomniano w ekspertyzie - podniesienie rzędnej poziomu posadzki parteru nie powoduje zmiany kubatury budynku. Ponadto, w świetle przeprowadzonego [...] sierpnia 2008 r. dowodu z opinii biegłego zniwelowany projektowany poziom izolacji poziomej fundamentów budynku wynosi 128,39 m n.p.m (w zatwierdzonym projekcie budowlanym - 128,10 m n.p.m.). W ekspertyzie budowlanej przedłożonej na żądanie organu, wskazano poziom posadzki na 128,39 m n.p.m. (dokładny pomiar będzie możliwy dopiero po wykonaniu posadzek). W ekspertyzie (pkt 6) rzędne terenu przy budynku zostały potwierdzone niwelacją przeprowadzoną podczas badań geotechnicznych (zał. nr 4). Rzędne terenu określono na granicy działek nr [...] na 128,00 - 128,40 m n.p.m. ze spadkiem w kierunku zachodnim, rzędne terenu przy budynku określono maksymalnie na poziomie między 128,00 - 128,10 m n.p.m. Decyzją z [...] października 2018 r., znak: [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał tę decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił co do zasady stanowisko wyrażone w tej decyzji i podkreślił, że na obecnym etapie budowy nie można też twierdzić o zmianie kubatury tego obiektu oraz zmianie rzędnej posadowienia budynku, gdyż obiekt jest w trakcie realizacji i nie posiada wykonanej posadzki parteru. W rozpatrywanej sprawie posadzka wewnątrz budynku nie została jeszcze wykonana, a więc nie można mówić o niezachowaniu tego poziomu. Nadto, jak wskazał organ, nie można też uznać, że inwestor dokonał istotnych zmian objętych projektem zagospodarowania działki lub terenu, choć ziemia z wykopów została rozplantowana na terenie działki inwestora, w wyniku czego poziom terenu został podniesiony o ok. 30 cm. Organ stwierdził, że rozplantowanie ziemi z wykopów na terenie działki inwestora jest rzeczą powszechnie stosowaną, co nie jest zabronione przez przepisy, chyba, że w pozwoleniu na budowę przewidziano inne rozwiązanie lub, gdy podniesienie poziomu terenu powoduje kierowanie wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości. Takich sytuacji jednak nie stwierdzono, zaś niwelacja terenu nie spowodowała ukierunkowania wód opadowych na teren działki nr ewid.[...] W obszernej skardze skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił, że organ odwoławczy pominął zebrane w sprawie dowody, potwierdzające, że inwestor dopuścił się istotnych odstępstw od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę. W wyniku tych odstępstw: 1. zmieniono w sposób istotny projekt zagospodarowania działki nr [...] w ten sposób, że podwyższono rzędne wysokości terenu wg zatwierdzonego projektu od 20 cm do 40 cm; 2. zmieniono kierunek spływu wód opadowych na teren działki skarżącego nr [...]; 3. zwiększono kubaturę budynku o ponad 100 m3; 4. zmieniono wysokość budynku tuczami co najmniej o 29 cm; 5. zmieniono konstrukcję stropu, bez zgody projektanta, gdzie strop grozi zawaleniem, bo zamiast wytrzymać obciążenie [...] i [...] to może przenieść obciążenie 0,[...] (charakterystyczne 0,[...]) 6. główne ściany nośne osłonowe podtrzymujące strop tuczami pomurowano odmiennie aniżeli zakładał to projekt budowlany. Zdaniem skarżącego, mając na uwadze to istotne odstępstwa od projektu budowlanego organy nie miały żadnych podstaw, by odmówić nałożenia na inwestora określonych obowiązków, celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest częściowo zasadna. Sąd uwzględnił skargę także z innych powodów niż w niej wyrażone, mając na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), który zobowiązuje – co do zasady – Sąd do rozpoznania całości rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej, biorąc pod uwagę wszelkie istniejące naruszenia prawa, nawet, gdy nie zostały one wskazane przez stronę skarżącą w złożonej przez nią skardze. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zdecydowana większość zarzutów podniesionych w skardze była nieuzasadniona. Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że organy nadzoru budowlanego w toku prowadzonego ponownie postępowania wyjaśniły istotną część wątpliwości co do rodzaju i zakresu robót budowlanych wykonanych przez inwestora przy budowie omawianego na wstępie budynku inwentarskiego położonego na działce nr [...] w J. , prawidłowo uznając, że w tym zakresie nie ma obecnie potrzeby nakładania na niego jakichkolwiek obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W rozpoznawanej sprawie jest niekwestionowane, że inwestor, realizując omawiany budynek inwentarski dokonał szeregu odstępstw od projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę, udzielonego decyzją Starosty [...] z [...] marca 2006 r., nr [...]. Znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy, w tym zebrany w toku kilkukrotnych oględzin nieruchomości, potwierdza, że inwestor realizując inwestycję dokonał zmian w stosunku do zatwierdzonego pozwolenia na budowę, częściowo po wcześniejszej akceptacji ze strony projektanta, częściowo zaś bez wcześniejszej zgody autora projektu. Dla kwalifikacji tych odstępstw istotne znaczenie ma art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: 1) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a; 3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne; 4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; 5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 6) wymagającym uzyskania lub zmiany opinii, uzgodnień i pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę lub do dokonania zgłoszenia: a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b. W myśl art. 36a ust. 5a Prawa budowlanego, nie jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zmiana wysokości, szerokości łub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie łącznie spełnia następujące warunki: 1) nie przekracza 2% wysokości, szerokości łub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym; 2) nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu; 3) nie mieści się w zakresie odstępstw, o których mowa w ust. 5 pkt 3-6, z wyjątkiem odstępstwa od projektowanych warunków ochrony przeciwpożarowej, jeżeli odstępstwo zostało uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych; 4) nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Z ustaleń organów nadzoru budowlanego wynika, że wymiary zewnętrzne (w rzucie poziomym) budynku wybudowanego przez inwestora, różnią się nieznacznie od projektowanych (22,85 m x 12,35 m zamiast 22,80 m x 12,30 m oraz wysokość 8,08 m zamiast 8,10 m). Zmiana długości i szerokości przedmiotowego obiektu budowlanego wynosząca 5 cm i wysokości wynosząca 2 cm, nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym (art. 36a ust. 5a Prawa budowlanego) i jako taka nie stanowi istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, co prawidłowo stwierdziły organy obu instancji. Należy podzielić również stanowisko organów, że istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę nie stanowią zmiany w zakresie przyjętych rozwiązań konstrukcyjnych, czy technologicznych – zmiana układu ścian zewnętrznych, zmiana użytych materiałów budowlanych, wykonanie dodatkowych elementów konstrukcji, czy wykonanie elementów konstrukcji w sposób inny niż projektowany, gdyż nie mieszczą się w katalogu odstępstw, o którym mowa w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. Nie budzi również wątpliwości, w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, że istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia nie stanowią także zmiany w zakresie ilości i rozmieszczenia otworów okiennych i drzwiowych (zob. wyrok NSA z 6 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 1920/13 i wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1773/11). Jak trafnie stwierdziły organy, zmiany te nie naruszają § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), który stanowi, że budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Z akt sprawy wynika, że omawiany budynek jest usytuowany z zachowaniem odległości wskazanych w § 12 cytowanego rozporządzenia – odległości 6,70 m od granicy z działką nr [...], stanowiącą współwłasność skarżącego i uczestnika (zob. k. 210 akt administracyjnych pierwszej instancji). Zauważyć przy tym należy, że z ekspertyzy przedłożonej organowi pierwszej instancji [...] sierpnia 2015 r. wynikało, że z uwagi na niewystarczającą nośność konstrukcji dachu i stropu obiektu budowlanego, konieczne było wykonanie mieczy pomiędzy istniejącymi słupami i płatwiami, przy czym wysięg miecza powinien wynosić 0,9 m na płatwi i 0,9 m na słupie, a jego przekrój – 10 cm x 10 cm, z mocowaniem do słupa za pomocą siodełka stalowego (k. 798 akt administracyjnych pierwszej instancji). Nie ulega wątpliwości, że powyższe elementy konstrukcyjne, zwiększające nośność konstrukcji dachu i stropu obiektu, zostały wykonane przez inwestora, co potwierdzono w trakcie oględzin przeprowadzonych [...] kwietnia 2018 r. przez organ pierwszej instancji. Jakkolwiek ze wskazanej ekspertyzy wynikało, że strop budynku nie przeniesie obciążeń użytkowych założonych w pierwotnym projekcie budowlanym, to niekwestionowane jest, że projektant wyraził zgodę na zmianę projektu budowlanego, poprzez zmniejszenie projektowanych obciążeń stropu, co potwierdza pismo projektanta S. O. z [...] czerwca 2018 r. (k. 1085 akt administracyjnych pierwszej instancji). W piśmie tym projektant poinformował także organ, że zakwalifikował zmianę materiałów i konstrukcji stropu jako nieistotne odstąpienie od projektu budowlanego, stosownie do art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego, który stanowi, że projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, a w przypadku uznania, że jest ono nieistotne, obowiązany jest zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące tego odstąpienia. Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Niekwestionowane jest również to, że projektant spełnił pozostałe wymogi wynikające z tego przepisu, dokonując stosownych wpisów w projekcie oraz w dzienniku budowy, wraz z rysunkiem zamiennym poddasza, wyznaczającym strefy magazynowe oraz strefę komunikacyjną. Niewątpliwie zatem trafnie oceniły organy opisaną zmianę jako nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, które nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu, skarga zasadna jest natomiast w części, w jakiej zarzuca brak wyjaśnienia kwestii kwalifikacji odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz innych warunków pozwolenia na budowę w zakresie kubatury obiektu i podwyższenia rzędnych wysokości terenu. Przede wszystkim nie sposób uznać za prawidłowe stanowiska organów, że "na obecnym etapie budowy nie można też twierdzić o zmianie kubatury przedmiotowego obiektu oraz zmianie rzędnej posadowienia budynku, gdyż obiekt jest w trakcie realizacji i nie posiada wykonanej posadzki parteru. Stwierdzić należy, iż poziom 0,00 budynku przyjmuje się umownie jako poziom posadzki parteru i nie musi się on pokrywać z poziomem izolacji fundamentów. W rozpatrywanej sprawie posadzka wewnątrz budynku nie została jeszcze wykonana, a więc nie można mówić o niezachowaniu poziomu 0.00 budynku" (s. 13 zaskarżonej decyzji oraz 8-9 decyzji organu pierwszej instancji). Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy Prawo budowlane w taki sposób regulują prawa i obowiązki organów nadzoru budowlanego, aby organy te mogły kontrolować realizowane lub zrealizowane obiekty budowlane z punktu widzenia ich zgodności z prawem. Do podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w tym: zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska, warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, czy zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 81 ust. 1 pkt 1 i art. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Bezsprzecznie stan zgodności z prawem powinien być oceniany indywidualnie w każdej sytuacji, odrębnie dla każdego obiektu. To nie oznacza jednak, że organy uprawnione są do uchylenia się – jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – od oceny okoliczności istotnej dla jej końcowego rozstrzygnięcia, odsuwając przeprowadzenie tej oceny na bliżej nieokreślony moment w przyszłości. Oczywistym jest, że wydana w tej sprawie przez organ pierwszej instancji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, decyzja o odmowie nałożenia na inwestora obowiązku wykonania robót budowlanych przy budowie omawianego budynku, w celu doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem – ze swej istoty – jest rozstrzygnięciem kończącym postępowanie naprawcze, prowadzone w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Wydanie takiej decyzji, w sytuacji, gdy niewyjaśniona została jedna z okoliczności o kluczowym znaczeniu dla oceny legalności wykonanych robót budowlanych, prowadzi nie tylko do naruszenia powołanych przepisów ustawy Prawo budowlane, lecz również podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Stosownie do przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. obowiązkiem organów administracji jest zebranie całości materiału dowodowego w sprawie i dokonanie jego wszechstronnej oceny w celu wyjaśnienia całokształtu okoliczności faktycznych sprawy, czemu należy również dać wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji, skoro – jak wynika z ustaleń organów – posadzki w opisanym budynku nie zostały jeszcze wykonane, to oceny istotności odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie kubatury obiektu, należało dokonać w odniesieniu do danych obecnie dostępnych. Rzeczą organów było zatem w szczególności rozważenie zasadności oceny tego parametru zabudowy w odniesieniu do poziomu posadzki parteru określonego choćby w dokumentacji technicznej znajdującej się w aktach sprawy, z której wynika, że poziom posadzki parteru wynosi +128,39 m n.p.m. (zamiast projektowanego pierwotnie poziomu: +128,10 m n.p.m.). Zauważyć również należy, że nie została należycie wyjaśniona istotność odstępstw od określonego w projekcie zagospodarowania działki nr [...] poziomu rzędnych wysokości terenu. Skarżący zarzucił, że w stosunku do zatwierdzonego projektu rzędne te zostały podniesione od 20 cm do 40 cm. Dokonując kwalifikacji tych odstępstw organ odwoławczy, podtrzymując stanowisko organu pierwszej instancji, ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że "naturalne ukształtowanie terenu działek o nr ewid.[...] [...] zasadniczo nie uległo zmianie" (s. 14 zaskarżonej decyzji), co świadczy o uchyleniu się od wyjaśnienia tej okoliczności w kontekście przesłanek określonych w art. 36a ust. 5 i ust. 5a Prawa budowlanego. Niewątpliwie zaś, jak wskazano wyżej, wyjaśnienie charakteru dokonanych przez inwestora odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym stanowiącego jego integralną część projektu zagospodarowania działki, wskazującego sposób ukształtowania terenu działki inwestycyjnej, musi nastąpić przez wydaniem, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego, decyzji odmawiającej nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, która – co do zasady – kończy postępowanie naprawcze, prowadzone w tym trybie. Podkreślenia wymaga zatem, że organy obu instancji, z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., a organ odwoławczy także z naruszeniem art. 136 k.p.a. nie wyjaśniły wskazanych wyżej okoliczności, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a i lit. c uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd nie uznał przy tym za konieczne uchylenia – zgodnie z art. 135 p.p.s.a. – również decyzji organu pierwszej instancji. Usunięcie opisanych wyżej uchybień winno nastąpić w postępowaniu odwoławczym, w trybie określonym w art. 136 k.p.a. Rozpoznając ponownie sprawę organ drugiej instancji, stosownie do art. 153 p.p.s.a., uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym wyroku. Organ ten dokona zatem ponownej, wszechstronnej oceny niniejszej sprawy i w zależności od tej oceny podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Obowiązkiem organu drugiej instancji będzie również odniesienie się do argumentacji skarżącego, podnoszonej w toku postępowania, w tym do zarzutu braku obiektywizmu jednej z osób sporządzających ekspertyzę techniczną, złożoną [...] sierpnia 2015 r. Należy zauważyć, że ekspertyza ta została sporządzona na zlecenie organu pierwszej instancji, w trybie art. 84 § 1 k.p.a., a jednym z jej współautorów był S. O., który będąc współautorem pierwotnego projektu budowlanego, dokonywał równocześnie kwalifikacji istotności odstępstw w tym projekcie. Okoliczność ta, niewątpliwie nie stanowi podstawy do wyłączenia biegłego na podstawie art. 24 § 1 w zw. z art. 84 § 2 k.p.a., może być jednak rozważana jako podstawa wyłączenia określona w art. 24 § 3 w zw. z art. 84 § 2 k.p.a. Z przepisów tych wynika bowiem, że organ zlecający biegłemu wykonanie opinii jest obowiązany – na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu – wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w art. 24 § 1 k.p.a., które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności biegłego. Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji.